Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						g SÍBA — IÞUÖÐVliUmN — Þriðjudaguir 2. nóvemiber 1071.
Leikfélag Reykjavíkur:
Eftir EDWARD BOND
Leiksfióri Pétur Einarsson
J>v!i verður ekki neitað að
„Hjálp" er dónalegt, æsandi og
í margra augiuim hneyikslanlegt
verk, en þó ýmsuim kostum bú-
ið. Það greinir á raunsæjan og
hrottalegan hátt frá svívirði-
legu athæfi afbrota- og vand-
ræðaunglinga, í einu af fá-
tækrahverfum Lundúna, sýnir
manninn á læsta stigi, ungling-
ar þessir virðast gersneyddir
mannlegum kenndum, líkastir
villidýrum. Orðbragð, buigisan-
ir og allir tilburðir þeirra eru
eins ruddalegir og verða má.
Leikritið kom fram í London
árið 1965 og var óðara bann-
að, en sýnt í Royal Court-leik-
húsirau tveimur árum síðar, og
eftir það viða erlendis. Það
olli deilum, hneykslun ýmissa
frómra sálna, miótmæluirn og
jafnvel ta-jigaáfalli, en hlaut
yfirleitt góða dóma. Ástæðan
til bannsins var sú framar
öllu: kornabarn í wagni er
pínt á sviðinu af viðbjóðsleg-
um kvalaralosta, og síðast
grýtt og drepið; faðirinn sjálf-
ur veitir því banahögg. Það
var Laurence Olivier sem
fremstur manna studdi Ed-
ward Bond og hið fyrirdæmda
verk hans með ráðum og dáð,
og er stuttorðrar en skeleggrar
greiruar hans réttilega minnzt
í .sTsránni: Laurence Oliver
bendir meðal annars á þá 6-
mótmælanlegu staðreynd að
hrottalegri atburðir gerist í
sumum verkum Shakespeares
sjálfs, en þá hluti þekikir hinn
mikli leikari öðrum betur Sá
dómur verður ekki vefengdur;
í annan stað þykir mér snill-
ingurinn fraegi hæla leikriti
Bonds um sikör fram. En eitt
verd ég að taika skýrt fram:
ég hneykslast ekki á „Hjálp"
og tel hið hispurslausa og ber-
sögia verk ekki siðspillandi á
nakkuim hátt.
Um verðleika hins unga, af-
kastamikla höfundiar get ég
ekki dæmt, ég hef ekki kynnzt
síðari leikritum hans. „Hjálp"
ber ekki vitni um rika skiáld-
gáfu, sum hinna mörgu atriða
eru fremur daufleg eða stagl-
kennd, en önnur sýna hug-
kvæmni, kíimnigáfu og ótvá-
ræða hæfileika. Ég ætla að-
eins að benda á hið kostulega
atriði þegar Len er að gera
við sokka hinnar harðfullorðnu
en manngjörnu húsmóður sinn-
ar og fer á fjörurnar við hana
um leið. og á ágætt samtal
Lens og hins langþjáða eigin-
manns henraar undir lokin, en
þá fyrst tekur bann í raun-
inni til máls og Iýsir prýðilega
reynslu sinni á vígvöllunum og
herstjórnarlist sinni á hinu
róstusama og óþolandi heimili.
Pam heitir dóttirin á heim-
ilinu. myndarleg, skaphörð,
harðlynd og manngjöm, en
leikurinn hefst á því að bún
hittir Len, hinn umkomulausa
pilt, býður honum iheirn og veit-
ir honum blíðu siina eina nótt.
Síðan sparkar hún bonum og
svívirðir leynt og Ijóst, Iæ+-
ur hinn vörpulega foringja
bófaflokksins Fred sofa hjá
sér leynt og ljóst, eignast með
honum króa sem hún skeytir
ekkert um, og virðist - standa á
sama þótt hann sé drepinn,
en Fred segir skilið við hana,
tekur gér nýja frillu. f annan
stað elskar Len þessa misik-
unnarliarjsu kvensnift, gerist
leigjandi á beimilinu og víkur
ekki þaðan. Len er raunar eina
torskilda söguhetjan í þessum
hrottafengna leik hæglátt,
barnelskt góðmenni og bjart-
sýnismaður, en eins grófyrtur
og hinir og ekki allur þar sem
hann er séður Síðasta atriíSið
er iþögult og sýinir að allt ír
við það saima,  það er eins og
F.v. Siguröur Karlsswn, Guðmundur Magnússon, Ilarald llaralds   J6n   Þórisson   og   Borgar   Grarðarsson.
ekkert hafi gerzt. En þess verð-
ur að minnast að viðgerð Lens
á brotna stólnum er táknræn
á einhvern hátt samikvæmt ná-
kvæmum lýsingum skáMsins á
stellingum bans og eiga vist
að sýna einsikonar píslarvætti,
en þau mál lætur leikstjórinn
sig litlu skipta, fer sínar eig-
in  leiðir.
Leikstjórinn er Pétur Ein-
arsson, hinn þakkti og vinsæli
leikari og befur ekki ráðizt í
eins stórt og vandasamt verk-
efni áður. Um sviðsetninigu
hians og leikstjórn má margt
gott segja, og þó að atriðin
heppnist ekki alltaf nógu vel,
, má bæði vísa til skáldsins og
leikendanna ungu um þa'ð efni.
Ofsi siá og hryllingur sem í
leikritinu eru flalin birtast ekki
til fullrar Mítar; annars var
reyndar ekki að vænta. Sviðs-
myndir Steinþórs Sigurðssonar
eru eins einf aldar og haganleg-
ar og bezt verður á kosið. og
ætti   ekki   að   taka   neima   ör-
skotsstund að breyta til, en ís-
lenzkir sviðsmenn virðast ótrú-
lega svifaseinir og á ekki síð-
ur við Þjóðleikhúsið, það ætti
blátt .áfratm að þjálfa þá bet-
ur. Leikstjórinn lætur spila
popptónlist tvívegis og í táu
mínútur alls; sýningin er
lengri en efni standa til. Þýð-
ingin er eflaust ærið vanda-
verk, en ég fæ ekki annað séð
en Úlfur Hjörvar hafi komizt
mjög vel úr þeirri raun, orð-
svör hans éru hnittileg, hæfi-
lega grófsrerð. rituð af smekk-
vísi  og góðri  málkennd.
,,Hjálp" er eflaust eigi sizt
flutt til þess að veita ungum
leikendum tækifæri til að
þrosikast, stæla krafta sína;
Mutverkin eru tíu og átta
þeirra verða ekki túlkuð nema
af ungu fólki. Útlit og fram-
ganga Kjartans Ragnarssonar
virðist hæfa Len, hann er hæfi-
lega barnalegur, góðmannleig-
ur og á báðúm áttum. Kjavt-
an talar sikýrt og hressilega  á
stundum, en alltof oft svo ó-
greinilega að torvelt reynist að
skilja hann; hinn ungi en
sviðsvani ¦ leikari verður blátt
áfram að þjálfa framsöign
sína stórum betur. Athyglin
beindist ef til vill mest að
Hrönn Steingrímsdóttur sem
leikur Pam, hún virðist reynd-
ar ekki sú hóra sem Pam á
að vera, en er myndarleg. rösk
og ákveðin — kornung efnileg
leikkona. Hrönn hefur góða
rödd, en bann ekki enn að
beita henni sem skyldi, en úr
því mun henni fljótlega auð-
velt að bæta. Guðmundur
Magnússon er ágaetur Fred,
hávær í tali samvizkuilaus með
öllu, laglegur og á vísa hylli
kvenna — leikari á greinilegri
uppleið. Afbrotaunglingarnir
félagar hans gera allir sikyldu
sína, óhugnanlegur hópur. Þeir
eru Borgar Garðarsson, hæfi-
lega andstyggilegur og dónaleg-
ur, Sigurður Karlsson. Hafald
G. Haraldsson sem leikur vel
hinn kynvillta Pete, og loks
Jón Þórisson, sem er sam-
diauna þesisum ljóta félagsskan.
Þá bregður Hrafnhildi Guð-
mundsdóttur aðeins fyrir í
lokin og er nákvæmlega eins
og  hún  á   að  vera.
Hjónin eru falin  hinum vin-
Kjartan Kagnaraspn öe ^taan SteinE3?íœsdótttr í lUutvcrkum sinum.
sælu og aUounnu leikendium
Sigríði Hagalin og Guðmundi
Pálssyni, þau eru fyrir löngu
hætt að talast við, en rífast
þó ærið óihugnanlega í einu
atriðinu, konan ætlar næstum
að drepia mann sinn í æðis-
kasti, og er það atriði eitt hið
minnisverðasta í leiknum. Sig-
ríður Hagialín lætar ekki sitt
eftir liggjia óbærilegt skass og
vart í húsum hæft, útlit og
framganga með ágaatpm.) Guð-.f'
mundur Pálsson er ef til vill
ekki nógu beygjulegur og gam-
all, en túUcar hlutverls., sitt af..
góðri kiímni og öryggi, traust
og eðlileg mannlýsing. Þessir
alfeunna og hæfu leikendur
bera af öðrum sem vænta má.
Gtímmd og ofbeldisihneigð
hefur fylgt mannkyninu frá
örófi alda og enn stöndum við
í svipuðum sporum þrátt fyr-
ir allar framfarir og aukma
menningu, og þá staðreynd
leiðir Edward Bond okkur
skýrt  fyrir  sjónir.
Viðtökur á frumsýninigu voru
góðar frá uppbafi til enda,
hvað sem ýmsir gestanna hafa
hugsað að lokum. „Hjálp" er
réttilega bönnuð börnum. en
góða aðsókn og vinsældir
leiksins dreg ég ekki í efa.
Á. Hj.
Neytendahkðið er komið út
Neytendablaðið 3. tbl. er ný-
komið út. Utgefandi eru Neyt-
emdasamtöikin. Þetta töluiblað
fjajllar meðal annars um' starf-
semi Neytemdasamitakainina er-
lendis og þá lærdóma sem af
henni má draga fyrir Islend-
iiniga. 1 framhaldi af því eru í
blaðinu settar fram tillögur um
neytendastarfsemi á Islandi og
er lagt til að hún verði stór-
efld, meíri samvinnu komið
á milli þeirra ýmsu aðila, sem
eðlilegt er að fjali um neyt-
endamál, og þátttaka ríMs-
valdsinis í neytendamálum verði
stióraukin. I því sambandii verði
sett á stofn sérstakt neytenda-
ráð.
Einnig er í blaðinu sagt frá
rannsókn á aíborgunarviðslkipt-
um. sem Neytendasamtölkin eru
að láta framkvæma, en frekar
mun verða fjallað um þá
rannsiákn í næsta tbl. Neyt-
endablaðsios. Þess er getið að
raunveirulegir vextir vegna af-
borgunarviðskipta á Beykjavík-
ursvæðinu í dag séu ylirleiivt
20 til 80%, og er þá miðað
við  ársvexitL
Greinar eru um viðsikipti
neytenda við opimber yfirvöld
og um björgunaraðferðir vegna
rafmagnsslysa. 1 blaðinu ér,
yfirlit um verðmerkingar í búð-
argluiggum í Reykjavílí, en
Neytendasamtökin hafa gert
könnun um það efni. Tefcin
voru sýniáhorn — atlhugaðar
voru verzlanir í Bankastræti,
Lækjairgötu, Austurstræti og
Hafnarstræti aMs 55 verzlanir.
I blaðinu er sérstök tafla um
niðurstöður en eru í stórum
dráttum þessar:
Greinileg verðmerkiriig fyrir
neytendur á öllum útstilltum
vörum var í 6 verzlunum,
sæmilega læsilegur verðmerk-
ingarmiði á stamgli, þe. aðeinsá
sumum útstilltum vörum var
í 10 verzlunum. A útstilltum
vörum var verðmerking, en
hún lítil og augsýnilega fyrst
og fremst fyrir afgreiðslufólk
í 14 verzlunum, og alls engar
verðmerkingar á útstilltum vör-
um í 31 verzluii.
• Ýmislegt fleira er í blaðinu.
Ritstjórar eru Björn Baldurs-
son og Gísli Gunnarsson.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12