Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						6 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN   Sunnudagur 4. mai 1980
Lúövík Jósepsson
STJÓRNMÁL Á SUNNUDEGI
Jan-Mayen viðræður
Þaö hafa oröið allmiklar um-
ræöur a5 undanförnu um haf-
svæöiö I kringum Jan-Mayen og
hafréttarlega stöðu þeirrar eyjar.
Ekki hefir allt, sem sagt hefir
verioog skrifaö um þaö mál.verið
til glöggvunar fyrir þá, sem litiö
þekkja til aðstæbna.
Jan-Mayen-málið er þo vissu-
lega mikio mál og sannarlega
þess virði, að við Islendingar átt-
um okkur á þvi, sem þar skiptir
mestu máli. í rauninni er Jan-
Mayen-málið ekkert eitt og
aðgreint mál.baö er hluti af miklu
stærra máii, sem i heild varðar
hafréttarmálin norður af efna-
hagslögsögu íslands. Þar er ekki
aðeins um hafsvæðið i kringum
Jan-Mayen að ræða, heldur
einnig og ekki siður hafsvæðið við
Austur-Grænlanden norðan is-
lenskrar efnahagslögsögu.
Efnahagslögsaga við
A ustur-Grœnland
Eins og nú háttar málum hefir
efnahagslögsagan við Austur-
Grænland veriö færö út til miðlinu
við Island norður að 67.breiddar-
gráðu. Efnahagslögsagan við
Austur-Grænland nær þvi rétt
norður fyrir algeng fiskimið
íslendinga norður og norð-vestur
af Vestfjöröum.
Efnahagslögsagan við Island
hefir hins vegar verið ákveðin
meö lögum I allar áttir út frá
landinu og I grundvallaratriðum
er hún miðuö við miðlinu-reglu
við Grænland og Færeyjar, en
hins vegar við fullar og óskertar
200 milur I átt til Jan-Mayen og i
átt til Rockall i suður.
Þegar viö íslendingar færðum
út efnahagslögsögu okkar, miöað
við 200 milur, var i öllum aöal-
atriðum gengið út frá miðlinu-
reglu þar sem styttra var á milli
landa en 400 sjómilur. A þeim
tima var svonefnd „miOlinu-
regla" grundvallarskiptireglan
þar sem þannig stóö á.
Nú hafa orðið i þessum efnum
miklar breytingar I þeim drögum
að hafréttarsáttmála, sem um
þessi ákvæði fjalla. Nú er
miölinu-skipting ekki lengur
regla númer eitt. Þess i staö er nú
ákveðið aö þar sem styttra er en
400míiur miili landa, skuli semja
um skiptingu svæðisins. Og fram
er tekið að I þeim samningum
skuli taka tillit til aftstæftna og
sanngirnissjónarmifta. Miðlinu-
reglan getur einnig komið til
greina en er nú sett af tar 1 rööina
en áður var.
Nú liggur orðið ljóst fyrir, að að
þvl dregur, að Danir og
Grænlendingar muni ákveða út-
færslu efnahagslögsögunnar viö
Austur-Grænland norðan 67.
breiddargráðu. Þegar til þess
kemur ris strax upp spurningin
um það hvernig skuli haga skipti-
linunni á milli íslenskrar efna-
hagslögsögu og grænlenskrar á
svæðinu fyrir norðan 67. gráðu.
Þar er komið að viðkvæmu hags-
munamáli okkar íslendinga.
Hvernig ætti
skiptilínan á milli
íslands ogGrænlands
að vera norðan
67. gráðu?
Telja má vist, að Danir hafi hug
á að haga skiptilinunni þannig, að
miðlinureglan verði látin gilda.
Frá hálfu okkar lslendinga er slik
skipting þessa mikilvæga svæðis
óhagstæð og óeðlileg. Sé iitið á aft-
stæftur og sanngirnissjónarmift
er ljóst, að réttur Islands er miklu
meiri en Grænlands. A Islandi lif-
ir þjóö, sem beinllnis byggir af-
komu sina á fiskveiðum, og sem
Kortift sýnir loðnuveiðisvæfti. Heila linan er fiskveiftilandhelgi tslands. Svörtu reitirnir sýna hvar loftna
hefur verift veidd á mörkum Islensku iandheiginnar og hvar fyrir norftan hana. Jan-Mayen er hins vegar
um 10 gráftur austur.
hefir nýtt þetta hafsvæði að
undanförnu. Grænlandsmegin er
hins vegar nær óbyggileg strönd,
svo til óbyggð. Þar liggur Isrönd
við land nær allt árið og þaðan
hafa engar fiskveiðar verið
stundaöar.Ég tel einsýnt, að mið-
linureglan á ekki við i þessu til-
felli. Þegar Danir lýsa yfir út-
færslu norðan 67. gráðu eiga Is-
lendingar þvi að mótmæla ,,mið-
linureglunni" og krefjast samn-
ingaeins og hafréttar-sáttmálinn
gerir ráð fyrir.
Frans Josef t.jfc
La
Af tillitssemi við Grænlendinga
gætum við þó fallist á þá reglu,
að Grænlendingar sjálfir fengju
að stunda veiðar upp að miðllnu-
mörkum, þó að réttur tslendinga
næði hins vegar alllangt út fyrir
þau mörk. Við eigum hins vegar
ekki að fallast á neinn veiðirétt
Dana á þessu svæði né heidur
Efnahagsbandalagsþjóða.
Jan-Mayen svæðið
Svæðið   við   Austur-Grænland
norðan 67. gráðu er okkur tslend-
ingum mikilvægt við margs
konar veiðar. Einmitt á þessum
slóðum hefir Islenski loðnuflotinn
helst leitaö norður fyrir Islensku
lögsögumörkin.
Jan-Mayen-svæöið er hliöar-
svæði við þetta Austur-Græn-
landssvæði og vissulega hefir það
sitt gildi, einnig fyrir okkur Is-
lendinga. Við vitum að inn á það
svæði gengur islenski loðnustofn-
inn sum árin, þó að meira gangi á
Austur-Grænlandssvæöið.
Það sem er sameiginlegt með
báðum þessum norðlægu svæðum
er, að þau liggja upp að fslensku
efnahagslögsögunni og eru þvi
nær okkur en öðrum fiskveiði-
þjóftum.Bæði þessi svæði eru þvi
okkar hagsmunasvæði.
Umræðan sem hér hefir orðið
um Jan-Mayen-svæðið hefir öll
beinst að fiskimiðunum þar og
öðrum hugsanlegum verðmætum
sem þar kunna að finnast. Slik
umræða er röng og á of þröngu
sviði, — hér er um aö ræöa hags-
munasvæði okkar til norðurs,
svæði sem liggur upp að okkar
fiskimiðum og sem er llffræðilega
tengt og skylt okkar hafsvæði.
Deilan um Jan
Jan-Mayen-málið var og er
miklu stærra mál en svo að um
það sé hægt að semja með nokk-
urri milligjöf I formi loðnutonna I
eitt eða nokkur ár.
Hafsvæðið við Jan-Mayen hefir
skiljaniega margvisiega og mikla
þýðingu fyrir okkur tslendinga og
varðar okkur meir en alla aðra.
En hver er hafréttar.
leg staða Jan-
Mayen?
Jan-Mayen hefir mikla sér-
stbðu sem eyland. Eingarréttur
Norðmanna á eyjunni er sföur en
svo óvéfengjanlegur. Eyjan er
óbyggð, þannig séð, að þar er
engin föst búseta, þar er ekki um
venjulegt samfélag að ræða.
Eyjan er langt frá Noregi og
aöskilin þar frá af djúpum úthafs-
álum. Eyjan er hins vegar á land-
grunni eða landgrunnsframleng-
ingu tslands. tslendingar hafa
nýtt eyjuna og áskildu sér réttar-
stöðu til hennar á sinum tlma.
1 hinum nýja, eöa væntanlega
hafréttarsáttmála er að visu gert
ráö fyrir, að eyjar eigi jafnan að
fá efnahagslögsögu. Sú takmörk-
un er þó sett að „rocks",sem ekki
geta framfleytt mannllfi,
skuli ekki öðlast þennan rétt.
Auðvitað koma upp margvlsleg
ágreiningsefni um efnahagslög-
söguréttinn og slik ágreiningsefni
koma upp um „óbyggöa" eyju,
fjarri heimalandi og & landgrunni
annars lands, eyju sem ekki hefir
I reynd getað framfleytt
mannfélagi. — Það er þvl öld-
ungis óvíst að Jan-Mayen eigi
hafréttarlega stöðu til efnahags-
lögsögu. Af þessum ástæðum og
fleirum hafa Norðmenn dregið að
færa út lögsöguna við Jan-Mayen,
þó að þeir hafi ekki látið standa á
sér með útfærslu annars staðar.
Getum við samið við
Norðmenn um Jan
Mayen
Kortift svnir afstöftu Islands til Jan-Mayen og Austur-Grænlandssvæð-
isins. — Heilu linurnar eru hugsaftar „miftiinur".
Þegar umræðan um Jan-
Mayen-svæðið hóf st f yrir alvöru á
s.l. sumri, beindist hún fljótlega
inn á nokkuð varhugaverðar
brautir. Ljóst var I máflutningi
Norðmanna, að tilgangur þeirra
var allur bundinn við að lokka
tslendinga til að fallast á „norska
efnahagslögsögu við eyjuna";
gegn þvi að tslendingar hættu öllu
múöri gegn fyrirætlunum þeirra I
þessum efnum, ætluðu Norömenn
svo aö „heimila" Islendingum að
veiöa eitthvert magn af loðnu við
eyjuna, að minnsta kosti um
nokkurt skeið.
Af hálfu tslendinga bar mjög á
þvi, aö þeir óttuftustað Norðmenn
dræpu allan Islenska loðnustofn-
inn, „ef ekki yrði samið". Og svo
voru uppi barnalegar kenningar
um að betra væri.að „frændur"
okkar, Norðmenn, hefðu lögsögu
yfir svæðinu og gætu þar með úti-
lokað veiðar annarra, en að svæð-
ið yrði áfram alþjóðasvæði.
Auðvitað var allur þessi mál-
flutningur fráleitur og markaður
stundar-hagsmunum og reyndar
gyllivonum.
Mayen.
Samningaviöræöurnar viö
Norðmenn um Jan-Mayen hafa
verið viö það miðaðar að samn-
ingar gætu tekist milli þjóðanna
um málið.
Grundvallarsjónarmið okkar i
slikum samningum hljóta að
veröa þessi:
1.  Norömenn viðurkenni
skilyrðislaust 200 milna óskerta
fiskveiðilandhelgi og efnahags-
lögsögu tslands. (Miðlinuregl-
an falli þar niöur).A þetta
verða Norðmenn aft fallast
áður en lengra er haldið, þvi
allir sem til þekkja viðurkenna,
að I úrskurði myndi tsland fá
sitt sjónarmið I þessum efnum
viðurkennt skilmálalaust.
2.  Allar fiskveiðar á Jan-Mayen-
svæðinu verði byggöar á
helmingaskiptareglu á milli
þjóðanna. í þeim efnum má
ekki aðeins vera um að ræða
loðnu, heldur einnig kolmunna,
þorsk, rækju og annan fisk. Allt
veiðisvæðið er tengdara tslandi
en Noregi og sé þar um opið liaf
að ræða hafa Islendingar yfir-
burða aðstöðu til að nýta það
umfram allar aðrar þjóðir.
3. Samningar verða að takast um
skiptingu botnsvæðisins við
eyjuna, og allir samningar
verða að vera'ótimabundnir og
óuppsegjanlegir.
4. Skýr samningur verði gerður
um að ekki verði ráöist I oliu-
boranir á Jan-Mayen-svæðinu,
nema með samkomulagi
beggja þjóöanna, eða sam-
kvæmt úrskurfti sérstakrar
sérfræftinganefndar, sem
báftar þjóftirnar eiga aðild að.
Oliuboranir á svæði norðan 70.
breiddargráðu, eins og hér er
um að ræða, eru gifurlega
áhættusamar. Norðmenn hafa
sjálfir deilt um réttmæti þess
að leyfa oliuboranir við Noreg
norðan 62. gráðu. Þeir hafa
óttast áhættuna af mistökum
vegna sinnar strandar og sinna
fiskveiða. — En hvað þá um
oliuvinnslu norður við isrönd og
Framhald á bls. 21
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24