Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						10 SIÐA — ÞJÓÐVILJINN Laugardagur 7. april 1979.
Laugardagur 7. aprll 1979. ÞJÓÐVILJINN — SÍÐA 11
Litið við í Tónmennta-
skóla Reykjavíkur
SKAPAÐ
ÚRTRÉ
OG
TÓNUM
Skólahljómsveitin æfir sig
i DAG/ íaugardaginn 7.
apríl kl. 14,heldur hljóm-
sveit og iúðrasveit Tón-
menntaskóla Reykjavík-
ur hljómleika i Háskóla-
bíói. Aögangur er ókeypis
og öllum opinn.
Það er nýmæli, að tón-
listarskólar panti tón-
skáld til að semja verk
fyrir nemendahljóm-
sveitir sínar, enda þótt
mörgum ættu að vera
hæg heimatökin við að
láta //Sérsauma" handa
sér tónverk/ þar sem víða
eru starfandi tónskáld
meðal kennara og skóla-
stjóra tónlistarskólanna.
Engu að síður hefur lítið
boriö á því fram að þessu
að viðkomandi tónsmiðir
eða skólayfirvöld hafi
sýnt þessum upplagða
möguleika raunveruleg-
an áhuga. En nú hefur
Tónmenntaskóli Reykja-
víkur gert bragarbót á
svo um munar. Á tónleik-
unu ídag verða nefnilega
frumflutt tvö íslensk tón-
verk/ sem sérstaklega
hafa verið samin fyrir
hljómsveit skólans.
Annaft verkiö nefnist POCO
CONCERTANTE („Með dulitl-
um einleiksblæ", snörunartilr.
ROP) eftir Atla Heimi Sveins-
son og tjaldar flestum þeim
hijóbfærum, sem kennt er á i
skólanum. Hitt verkið er fyrir
strengi eingöngu og er eftir Þor-
kel Sigurbjörnsson, en hann
kallar þaö GIGJULEIK, liklega
með hliðsjón af hinum atorku-
sama stjórnanda strengjasveit-
arinnar, Gigju Jóhannsdóttur.
Alls eru strokhljóðfæranemend-
ur i skólanum rumlega f jörutlu.
Þess má geta, að barnaóperur
Þorkels, „Apaspil" og ,,Rabbi
rafmagnsheili", voru færöar upp
á sinum tlma i samvinnu við
Barnamúsikskólann, eins og
Tónmenntaskólinn hét þá.
Skólinn hefur smám saman
orðið- einn af merkustu vaxtar-
broddum i tónlistarkennslu
barna og unglinga á landinu.
Stofnandi hans var dr. Heinz
Edelstein, en skólinn varð
sjálfstæð stofnun 1952 upp úr
barnadeildum, sem starfræktar
höfðu veriö allt frá strfðslokum i
Tónlistarskólanum i Reykjavfk,
þeim er sl. 19 ár hefur verið til
húsa   í   kvikmyndabyggingu
Tónlístarfélagsíns í Skipholtinu,
en hafði áður verið í Þrúðvangi
viö Laufásveg.
Tónmenntaskólinn hefur yfir-
leitt veriö i húsnæðishraki aila
sina tið. Hann hefur verið starf-
ræktur á ýmsum stöðum I borg-
inni, siðast i Iðnskólanum við
Skólavörðuholt. Haustið 1977
losnaði um skólahúsnæði i
gamla gagnfræðaskólanum við
Lindargötu og tók Tónmennta-
skólinn þetta húsnæði á leigu
hjá   Reykjavikurborg.   Skólinn
Blikk og tré
Nánari umfjöllun Tóri-
menntaskðla Reykjavíkur og
þeirra athyglisverðu nýjunga og
tilrauna, sem þar fara fram,
verður að biða betri tima. Þó
get ég ekki látið hjá Iiða að
nefna i leiðinni þá frumraun
sem nýjust er af nálinni, en það
er hljóðfærasmlði. Tónmennta-
skólinn hefur grafið upp hinn
keflviska þúsundþjalasmið Er-
ling Jónsson og búiö honum og
ararnir, sem þarna voru að erf-
iða með laufsög og tréllm, báru
Katrinu Arnadóttur fiðlukenn-
ara fyrir þvi, aö úr krossviðar-
fiðlum Erlings fengist ótrúlega
góður hljómur miðaö við smiða-
efni og einfaldleika.
Þegar undirritaðan bar að
garöi, voru þær Bergljót Jóns-
dóttir, Jóhanna Lövdahl,
Agústa Hauksdóttir og Sigriður
Pálmadóttir i óða önn hver við
sina frumraun I hljómtólagerð,
en Erlingur alls staðar innan
Enginn skyldi flauturnar vanmeta
er sjálfseignarstofnun, rekinn
eins og aðrir tónlistarskólar lýð-
veldísins skv. lögum um fjár-
stuðning viö tónlistarskóla frá
23.5. 75.
Skólastjórar eftir dr. Heinz
Edelstein voru dr. Róbert A.
Ottósson, Ingólfur Guðbrands-
son, Jón G. Þórarinsson og sið-
ast Stefán Edelstein, sem
stjórnað hefur lengst þeirra
allra eða fra 1962. Stefán er
maður bugmyndafrjór og nýj-
ungagjarn meira en svo að megi
gera skil aö sinni, en undirritað-
ur hefur hug á aö rekja úr skóla-
stjóranum garnirnar i sérlegu
viðtali á vegum „Músfkur og
Mannllfs" á næstunni.
hópkennurum skólans aðstöðu
til að setja saman allvönduð
hljóðfæri á lóð Lindargötuskól-
ans, i smákytru, sem hvunn-
dags ber hið uppbyggilega nafn:
likhúsið.
Ég átti hálft i hvoru von á
frumstæðum bumbum, hringl-
um og hrislum, en þegar inn i
smiðastofuna kom, blöstu viö
hin álitlegustu hljóöfæri á ýms-
um stigum. Þarna var m.a.
vióla úr krossviði kvörtnuð og
krómatisk tólf tóna harpa á
byrjunarstigi, sem hefðí verið
tilvaliö tannfé handa sálugum
Arnaldi Schönberg. Þvi miöur
var ekkert fullgert hljóðfæri til
staðar I þaö skiptiö, en kenn-
handar við að rétta þeim hjálp-
arhönd og gefa góð ráð.
Til mun standa aö hleypa
eldri nemendum skólans inn i
sæluna næsta haust, en sem
stendur vantar illa fleiri hefil-
bekki og verkfæri.
Lúðrasveitvar stofnuð i skól-
anum 1977. Hún er undir stjórn
Sæbjarnar Jónssonar trompet-
leikara i Sinfóniuhljómsveit Is-
lands og hefur stækkað jafnt og
þétt allt frá byrjun, en mun nu
vera orðin um 30 manna að
stærð. Hún kemur fram á tón-
leikunum I dag eins og áöur er
getið.
Ungir fiölarar meft aftild og rétti
Óplægður akur
Auk Þorkels og Atla hefur Jón
Asgeirsson samið verk fyrir
Tónmenntaskólann. Það heitir
ORÐAGAMAN, sjö söngvar við
gamla Islenzka orðaleiki og
heilræði og er fyrir barnakór og
litla hliómsveit. Verkið hefur
verið „prufukeyrt", en biður
raunverulegs frumflutnings um
sinn, þar sem ekki hafa verið
tðk á að gera þvl fullnægjandi
skil enn þá, en I skolanum er
_ekki fastur starfandi kór.
Enn má geta sönglagaflokks,
sem Gunnar Reynir Sveinsson
samdi fyrir skólann 1974.
Ég bað Stefán um að segja
snöggvast frá tildrögum þessar-
ar samvinnu skólans við Islenzk
tónskáld, en áðurnefnd verk.
Atla, Þorkels og Jóns voru öll
„pontuð" I byrjun siðasta vetr-
ar i tilefni af 25 ára afmæli skól-
ans og eru sennilega merki um
mesta átak sem gert hefur verið
til þessa af einum aðilja til að fá
hérlenda tónsmiði til að semja
fyrir börn.
Skólastjóri kvað það vera
óplægöur akur að biðja tónskáld
um að skrifa verk fyrir bcrn hér
á landi. (Greinarhöf. vill að vfsu
minna á einkennisorð siðustu
Norrænu Múslkdaga I Reykja-
vfk fyrir nokkrum árum, sem aft
sumu leyti falla inn undir þetta,
en þau voru „Músik fyrir
áhugafólk." Skoðanir manna
voru hins vegar á reiki um af-
raksturinn.) Stefán taldi sllka
viðleitni hafa uppeldislegt gildi
fyrir báöa aðiljana: Ifyrsta lagi
fyrir nemandann, sem við að
fiytja slik verk mundi færast
nær nútimatónlist en Bartók og
Prokofféff, sem eru í reynd
einskonar tónsögulegar enda-
stöðvar I flestum tónlistarskól-
um. í öðru lagi mundi samvinn-
an við nemendur færa tónskáld-
ið nær veruleika samtimans og
neytendur framtiðarinnar.
Tónsköpun
nemenda
Hvert skal stilla eftir þessa
byrjun? A næsta skólaári hefur
Stefán hug a að fá Islenzk tón-
skáld til að vinna með eldri
nemendum Tónmenntaskólans
við að hjálpa nemendum sjálf-
um að skapa eigin tónverk.
Hugmyndin er að nokkru fengin
frá ,,composer-in-residence"
fyrirkomulaginu við ameriskar
kennslustofnanir, þar sem tón-
skáld dveljast við skólann ár-
langt með bui og buru og semja
hluta dags tónverk meö nem-
endum eða fyrir þá og hafa um-
sjón með ýmis konar tónskap-
andi starfsemi.
Aö visu er ekki hægt aö bjóða
tónskáldum að dvelja heimilis-
fast viö Lindargötu 51, en Stefán
taldi vel koma til greina að búa
þeim starfsaðstöðu i tilrauna-
skyni t.d. um 6 vikna timabil,
segjum 4 tlma á viku, með 20
börnum I 4-8 hópum, allt eftir
plassi, þátttöku o.fl. Sagðist
hann binda töluverðar vonir við
tilraunina og búast við, að hún
gæti orðið bæði nemendum og
tónskáldum holl hvatning.
Annars er nu þegar viss þátt-
ur i kennslu skólans að veita
nemendum tækifæri til að skapa
I tónum og hljóðum i hóp-
kennslutimum   undir   leiðsögn
l^ikardur
Ö.
''Pálsson
áðurnefndra kennslukvenna,
sem voru að smfða hljóðfæri hjá
Erlingi Jónssyni. Þessar smá-
smiðar eru fluttar og teknar upp
á segulband.
Hver fjórmenninganna hefur
sina aöferð við kennsluna, og er
það i samræmi við yfirlýst hlut-
verk skólans aö reyna ýmsar
nýjungar I tónmenntum.
Bergljót Jónsdóttir leyfði mér
að hlusta á nokkra ópusa eftir
sina nemendur. Kenndi þar
margra grasa og æði ólikra að
gæðum, eins og von var. „Verk-
in" voru flest örstuttar hugleið-
ingar um fyrirfram gefin við-
fangsefni eða heiti, ýmist
sungin, leikin, klöppuð, stöppuð,
ýlfruð, blistruö eða sögð, eða
sumt af þvi i senn, og drógu dám
af alls konar stemmningum og
umhverfishljóðum á im-
pressjoniskan hátt úí frá ýms-
um einföldum formum. Fyrir
alla aðra en þá, sem aðeins geta
metið gildi áþreifanlegra hluta,
ætti að vera augljóst, að slikt
föndur við abströkt hljóð og
form er ekki þýðingarminna
fyrirþroska barna en mótun I
leir og litum.
„Eins og
myndasýning"
Undirritaður skrapp á æfingu
á „Poco concertante" eftir
Norðurlandaverðlaunahafann
Atla Heimi Sveinsson, sem höf-
undur stjórnaði af mikilli rögg-
semi. Timinn virtist enda nýtast
vel og eiribeiting hinna ungu
hljóðfæraleikara vera i há-
marki. Það veitti ekki af þvl
Stefán Edelstein skólastjóri
margs var að gæta og stöðug
fylgni viö stjórnandann nauð-
synlegri en I mörgum „sjálf-
keyrandi" hefðbundnum tón-
verkum.
Æfingar þann daginn höfðu
verið anzi stífar, nærri 3 klst.
með hléum, en enginn leit á
klukkuna og kallaði á kaffi fyrir
þa sök, þannig að ekki gátu nú-
timatónsmiðar verið það leiðin-
legar.
Á eftir hóaði maður nokkrum
nemendum saman til að heyra I
þeim hljóðið.
Þetta voru fimm eða sex
stelpur, allt strengjaleikarar
(auövitaö), nema hvað ein blés
yfir flautu þvert. Þær voru i 3. —
7. bekk, þ.e.a.s. á aldrinum níu
til fimmtán ára. Strengjaleik-
arar taka þátt i frumflutningi
beggja tónverkanna.
Ég: Hvernig finnst ykkur
verk Atla?
Þær: — Sérkennilegt... Nót-
urnar eru eins og myndasýning-
... Höfum aldrei spilað svona
lagað áður.... Viðurðum að læra
mest utan að, maöur vissi aldrei
hvað kæmi næst... Það er
öðruvisi upp skrifað en venju-
legar nótur. Við megum oft ráða
þvl sjálf, hvernig við spilum,
falskar nótur skipta ekki máli...
Annars er allt annað að spila
það núna en fyrst ...
Engin kvaðst hafa skellt upp-
úr i byrjun, heldur hefðu þær
haft áhuga á að spila meira af
sliku seinna. Þær höfðu sjálfar
fengizt við tónsmíðar í skólan-
um og haft gaman af. Rabb okk-
ar leiddist ut I að fjalla um hvað
væri leiðinlegast og skemmti-
legast i skólanum. Um fyrrnefnt
var sagt tónfræði eöa teórfu, en
út á siöarnefnt var ekkert gefið.
Ég: Af hverju eru fleiri stelp-
ur en strákar i skólanum?
Þær: — Stelpur velja þetta
frekar...
ícn: Þær gera kannski lika
frekar það, sem þeim er sagt!
Þessu var mótmælt kröftug-.
lega og ég minntur á, að hefði
það veriö einu sinni, væri ekki
þar meö sagt að svo væri leng-
ur.
Ég: Hvaö finnst félögum ykk-
ar I öðrum skOlum um nám ykk-
ar I Tónmenntaskólanum?
Þær: — Ekkert. Það kemur
þeim ekkert við.
Ég: Farið þið þá leynt með
það?
Þær: — Alls ekki!
(Það vannst ekki timi til að
komast til botns i þvi paradoxi.
Spurt var, hvort félagana í
grunnskólanum langaði aldrei
til að heyra þær spila:
Þær: — Nei ég held ekki ...
þeim finnst það asnalegt ... Það
er kannski uppeldið... Þeir, sem
sjálfir eru að læra á hljóðfæri,
hafa áhuga. Hinir skipta sér
ekkert af þessu ...
Ég: Að hvaða leyti er verkiö
hans Þorkels frábrugðið verki
Atla?
Þær: — Það er meira af lag-
llnum.
Aðspurðar að lokum um hvort
verkanna þeim fyndist
skemmtilegra sögðust þær ekki
gera upp á milli þeirra, hvort
um sig væri tilbreyting frá hinu.
Það eru alltaf þessir dipló
dyntir I dömum...
—RöP.
Hljóðfæri verfta til undir leiftsögn þúsundþjalasmifts (Ijósm. Leifur)
Tónskáldin um samvinnuna við
nemendur Tónmenntaskólans
Þorkell
i      „Þaft
eru
Sigurbjörnsson:
ekki   til    opn-
II
ari áheyrendur og óeigingjarnari
flytjendur. Það má ekki gleyma
þvi, að fólk á þessum aldri hefur
rika sköpunargáfu og sköpunar-
þörf. 1 raun og veru mætti gera
meira af þvi að virkja sköpunar-
gáfuna frekar en móttökuhæfi-
leikann fyrir itroðslu."
Atli   Heimir   Sveinsson:
„Það var mikil upplyfting fyrir
mig að vinna með þessari hljóm-
sveit. Það er enginn eðlismunur,
bara stigsmunur, á þvi aft vinna
með „barnahljómsveit" og „full-
orftinshljómsveit". Hver hljóm-
sveit hefur slna sál.
Mln reynsla er sú, að mörg fyr- ' fyrir börn og þarfnast hvorki sér-
irbæri i svokallaðri framúr- þjálfaftra flytjenda né áheyr-
stefnutónlist eru ekki óaftgengileg   enda."

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
10-11
10-11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20