Föstudagur s.ágúst 197742. árg. 168. tbl Málm og skipasmiðjur nota hærri taxtann | Kalkið í Kröflu 1 Viðráðanlegt segirKarl Ragnars, verkfræðingur Engin kæra enn Hvað líður vidbrögöum Verdlagsstjóra? 011 fyrirtæki I Sambandi málm- og skipasmiðja sem og nokkur rikisfyrirtæki selja vinnu út sam- kvæmt þeim taxta er Samband niálm- og skipasmiðja hefur sent út, en hann er I samræmi við það mat er sambandið leggur á á- lagningu á útselda vinnu og þvl hærri en ákvöröun Verðlags- nefndar segir til um. Þetta upp- lýsti Guðjón Tómasson frkvstj. Sambands málm- og skipasmiðja i gær. Sagöi hann að eini taxtinn sem sendur hefði verið út væri taxti sambandsins, Verðlagsstjóri heföi ekki auglýst neinn taxta. Eins og menn rekur minni til kom upp deila milli Verölags- nefndar og Sambands málm- og skipasmiðja um útselda vinnu. Vildi Verðlagsnefnd ekki fallast á að allar launahækkanir i málm- iðnaði kæmu fram i útseldri vinnu, heldur aðeins hækkun er samsvaraði 18000 króna mánað- arkaupshækkun að viðbættum 2.5% er um var samið til lausnar á sérkrófum. Hefur Samband málm- og skipasmiðja lýst þvi yfir að þeir telji útreikninga Verðlagsstjóra ólöglega skv. 3 grein laga um verðlagseftirlit og skv. þvi hafa þeir sent út sinn eigin taxta. Enn hefur engin kæra borist yf- ir verði á útseldri vinnu að sögn Guðjóns Tómassonar, en Verð- lagsstjóri hafði lýst þvi yfir að fast yrði staðiö á ákvörðun Verð- lagsnefndar. Okkur tókst ekki að ná i Verð- lagsstjóra i gær til að heyra hans álit, en ljóst er að hann á næsta leik i þessu máli, svo fremi Verð- lagsnefnd ætli ekki að renna á rassinn með ákvörðun sina. eng. Menn velta þvi nú fyrir sér, hvortKröfluvandamálið, þaðsem að gufuöflun lýtur, sé að leysast, en eins og komið hefur fram er nú verið að hreinsa kalkstiflur úr borholunum, til þess að sjá hvort þær eru aðalorsökin fyrir rennslistregðunni i holurnar. Karl Ragnars, verkfræðingur við Kröflu, sagði i samtali við Þjóðviljann i gær, að hreinsun á holu 9gengi vel, og vonast væri til þess að henni lyki upp úr 20. ágúst, og verður borinn þá fluttur á holu 7 eða 10, til sömu verka. Hreinsunin fer þannig fram, að fóðurrörið er dregið upp, kalkið brotið af þvi, holan fóðruð og bor- uð niður á nýjan leik. Tíl þess að þetta sé mögulegt, þarf að kæla holuna og siðan tekur það hana um mánaðartima að ná þvi hita- stigi að hún farí að blása. Rannsóknir gefa til kynna, að kalk sé i flestum holunum við Kröflu; og reynist það vera eina orsökin fyrir gufuskortinum, munu margir varpa öndinni léttar. Karl sagði, að enn væri þó ekk- ertum það vitaö, og fyrstu niður- staðna væri ekkiað vænta fyrr en I lok september, þegar hola 9 væri búin að jafna sig. Reynist kalkið vera sökudólg- urinn, má reikna með að hreinsa þurfiholurnara.m.k. einu sinni á ári, þótt engin reynsla sé komin á það enn, hversu hratt það safnast i þær. Komi til þess, sagði Karl, má hafa á svæðinu miklu minni bor, sérstaklega útbúinn fyrir hreinsun, og þætti það að ganga auðveldlega. AI. Hernaðar- tíska Fatnaður af þessu tagi er farinn að sjást i útstillingargluggum barnafataverslana. Honum fylgir gjarnan vopnabúnaður til áherslu. Þessi skyrta er ætluð á 56 ára og þykir framleiðanda greinilega brýn nauðsyn á að merkja börn á þessum aldri bandariska hern- um. Sjá baksíðu Óviðráðanlegt á þessum stað segir Jakob Björnsson, orkumálastjóri Þjóöviljinn hafði einnig sam- band við Jakob Björnsson, orku- málastjóra. Hann sagði að þótt hægt væri að hreinsa kalkið úr holunum á þennan hátt, væri ekki öll sagan sögð. Mikil hætta væri á þvi, að kalkútfellingar ættu sér einnig stað úti i berginu sjálfu, og væri svo, myndu aðrennslisæðar að holunum smám saman stiflast. Kalkútfellingarnar i holunum eru mestar þar sem vatnið breyt- ist i gufu, en það sem rennur inn i margar holurnar við Kröflu er bæði vatn, og svo gufa, sem myndast úti i berginu. Miklar lik- ur eru þvi á að kalkmyndun eigi sér einnig stað þar. Ekki er þó unnt að fá staðfest- ingu á þvi, nema eftir siendur- teknar hreinsanir á sömu holu, en þa myndi þaö lýsa sér þannig, að afköst holunnar minnkuðu eftir hverja hreinsun, og hún stiflaðist að lokum alveg. Kalkútfellingar af þessu tagi eru þekkt vandamál bæði frá Hveragerði og Svartsengi. Þar er þó aðeins um innstreymi hreins vatns að ræða, gufan myndast fyrst i holunum sjálfum, og þvi er hreinsun með reglulegu millibili einföld. Holurnar við Kröflu eru allar á tiltölulega litlu svæði, og Jakob sagði að engin ástæða væri til að ætla að kalkmyndunin væri svona ör á öllu Kröflusvæðinu. Eins og fram kom i Þjóðviljan- um fyrir skemmstu, fékk Orku- stofnun neitun fyrir fjárveitingu til frekari borana, en 100 miljón- um sem fengust er nú varið i hreinsunina og rannsóknir a kalk- mynduninni. Jakob sagöi að fyrst kalkmynd- unin væri svo ör, sem raun ber vitni, væri að mati stofnunarinn- ar enn þýðingarmeira aö leitað yrði að nýjum vinnslusvæðum við Kröflu. Engin ástæöa væri til að ætla annað en hægt væri að finna þar hreinar vatnsholur með nægi- lega háu hitastigi til vinnslu. Tækist það, mætti afskrifa þær holur sem þegar hafa verið bor- aöar. AI. Huldufélag Framsóknarmanna Breiöans.f. finnst ekki á skrá Hver er hlutur HannesarPálssonar? Veiðifélagið Breiðan s.f. hefur á leigu neðri hluta Þverár i Borgarfirði og greiðir fyrir 7 stangir á þessu veiðisvæbi i sumar 9.4 miljónir króna. Samningur var gerður við Veiðifélag Þverár, sem er land- eigendafélag, til þriggja ára og er þetta annað árið I röð sem Breiðan s.f. hefur ána. Þverá er ein allra besta laxveiðiá I heimi og komu úr henni allri I fyrra- sumar 2340 laxar. Veiðileyfin eru þvi dýr, 35 þúsund kr. á dag I júlimánuði og um 20 þúsund kr. á dag i júni og ágúst. Veiða má I ánni i 3 mánuði og séu öll veiði- leyfi reiknuð I topp eru tekjurn- ar I ár um 15.7 miljónir króna. Auk þess leigir Breiðan s.f. hús á jörðinni Guðnabakka I Staf- holtstungnahreppi og rekur þar greiðasölu og gistingu fyrir lax- veiðimenn. Þar vinna 3 starfs- menn á sumrin og eru að jafnaði um 14 gestir i húsinu. Gisting og matur er á sama verði og hjá Stangaveiðifélagi Rvikur. Breiðan" samnings- og tilboðsaðili. Samkvæmt þremur sjálf- stæðum heimildum eru aðilar að sameignarfélaginu Breið- unni þessir: Kristinn Finnboga- son, framkvæmdastjóri Tim- ans, Hannes Pálsson, aðstoðar- bankastjóri i Búnaðarbankan- um, Valur Arnþórsson, kaupfélagsstjóri Kaupfélags Eyfirðinga, ólafur Sverrisson, kaupfélagsstjóri Kaupfélags Borgfirðinga, og Markús Stefánsson, starfsmaður Sam- bandsins. Sá siðastnefndi virðist af öllum sólarmerkjum að dæma vera prókuru|hafi Breiðunnar s.f. 7 manna stjórn A fundi sem haldinn var um miðjan nóvember 1975 voru opnuð tilboð I neðri hluta Þverár fyrir næstu þrjú ár. Tilboð bár- ust frá Stangaveiðifélagi Reykjavíkur, Veiðifélaginu Breiðunni s.£,Kjartani Jónssyni á Guðnabakka, syni hans, og fimmta tilboðið frá aðila i Reykjavik. Á fundinum var stjórn Veiðifélags Þverár ásamt ráðgjöfum slnum og Kjartani Jónsyni. Tilboð þess siðast- nefnda var hæst, en ákveðið var á fundinum að kjósa tvo menn til viðræðna við Hannes Pálsson og Markús Stefánsson. Upplýst var i upphafi fundar að þeir hefðu gert tilboðið fyrir hönd Breiðunnar s.f. Magnús Sigurðsson á Gils- bakka i Hvitársiðuhreppi I Mýrarsýslu, formaður Veiði- félags Þverár, staðfesti i viðtali við Þjóðviljann að upphaflegt tilboö i ána heföi verið gert I nafni Breiðunnar s.f. og þvi hefði verið tekið. Hann kannaðist einnig við að nefndir menn (Kristinn, Hannes, Valur, ólafur og Markús) stæðu að félaginu. Hinsvegar kvað hann hafa veriö gengið frá samning- um viö Markus Stefánsson. Magnús Sigurðsson taldi sig minna það að Markús hefði einn skrifað undir tilboðið fyrir hönd Breiðunnar s.f., en hafði ekki pappíra handbæra til þess að ganga ur skugga um að sig minnti rétt. Breiðan leigir og rekur Guðnabakka Breiðan s.f. greiðir aftur á móti Kjartani Jónssyni, lög- fræðingi, 850 þúsund krónur fyrir leigu á húsi og aöstöðu á Guðnabakka á þessu ári. Markús Stefánsson greiðir leig- una fyrir hönd Breiðunnar. A Guðnabakka er rekin matar- og greiðasala og staðfesti Rikarður Kristjánsson.kokkur þar, i gær, að hún væri á vegum Breiðunn- ar s.f. Það fylgir svo sögunni að ' Veiðifélag Þverár greiðir niður leiguna fyrir Breiðuna um helming. Kjartan Jónsson hafði áöur neðri hluta Þverár á leigu og rak þá svipaða þjónustu og sameignarfélagið gerir á jörð sinni. Breiðuna s.f. er hvergi að finna Það vekur svo sérstaka at- hygli Þjóðviljans að þrátt fyrir viðtæka eftirgrennslan virðist hvergi vera hægt að finna Breiðuna s.f. á skrá. Hún er ekki á skrá yfir félóg og fyrirtæki I Reykjavik, né I umdæmi sýslu- mannsins I Borgarfjarðar og Mýrarsýslum. 1 heildarskrá Hagstofu Islands yfir félög og fyrirtæki á öllu landinu er hana heldur ekki að finna. Fyrirtækiö er heldur ekki á skrá yfir sölu- skattsgreiðendur i Reykjavík, né hjá Skattstjóra Vesturlands- umdæmis á Akranesi. Ekki er heldur við bað kannast að Markús Stefánsson eða annar aðili I sameignarfélaginu greiði söluskatt fyrir Breiðuna s.f. persónulega. Þó er matarsala og endursala veiðileyfa sölu- skattsskyldur atvinnuvegur og einhversstaðar ætti Breiðan s.f. að vera færð til bókar. 1 Borgarfirði kannast flestir bændur við Breiðuna s.f. og hvaöa aðilar þaö eru sem leigja neðri hluta Þverár. Úr opinber- um heimildum er hinsvegar engar upplýsingar að hafa um þennan atvinnurekstur i kring- um endursölu veiöileyfa I Þverá. I flestum tilfellum er þó greiður aðgangur aö ákveðnum grundvallarupplýsingum um allan atvinnurekstur hjá em- bættum fógeta- og sýslumanna. ekh