Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						Laugardagur 26. janúar 1980   ÞJÓDVILJINN — SIÐA 9
i'r verksmiðju Noröurstjörnunnar li.f. i HafnarfirOi.
unni og þar meö forsenda söl-
unnar.
Meiri   agi,   stjórnun   og
eftirlit
— Hvaö veldur þeim erfiðleik-
um, sem komiO hafa upp i lag-
metisi&naði hér á landi?
—   Framleiðsla lagmetis er
fyrir það fyrsta vandmeðfarin.
Þetta er tegundarvara og þarna
er um að ræða viðkvæm matvæli.
Ég býst við að það megi slá þvi
föstu að það mætti og hefði mátt
rikja meiri agi innan atvinnu-
greinarinnar. Með meiri aga,
meiri stjórnun og meira og harð-
araeftirlitiværi hægt að ná betri
árangri og Sölustofnunin hlýtur
að taka miö af reynslunni í þess-
um efnum.
Sem leiðandi matvælafram-
leiðsluland, eins og Island ætlar
sér að verða, getum við ekki sætt
okkur við annað en að við fram-
leiöum á öllum tlmum fyrsta
flokks vöru. Það er ófrávíkjan-
leg krafa. Þvi verður verulega
að auka aga, stjórnun og eftirlit,
ef sá árangur á að nást.
Andvígur  úrsögn   Norður-
stjörnunnar
—  Svo við vikjum að úrsögn
Norðurstjörnunnar f Hafnar-
firði úr Sölustofnuninni. Er það
stefna stjórnvaida að sundra
Sölustofnun lagmetis? Ert þú
sjálfur ekki f einkennilegri stöðu
sem fulltrúi Framkvæmdasjóðs
i stjórn Norðurstjörnunnar og
jafnframt formaður stjórnar
Sölus tofnunar innar ?
—   Ég var og er andstæður
þeirri yfirlýsingu sem stjórn
Norðurstjörnunnar gaf um úí-
sögn. Norðurstjarnan er hluta-
félag og hefur sina stjórn. Það er
þvi kannski rétt að ræða um
stefnu stjórnvalda. Norður-
stjarnan hefur sjálfstæða stjórn
ogmeirihlutihennar er skipaður
af Framkvæmdasjóði rlkisins.
Hlutabréf eru þó ekki alfarið I
eigu Framkvæmdasjóðs, en að
miklum meirihluta.
Ég býst við að þaö sjónarmið
sem lagt var til grundvallar sé
aðmiklir óvissutimar hafa verið
ríkjandi i þessari atvinnugrein,
sem er óneitanlega rétt. Lögin
eru lika þannig, að aðilar eru
bundnir I eitt ár fr á úrsögn miðað
við almanaksár. Noröurstjarn-
an hefði þvi verið bundin i tvö ár
frá sl. desember, hefði þessi
ákvörðun ekki verið tekin af
meirihluta stjórnar. Og ég geri
ráð fyrir að það sé þaö meginat-
riði sem stjórnin hafði til hlið-
sjónar þegar ákvörðun um úr-
sögn var tekin.
Það er hins vegar mln bjarg-
föst trú að Norðurstjarnan muni
starfa áfram sem virkur aðili að
Sölustofnun lagmetis.
—   Er það rétt að Norður-
stjarnan hafi falið norskum aðila
að sjá um sölumál sin?
—  Nei, það er rangt. Það var
gerður mjög stór samningur við
dótturfyrirtæki norsks fyrir-
tækis I Bandarikjunum. Sá
samningur var gerður af Sölu-
stofnun lagmetis með aðild
Norðurstjörnunnar nú I lok
siðasta árs og aðild þáverandi
dótturfyrirtækis Sölustofnunar
lagmetis i Bandarikjunum.
Sölustofnunlagmetis gerði þvi
þennan samning ásamt Norður-
stjörnunni, sem skrifaði undir
samninginn við þetta fyrirtæki,
sem heitir Kristian Bjelland &
Co. i New Jersey i Bandarikjun-
um. Það er sjálfstætt hlutafélag,
en norskt fyrirtæki er stór
eignaraðili að þvi. Samskiptin
við þetta fyrirtæki, bæði I Noregi
og Bandarikjunum, eru jafn
gömul Norðurstjörnunni, þvi
þetta fyrirtæki er hluthafi I
Norðurstjörnunni, en á að visu
mjög Htinn hlut.
Norðmenn vantar hráefni
Þetta er býsna stór samning-
ur og hugsanlegt er að hann
verði þáttur i umboðssamning-
um á Bandaríkjamarkaði.
Astæöanfyrir þvlaðþetta norsk-
bandaríska fyrirtæki leitar frek-
ar hingað en til Noregs, er sú að
Norðmenn hafa ekki nóg hráefni.
Og þeir Hta jafnvel svo á, að
islenska varan sé sllk gæöavara,
að þeir vilja borga meira fyrir
hana heldur en kanadlska vöru.
— Hefur Norðurstjarnan ekki
notið góðs af Sölustofnun lag-
metis, t.d. árið 1977 þegar verk-
smiðjan hætti framleiðslu vegna
þess að hún gat ekki komið vöru
sinni á markað?
— Alveg hiklaust, og ég held að
forráðamenn Norðurstjörnunn-
ar skilji það og viti betur en
nokkur annar.
—  Ef viö vikjum að lokum að
skipulagi Sölustofnunar lag-
metis. Er hún ekki samtök fram-
leiðenda með aðild rikisins og
einnig þróunarsjúour fyrir lag-
metisiðnaðinn?
—   Sölustofnunin er nokkurs
konar sjálfseignarstofnun með
aðild rikisins. Rlkisvaldið skip-
ar minnihluta stjórnar. Aður
veitti rlkið beint framlag til
stofnunarinnar, en gerir það
ekki núna, og þá hafði rikisvaldið
meirihluta           i           stjórn.
Framleiðendur hafa þvi meiri-
hlutavald,! stofnuninni.
Framhald á bls. 17.
Hjörleifur Guttormsson
um tilraunir til myndunar vinstri stjórnar
Viljann vantadi
er á reyndi
Viðræður um myndun
vinstri stjórnar hafa ekki
leitt til jákvæðrar niður-
stöðu. Eftir stjórnarmynd-
unartilraun Svavars
Gestssonar liggur skýrt
fyrir,aðekki var pólitískur
vilji fyrir hendi hjá
forystumönnum í Alþýðu-
flokki og Framsóknar-
f lokki að koma til móts við
sjónarmið Alþýðubanda-
lagsins til að einhver von
væri um samkomulag.
Viðbrögð þessara flokka við
tillögum okkar Alþýðubanda-
lagsmanna hafa valdið sárum
vonbrigðum hjá vinstri
kjósendum i landinu sem væntu
að þessi siðari tilraun til að
mynda vinstri stjórn skilaði
árangri. Formaður Fram-
sóknarflokksins segist að visu
har ma það ef vins tr i s tjór n er úr
sögunni, en I Alþýðublaðinu
varpar ritstjórinn öndinni léttar
og telur nú réttlætingu fengna
fyrir brotthlaupi Alþýöuflokks -
ins úr rikisstjórn siöastliðiö
haust. I leiöara hans i Alþýðu-
blaðinu siðastliöinn miövikudag,
stendur m.a.: „Það þurfti ekki
nema tveggja daga umfjöllun
áöur en bæði Framsóknar-
flokkur og Alþýöuflokkur
höfnuðu þessum tillögum".
Hver var
ástæðan ?
Þetta voru viðbrögðin viö
skýrum tillögum Alþýðubanda-
lagsins, sem að mati Þjóðhags-
stofnunar hefðu skilað verðbólgu
niöur i 27-33% fyrir lokþessa árs
án þess að gera þyrfti ráð fyrir
kjaraskerðingu, sem var hins-
vegar kjarninn i tillögum hinna
flokkanna. Jafnframt gerðu til-
lögur Alþýðubandalagsins ráð
fyrir 9 miljörðum króna auka-
lega til félagslegra aðgerða og
aukinnar samneyslu á árinu 1980
og 1981, m.a. til að greiða þannig
fyrir lausn kjarasamninga.
Til aö ná þessum markmiðum
var ráðgerð um 11 miljarða
króna tekjutilfærsla og rlkis-
sjóði ætlað að létta undir I fyrstu
lotu meö þvl að frestaö yrði
greiðslu á 8.5 miljarða króna
skuld við Seðlabankann. Þetta
getur ekki talist há upphæð
miðað við þann mikla árangur
sem um var að ræða til að ná
niður verðbólgu úr 50-60% nú I
um 30% innan árs.
Engar gagntillög-
ur komu fram
Tillögur Alþýðubandalagsins
um tekjuöflun og einstakar
niðurfærsluaðgeröir voru settar
fram sem umræðugrundvöllur
en sérstaklega óskað eftir gagn-
tillögum er skilað gætu s vipuðum
árangri til að draga úr verð-
bólgu. Engar slikar formlegar
gagntillögur komu fram hjá
Framsóknarflokki eða Alþýðu-
flokki i viðræðunum, aðeins
úrtölur varðandi flesta þætti til-
lagna Alþyðuhandalagsins með
staðhæfingum um að þetta og hitt
væri ekki raunsætt eða fram-
kvæmanlegt. Það er þessi
almenna afstaða sem sýnir þaö
skýrar en nokkuð annað að póli-
tiskur vilji var ekki til staðar hjá
liðsoddum þessara flokka þótt
afstaða Alþýðuflokksins væri
ósveigjanlegri en hjá Fram-
sóknarmónnum.
Svo virðist nú sem fyrr að
hvorugur þessara flokka vilji
láta á neitt annað reyna I
glimunni við verðbólguna en
kjör hins almenna launamanns.
Þeim á að þrýsta niður en við
milliliöum má ekki hrófla og á
ríkiss jóð má helst ekkert reyna I
þessu samhengi.
10.8 milljarða
greidsluafgangur
Ekki var þó harðar gengið að
rikisfjármálunum en svo
samkvæmt endurskoðuðu mati I
athugasemdum Þjóöhagsstofn-
unar frá 20. janúar aö miöaö við
fjárlagafrumvarp Tómasar
Árnasonar frá s.l. hausti yrði
greiðsluafkoma rikissjóðs
jákvæð sem nemur 10.8
miljörðum króna (I stað 14.3
miljarða) og þrátt fyrir frestun
á greiðslu til Seðlabankans yrði
ekki rekstrarhalli á rlkissjóði.
Þetta álit lá fyrir á viðræðufundi
flokkanna siðastliðinn sunnu-
dag, en samt klifar ritstjóri
Timans i leiöara 23. janúar á
„bullandi halla rlkissjóðs" og
sér fyrir sér „holskeflu óða-
verðbólgunnar að ári liðnu".
Neikvæð afstaða talsmanna
Framsóknarflokksins til tillagna
okkar, gagnstætt því sem við
væntum, birtist einkar skýrt I
þessum leiðara Timans þar sem
látiö er að þvi liggja, að af hálfu
Alþýöubandalagsins hafi
„viðræðurnar verið leikur i
áróðurskák á hendur umbóta-
öflunum i landinu", eins og það
er orðað.
Hjörleifur Guttormsson: Engar
formlegar gagntillögur AlþýOu-
flokks og Framsóknarflokks
komu fram, þó aO eftir þeim
væri sérstaklega óskaO.
Alþýðubandalagið hefur
vissulega engan áhuga á að setja
ríkissjóð i sérstakar kröggur.
Þar þarf aðgæslu við með tilliti
til útgjalda og þensluáhrifa, án
þess þó að kreppa óeðlilega að
samneyslu og brýnum fram-
kvæmdum. En aö okkar mati er
það eðlilegt að beita rikissjóði
með i byrjun viö niðurfærslu-
aðgerðir og skapa nokkurt svig-
rúm með þvl að fresta endur-
greiðslu skulda við Seðla-
bankann frá árunum 1975-1976.
Meginhugsunin á bak við hinar
almennu niðurfærsluaðgerðir er
eins og segir i tillögunum: ,,að
allir helstu þættir efnahags-
lifsins leggi sitt af mörkum til
aðgerðanna gegn verðbólgu.
Þannig verði tryggt að niður-
færsla verðlags nái til rikissjóðs
og opinberra aðila, til einkaaðila
i atvinnurekstri og þjónustu-
störfum og til sem flestra aðila
sem áhrif hafa á verðlags-
kerfið".
Hvað vildi forysta
Framsóknar ?
Afstaða málsvara Alþýðu-
flokksins til tillagna Alþýðu-
bandalagsins var sannarlega
neikvæð er upp var staðið, en
þeir kváðu ekki upp úr með þá
skoðun opinberlega á meðan
viðræðurnar stóðu yfir.
Framsóknarmenn höfnuöu með
öllu ýmsum þáttum tillagnanna
og á meðan á stjórnarmynd-
unarviðræðunum stóð létu tals-
menn flokksins i ljós  neikvæöa
Framhald á bls. 17.
Verður stofnaður
ordabanki?
Islenskmálnefnd gekkstnýlega
fyrir umræðu- og kynningafundi
með u.þ.b. 20 fulltrúum orða-
nefnda sem vinna aö söfnun og út-
gáfu nýyrða og nýyrðasmið á
ýmsum sviðum. Fundarmenn
voru einhuga um nauðsyn þess að
koma á fót ejns konar orðabanka
eða miðstöð' tölvutæku nýyrða-
safni sem orðanefndir, stofnanir
og einstaklingar gætu leitað til.
haft bein not af fræðiheitasafni úr
allt annarri átt.
Fyrrnefndar orðanefndir hafa
aldrei haft teljandi samvinnu sín
á milli og jafnvel ekki vitað hver
af annarri. Sú elsta (nefnd raf-
magnsverkfræðinga) hefur starf-
að siðan 1941.
Eðlilegast var talið aö Islensk
málnefnd annaðist rekstur orða-
bankans enda i samræmi við
reglur um starfsemi hennar. A
fundinum kom fram, að vöntun
miðstöðvar af þessu tagi stæði
orðanefndunum beinlinis fyrir
þrifum. Ofteruengin tök á aðafla
vitneskju um hvaða nýyrði hafa
Fulltrúar orða-
nefnda bera saman
bækur sinar
þegar verið mynduð og jafnvel
komist i notkun sem sérfræðiorð,
en reynslan hefur sýnt að sér-
fræðingur i einni fræðigrein getur
haft beinnot af fræðiheitasafni úr
allt annarri átt.
t Islenskri málnefnd eru nii
Baldur Jónson dósent, Bjarni Vil-
hjálmsson þjóðskjalavórður og
Þórhallur Vilmundarson prófess-
or, en varamaður er Jónas Krist-
jánsson, prófessor.
— GFr
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20