16S1ÐA ÞJÓÐVILJINN Sunnudagur 1. aprfl 1979 I AAarfene Dietrich er ef til vill sú leikkona og söng- kona sem best hefur stað- ist þá frægu tímans tönn, sem nagar f rægðarpersón- ur grammófóns og kvik- myndatjalds af sérstakri grimmd. Hún er nú 77 ára gömul, og síðast í fyrra mátti frétta af því að hún væri að leika í kvikmynd. Hún hefur nú skrifað ævi- minningar sínar sem eiga sjálfsagt eftir að fara víða. Marlene Dietrich fæddist I Ber- lin árið 1901 og var faðir hennar lögregluforingi. Hann lést árið 1911, og giftist móðir Marlene þá Eduard von Losch, sem féll i heimsstyrjöldinni fyrri. Fyrsti kapituli endurminninganna segir frá bernsku og skólaárum, frá Maria Magdalena Dietrich þriggja ára. Æsku- ár uppvexti I'heimi kvenna, sem styrjöldin hafði lagt á herðar ný verk og ábyrgð. Stundum fannst okkur, segir hún um skólasystur sinar, sem þetta væri kannski best svona, að það væri ef til vill alls ekki eftirsóknarvert að hafa karla i okkar hópi. Marlene var alin upp við vinnu- semi og að flika ekki tilfinningum sinum. Móðir hennar hafði þann metnað fyrir hennar hönd, að gera hana að frægum fiðluleikara leikkonan sem siðar varð æfði sig að spila Bach átta sundir á dag, allt þar til að þurfti að setja hönd hennar i gips og hyggja til nýrra ferða. Hlaup á milli leikhúsa Þegar Marlene Dietrich stóð á tvitugu tókst henni að komast i leikskóla hjá Max Reinhardt. Sá frægi leikhúsmaður skipti sér reyndar litið af nemendunum, hann valdi aðeins kennarana. Max Reinhardt rak þa fjögur MARLENE DIETRICH Meistarinn og sköpunarverk hans: Marlene og Josef von Sternberg I Hollywood 1931. Blái engillinn; vélunum var mioao á fætur mina. Með Gary Cooper i Marokkó. Skolasýning i Berlin 1917, Marlene lærði aðleika á fiðlu. leikhús i Berlin og fyllti upp i smáhlutverk með nemendum sinum. Kannski lék ég, segir Marlene, þjónustustúlku I fyrsta þætti, svo I strætó til næsta leik- húss og lék þar skjaldmey, og áður en kvöldinu lauk var ég komin á þriðju sýninguna að leika gleðikonu. Ekkert fengu nem- endur greitt, þetta var allt talið hluti af náminu. Um leið hófst hin sigilda bar- átta leiknemans fyrir hlutverkum sem leyfðu henni að segja meira en tvær eða þrjár setningar. Sér- staklega reyndi hún að kynna sér hlutverk spilltra" kvenna, ör- lagakvenda, sem þá voru i tisku, en lengi vel gekk hvorki né rak. En innan tiðar kynntist Marlene Dietrich ungum kvikmynda- manni, Rudolf Sieber, og varð yfir sig ástfangin. Að ári liðnu voru þau gift og eignuðust siðan dóttur, sem þau nefndu Mariu. Mikil hamingja i fjölskyldunni. Þegar Maria var komin af höndum fékk Marlene að prófa getu sina i reviu og söng þá vlsur um ævintýri tveggja vinkvenna á útsölu i vöruhúsi á móti franskri reviustjörnu, Margo Lion. Visur þessar urðu mjög vinsælar. Þetta var i fyrsta sinn að leikkonan unga fékk að reyna annað en statistahlutverk. Blái engillinn En þá gerðust þau undur og stórmerki, að Josef von Stern- berg kom heim frá Hollywood. Þar var hann orðinn frægur mað- ur og hafði gert nokkrar myndir með Emil Jannings i aðal- hlutverkum. Nú hafði samist um að Sternberg gerði mynd sem byggði á skáldsögu Heinrichs Mann og átti að heita Blái engill- inn þar segir frá skólakennara sem lendir I slagtogi við unga söngkonu af léttara" tagi. Stern- berg sá Marlene segja eina setningu i leikritinu Tvö háls- bindi: Mætti ég bjóða öllum við- stöddum til kvöldverðar heima hjá mér". Hún heldur þvi fram, að þetta hafi nægt til þess, að Sternberg vildi ólmur fá hana I aðalkvenhlutverkiö i Bláa englin- um. Næsta dag var hún kölluð I prufuupptöku hjá kvikmynda- fyrirtækinu UFA. Bakhlutar og stjörnuduttlungar Þar var fyrir þekkt leikkona, Lucie Mannheim, sem hafði ein- sett sér að ná I þetta hlutverk.