Fimmtudagur 10. juni 1982 ÞJóÐVILJINN — StÐA 5 Sósíaldemókratar töpuðu Hamborg Græningjar ráða meirihlutanum Um helgina fóru fram kosning- ar til borgarþings i Hamborg sem hefur verið eitt af helstu vigjum sósialdemókrata i Vestur-Þýska- landi. Kristilegir demékratar bættu viö sig fylgi og urðu i fyrsta sinn stærsti flokkur borgarinnar. Sósialdemókratar töpuðu meiri- hluta sinum en hafa samt sem áö- ur möguleika á ao halda völdum — ennú meöstyrk Græningjanna, sem fengu 7,7 prósent atkvæOa og véku Frjálslyndum úr hefö- bundnu hlutverki þeirra sem „þriðja flokks", sem ræour meirihluta. Þessar kosningar gætu haft af- drifarikar afleiöingar og losao enn um stjórnafsamstarf sósial- demókrata og frjálslyndra i Bonn. Frjálslyndir fengu aöeins 5,8% atkvæöa I Hamborg og féllu þar meö ut af þingi borgarinnar (sem telst eitt af „löndum" Sam- bandslýöveldisins) — en 5% at- kvæða þarf til aö komast á þing. Frjálslyndir eru orönir mjög ó- kyrrir i stjórnarsamstarfi við sósialdemókrata og gætu kosn- ingaúrslitin spillt þvi enn frekar en oröiö er. Þau mál skýrast inn- an tlöar I sambandi viö undirbún- ing fylkisþingskosninga I Hessen. Frjálslyndir ætla i næstu viku aö taka ákvör&un um þa6, hvort þeir skuldbinda sig til a6 styöja áfram sósialdemókrata til valda i Hess- en e6a hvort þeir ætla aö ganga til Kosningabaráttan I Hamborg: Kiep, frambjóöandi Kristilegra, glottir ao kosningaspjaldi sósial demókrata með mynd af Dohn- anyi borgarstjóra. kosninga, sem þar ver6a i sept- ember, „opnir I báða enda" — svo notaö sé orðbragð úr Islenskri politlk. Sósialdemókratar misstu all- mikið fylgi til I Hamborg — þeir höfðu hreinan meirihluta i borg- inni eða 51,5% atkvæða, en fóru niður 142,8%. Þar með fá þeir ein- um borgarfulltrúa færra en Kristilegir, sem bættu við sig 5,6% og fengu 43,2% atkvæða. Ný staða kemur upp Eitt hið athyglisverðasta við úrslit þessara kosninga er það, að Græningjarnir, umhverfisvernd- armenn sem hafa i kosningum hér og þar i landinu fengið fylgi sitt hvorum megin við 5% útilok- unarregluna, fengu verulegt fylgi eða 7,7% — og kemur það væntan- lega mest frá sóslaldemókrötum. Þar með fá Græningjar 9 fulltrúa og eru reiðubúnir til að styöja sósialdemókrata til valda I Ham- borg — en aö visu með ýmsum skilmálum sem sósialdemókratar munu eiga erfitt með að kyngja. Græningjar eru eiginlega dæmdir til að standa með sósíaldemókröt- um, þvi það mundi valda mikilli upplausn I þeirra eigin liði ef þeir gerðu eitthvað sem kæmi Kristi- legum til valda. —áb Eftir „kosningar" í El Salvador Umníu þúsund smábændur hraktir af jörðum sínum Bóndi i El Salvador segir farir sínar ekki sléttar: menn í grænum einkennis- búningum komu á akur hans og handléku vélbyss- ur. Hann spuröi þá einskis og fór; hann vissi að þeir voru komnir til að reka hann af því landi/ sem hann hafði ræktað í þrjú ár og talið sitt. Bróöir hans var ekki eins fljótur að taka við sér — og hefur ekkert til hans spurst síð- an. Ein saga af mörgum. Smá- bóndinn hafði fyrir skömmu lagt fram umsókn um eignarhald á leigujörö sem hann hafði unniö — samkvæmt ákvæðum um upp- skiptingu jarðnæðis, sem átti að vera réttlæting stjórnar Duartes forseta og réttlæting & afskiptum Bandarikjamanna af málum landsins. En eftir þær vafasömu kosningar sem fram fóru i land- inu I vor hafa áhrif þeirra, sem lengst eru til hægri, eflst — og þar með telja landeigendur sig eiga auðveldan leik. Þeir hafa óspart notað sér aðstæður; talið er að um niu þúsundir smábænda hafi verið flæmdir af jörðum slnum, tæp fjögur þúsund eftir kosning- Þingið, sem kosiö var til i vor án þess aö vinstriflokkarnir vildu né heldur gætu tekið þátt I kosn- ingum, hefur nýlega samþykkt að Þeir bændur sem hafa sótt um eignarhald á jörðum hafa einatt verið að undirrita sinn dauða- dóm. „fresta" áætlun sem heitir þvi fallega nafni „landið til þeirra sem jörðina yrkja". Þetta er gert undir þvl yfirskini aö stórbýli skili meiri framlciðni en smábýli. Einn af talsmönnum bænda- samtakanna i El Salvador, Ruiz, telur að alls hafi 3600 bændur ver- ið myrtir fyrir aö gera tilraun til aö fá bréf fyrir eignarhaldi slnu á jörðum. Algengur viöskilnaður morðsveita hægrimanna er sá að troöa mold upp I vit þeirra sem myrtir hafa veriö. Ruiz segir: sá sem útfyllir umsóknareyðublað fyrir jarönæöi er oft að undirrita sinn dauðadóm. Bandarikjamenn hafa stært sig af þvi aö hafa ýtt undir þau öfl, sem vildu milda stéttarand- stæöur I landinu meö þvl aö skipta stórbýlum eða hluta þeirra milli leiguliöa og f jölga þar meö I stétt sjálfseignarbænda. Bandariskir erindrekar eru að sögn ekki sér- lega ánægöir meö það, hvernig hinum hálfvolgu tilraunum til umbóta er nú hrundið af erki- Ihaldinu — en fáar sögur fara af þvi aö þeir hafi rekið eftir þeirri óánægju með einhverjum refsiað- geröum sem kæmu valdhöfum i El Salvador illa. áb — byggt á Guardian. I tilefni Falklandseyjastríðsins: Vopnasalan skammgóður vermir Hinn kunni breski fri6arsinni, E.P. Thompson, sem er islensk- um herstöðvaandstæðingum að gó&u kunnur, komst svo að orði um strið Breta viö Argentinu- menn, a& Bretum væri meðal annars að hefnast fyrir gifur- lega vopnasöiu til einræðis- herranna I Argentinu og reynd- ar mörgum löndum öörum. Breskir — og aðrir vestrænir vopnasalar, hafa óspart selt vopn til margra þeirra rlkis- stjórna sem einna lakast orð hafa á sér haft — í þeirri von, að þeim yrði beint gegn þegnum einræ&isherranna eöa gegn ein- hverjum þeim nágrönnum sem var&a vopnasalana litlu. Kreppulaus iðnaður En nú snýst dæmið gegn ein- um af vopnasölunum — mikið af Inínaði argentinska hersins er breskur. Eða þá franskur, ísra- elskur, bandarískur. Þettta er kafli úr mjög aivarlegri sögu sem ekki er séð fyrir endann á og birtist I þeirri staöreynd, aö vopnaframleiösla er sú iönaöar- grein sem er I mestum vexti og lætur sig kreppur engu skipta. Og hún er I svo mikíurn vexti m.a. vegna þess aö á si&astli&n- um áratug hefur þrefaldast þa& vopnamagn er gengur til landa þriðja heimsins — sem hafa i WBBmwmwmwmWKKmmmwKSSBSsmSmwk Breski tundurspillirinn Sheffield brennur dti fyrir ströndum Falklandseyja reynd brýna þörf fyrir flest ann- a& en eldflaugar og skri&dreka. Háþróuð vopn Fyrir riiraum tiu árum fóru til þriöja heimsins mestmegnis úr- elt vopn, umframbirgöir. En á siöustu árum hefur hver hindr- unin af annarri falliö I vopnasöl- um — og eru þess dæmi að há- þróuö tæknivopn séu seld úr landi jafnvel áöur en herir framleiðslulandanna hafa notað þau. Vopnasalarnir hafa verið sérlega frjálslyndir við hinar hægrisinnuðu stjórnir — ef ekki beinlínis fasistastjórnir Suður- Amerlku: það átti að efla þær i baráttunni við heimskommún- ismann, sem er eini vandinn sem núverandi stjórn Banda- rikjanna vill um hugsa. Ótrygg áhrif Stjórnir vopnasölurikjanna eru ekki aöeins á höttum eftir gróða i viöskiptum sinum me& vopn. Þær vilja gjarna efla vin- sældir sinar og itök i þri&ja heiminum með fyrirgreiðslu á hernaðarsviðinu. En eins og bandariska blaðið Washington Post bendir á i nýlegri forystu- grein, þá reynast áform um pOlitiska hollustu sem endur- gjald fyrir vopn oftar en ekki reist á sandi. Blaðið minnir á það, að Sovétmenn hafi I Kina, Egyptalandi og Sómaliu reynt það sama og Bandartkin i íran: að vinfengi það sem vopn eiga að tryggja er valt, svo ekki sé meira sagt. Afleiðingarnar verða svo oft hinar fáránlegustu eins og sést af vopnasölu til traks og Irans að undanförnu. tsraelar hafa selt erkióvinum Bandaríkjanna i Teheran vara- hluti og skotfæri i bandarisk vopn sem klerkaveldið tók i arf frá besta vini Bandarikjanna i Austurlöndum, transkeisara. A meðan losa Egyptar sig við varahluti i sovésk vopn til erki- óvina sinna I Irak. Mörg dæmi hliðstæð mætti nefna. Og eins og Thompson hefur minnt á: þegar til vopnaskipta kemur lendir vopnasalinn fljót- lega i meiriháttar vandræðum. Vopnin sem áttu a& bæta gjald- eyrisstö&u hans og styrkja hann til pólitískra áhrifa i ö&rum heimshlutum geta eins snúist gegn honum sjálfum, eins og gerst hefur viö Falklandseyjar. E&a þá a& treg&a hans á a& selja meira af vopnabúnaöi meðan á stendur ófyrirséöum styrjöldum granna i milli leiðir til þess, aö vopnakaupandinn lltur á hann sem svikara — og snýr sér kannski i aðrar herbú&ir! Vopnabisness okkar tima er skammgóöur vermir þeim sem hann reka* hann er aö sjálf- sög&u gifurlega háskalegur og þó er hann öllu ööru fremur ránsskapur, glæpur gagnvart þeim gifurlega í'jölda jar&arbúa sem býr við skort. _ nb
Beinir tenglar