8 SIÐA — ÞJÓÐVILJINN Föstudagur 5. ágúst 1977 Föstudagur 5. ágúst 1977 ÞJÓÐVILJINN — SÍÐA 9 A heitutn sólardegi getur hitinn i gróðurhusum komist upp 140 gráður. Þá er eins gott að hafa eitthvaO að fást við utan dyra, eins og þessir krakkar I Dalsgarði gera. A bak við þau má sjá Igrænmetisreitinn, hitaðan upp meðaffalisvatnifrá gróöurhúsum. Hænurnar spóka sig innan um rósarunnana I Daisgarði. Frá Skógræktarfélagi Reykjavikur i Fossvogi Það hefur verið nokkuð hljótt um garðrækt í Reykjavík síðan umræð- urnar um ylræktarverið voru sem mestar. Hér á höfuðborgarsvæðinu eru en gróðrarstöðvarnar 6 eru: Skógræktarstöð Reykjavíkur Blómaval, Mörk, Grænahlið, Akur og Valsgarður. Einnig heimsóttum við garðyrkjubændur i Dalsgarði í Mosfellsdal. Niðurstaða þessarar lauslegu Blómaval i Sigtúni hefur auk blótnanna mikið af ails kyns skrautvörum til sölu, enda er reksturinn aðallega verslun en ekki garðrækt. nú 6 aðilar, sem kaupa heitt vatn á sérstökum gróðurhúsataxta af hita- veitu Reykjavíkur, en sá taxti er mun lægri en venjulegur húshitunar- taxti. Gróðurhúsataxtinn var sam- þykktur af Borgarráði i mai 1975, og settur með það fyrir augum að efla áhuga manna á garðyrkju sem atvinnugrein i borginni og bætta samkeppnisaðstööu garð- yrkjubænda i Reykjavlk. Litlar breytingar hafa þó átt sér stað I þessuni efnum, nema hvaö búið er að skipuleggja um 7 hektara svæði upp við Engi, þar sem úthlutað verður misstórum reitum undir gróðurhús bráölega. Ætlunin er aö hafa þar aðallega framleiðslu á matjurtum, og á skrifstofu Borgarverkfræðings féngum við þær upplýsingar aö margar umsóknir hefðu borist um þessa reiti. Þjóðviljinn fór á stúfana fyrir skömmu og kynnfci sér hvað rækt- að er I gróðurhúsum I Reykiavik. könnunar er sú, aö I Reykjavik fást menn nær eingöngu við alls kyns garðplönturækt, og í sam- bandi við þaö sölu á ýmsum beim verkfærum og hlutum sem þar tilheyra, auk skrautmuna. Græn- metisræktun og ræktun afskor- inna blóma er nær engin. Mest er ræktað af sumarblóm- um en til þeirra er sáð i mars til mal hvert vor, þau siðan ræktuð inni i gróðurhúsum, plantað út til herslu og seld til gróðursetningar i görðum Fjölærar garðplöntur hafa á sfðustu árum náð aukinni útbreiöslu, og segja menn ástæö- una vera sifelldar sumarrigning- ar á suðvesturhorninu. Runna- rækt og trjárækt er einnig mikil, og stærsti aðilinn I þeirri ræktun er Skógræktarfélag Reykjavlkur I Fossvogi. Þá er upptalið hvað ræktað er I gróðurhúsum á höfuðborgar- svæðinu, nema hvað tveir aðilar hafa selt háifvaxnar kái- og salat- plöntur til gróðursetningar i görð- um, og tveir aðilar fást við rækt- un afskorinna blóma hluta úr ári, aðallega tútipana og páskalilju- rækt. Samanlögð heitavatnsnotkun þessara gróðarstöðva samsvarar notkun 30 til 40 einbýlishúsa, og er langt innan við 1% af heitavatns- notkun Reykvikinga. Hver minútulitri á mánuði kostar á gróðurhúsataxta kr. 301.73, en þar við bætist hemla- gjald, sem er 2.742.50 á hvern mánuð. Til samanburðar má taka húshitunartaxta I Garðabæ, en þar er hemlagjald kr. 476.50 á mánuði, en hver minútulltri kost- ar 1204.50, en þetta húshitunar- verð jafngildir þeim 55 kr. á tonn- ið sem Reykvíkingar borga fyrir húshitun. Nýlega hafnaði Borgarráð Reykjavikur og Hitaveitan um- sóknum 4 garðyrkjubænda I Mos- fellsdal um heitt vatn á þessum sama gróðurhúsataxta, og bauð þeim húshitunartaxta, sem þeir telja sig ekki geta ráöið við. Hitaveita Reykjavikur keypti árið 1933 öll heitavatnsréttindi á Reykjum i Mosfellsdal og borgaði þá kr. 150.000 kr fyrir þau. Þá var gerður samningur við garðyrkju- bændur þar idalnum, og eiga þeir það vatn, sem þeir nota nú, en þaö munu vera um 6 sekúndulitrar samtals. Nú hafa þeir sem sagt sótt um meira heitt vatn og óskað eftir að fá það á sömu kjörum og garðyrkjubændur i Reykjavlk, en fengið neitun. Astæðan er sögð sú að veriö sé að vernda Reykvik- inga fyrir aukinni samkeppni. Viðmælendur okkar á garð- yrkjustöðvum I Reykjavík voru allir sammála um að ekki væri hægt að tala um samkeppni i þessum efnum. Til þess er rækt- unin i Mosfellsdalnum of ólik þvi sem er i Reykjavik. Þar rækta menn aðallega afskorin blóm, mest rósir en einnig grænmeti, sem sett er fullvaxið á markað I Reykjavlk. í Mosfellsdalnum sitja menn þvi upp með sárt ennið. Heita vatnið rennur um hlaðið hjá þeim, en fæst ekki keypt nema á húshitunarverði. Þess má að lokum geta að yl- rætarverið, þar sem rækta á krysantemur til útflutnings átti að fá heitt vatn á þriðjungi hús- hitunartaxtans, þ.e. milli 17 og 18 kr. tonnið. í gróðrarstöðinni Akri sem opnuð var að nýju I vor, hitt- um við að máli Svavar Kjærne- sted. Akur nær yfir 1 og 1/2 ha lands, en gróðurhusið er 200 fm. Svavar sagðist aðallega vera I sumarblómarækt, og trjárækt, auk þess sem hann rekur alhliða skrúðgarðaþjónustu fyrir borgar- búa. Hann seldi I vor milli 2 og 3000 kálplöntur, hvitkál, blómkál og grænkál, tilbúnar til gróður- setningar i görðum. Hann sagði að eftirspurn hefði aukist mikið á þessu sviði, menn legðu nú meiri áherslu á að hafa smáskika I garðinum fyrir matjurtir. Svavar Garðyrkja í Reykjavík Unnið við gróðursetningu I Laugardalnum. í Blómavali við Sigtún 'eru um 700 fermetrar undir gleri, en meiri hluti þess er verslun, að- eins 260 fermetrar eiginleg gróð- urhils. Þar eru ræktaðir blóm- laukar yfir vetrarmánuðina,eins sumarblóm á vorin. Bjarni Finnsson, eigandi Blómavals, sagði að gróöurhústaxti hitaveit- unnar skipti litlu máli fyrir þá, þvi allt annað en gróðurhúsið er kynt Á húshitunartaxta. Bjarni sagði að hitaveitan hefði talið þetta lúxusverslun, ög fer kynd- ingarkostnaður þvi hátt I 2 miljónir á ári, þar sem einfalt gler er i húsinu. Landrýmið við Blómaval er tæpur hektari, og sagðist Bjarni hafa hug á að stækka við sig, ef land fengist. í Dalsgarði i Mosfellssveit er nú hent miklu af rósum, þar sem markaðurinn dregst veru- lega saman yfir sumartimann. Feðgarnir Fröði og Jóhann Jóns- Sumarblómaræktun er megin viðfangsefni garðyrkjubænda i Reykjavik. sagðist mundu reka þetta á svip- aðan hátt áfram. Svavar sagðist vera hlynntur samkeppni á þess- um markaði, verðið væri allt of hátt fyrir sinn smekk. Hann sagð- ist þvi hafa farið sinar eigin leiðir i vor, þegar blómaverslanir fóru að selja sumarblóm með 100% álagningu, og kvaðst mundu gera það áfram. Svavar sagðist á slnum tima hafa lært garðyrkju i Mosfells- sveitinni. Þá hefði heita vatnið runniö þar um eins og bæjarlækir annars staðar, og menn hefðu ekki gert sér grein fyrir þeim verðmætum "sem I þvl var fólgið. Honum fannst það ótækt að nú þyrftu þeir garðyrkjubændur I Mosfellsdalnum að leita til Reykjavikurborgar um leyfi til þess að stækka við sig, þar sem holurnar eru viö bæjardyrnar hjá mönnum þar upp frá. Samkeppni væri sitt rthugam.il á þessu sviði, en til þess yrði hún aö vera raun- hæf. Menn þyrftu að hafa sömu Valsgarður við Suðurlandsbraut. aðstæöur, fá heita vatnið á sama verði til þess að samanburður væri réttmætur. son garðyrkjubændur þar, sögöu að með auknum ferðamanna- straumi og ráðstefnuhaldi hefði Akur við Suðurlandsbraut. þetta þo jafnast nokkuð á undan- förnum árum. Rósirnar þurfa mikla umhirðu, skoríð er á hverjum degi, svo ekki er um marga frldaga að ræða I þessari atvinnugrein. t Dalsgarði eru rós- ir á 1700 fermetra fleti undir gleri en auk þess nota þeir feðgar af - fallsvatnið úr gróðurhúsunum til þess að hita upp stóra spildu fyrir grænmetisræktun úti fyrir. Þar rækta þeir aðallega salat og púrr- ur fyrir Reykjavikurmarkaðinn. 12000 salathausar á sumri er upp- skeran, en af þvl nota hótelin i borginni fullan helming á móti öðrum neytendum. í Valsgarði við Suðurlandsbraut rekur Indriði Hafliðason garð- yrkjustöð. Þar er um eins og hálfs ha.landsvæöi, en gróðurhús á 150 fermetrum. I þvi eru ræktuð sumarblóm, stofublóm og eitt- hvað af laukum. Indriði sagði að hann væri ekki með neina græn- metisræktun, til þess væri flötur- inn of litill. Fyrir utan er einnig tr járækt og runnrækt. Tvö undanfarin rign- ingarsumur hafa orðiö til þess, aö fóík hefur minni áhuga á sumar- blómum en áður, og spyr þvi meira eftir fjölærum plöntum. Annars eru helstu nýjungarnar hjá okkur að sélja stofuplönturn- ar yngri en verið hefur. Stofu- blóm eru orðin mjög dýr, kosta frá 1200 upp I 3000 krónur, en ung- ar plöntur aðeins frá 200 til 800 krónur. Fólk hefur sýnt mikinn á- huga á þessu og yfirleitt gengið vel að koma blómunum áfram, sagði Indriði að lokum. í Gróðrarstöðinni Mörk ræddum viö við Mörthu Björns- son, eiganda. í Mörk er lögð aðal- áhersla á sumarblómaræktun, en einnig er þar trjáplönturækt, auk kál- og salatplantna, sem seldar eru til gróðursetningar. Martha sagði að i vor hefðu selst um 6000 slikar plöntur, aðallega kál, þvi salatræktunin misfórst. Þetta magn er allt selt i smáskömmt- um. Fólk kaupir svona 10 — 20 plöntur og setur niður hjá sér til þess að geta bragðað nýtt græn- meti yfir sumartimann, og eftir- spurn eftir þessu hefur aukist mikið. Mörk nær yfir um tveggja ha landsvæði,en gróðurhúsin eru 360 fermetrar. Martha sagði að stækkun væri ekki á döfinni, en Mörk verður 10-ára næsta vor.
Beinir tenglar