6 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Heldur lítið hefur fariö fyrir su&ur-ameriskri leiklist hér á landi, ef undan eru skildar f áar sýningar eftir höfunda þar i álfu, minna má m.a. á Fröken Margréti, sem hér náöi miklum vinsældum. A undanförnum ár- um hefur sprottið upp i Su&ur- Ameriku gróskumiki& leikhús, þrátt fyrir einræðisstjórnir, rit- sko&un og anna& þa& sem er al- þý&uog listamönnum til bölvun- ar og ógagns. isumum rikjum Su&ur-Amer- iku hafa or&i& til stórgóO ne&an- jar&arleikhús, m.a. a& þvi er árei&anlegar fregnir herma i Brasiliu — og aö ö&rum leikhús- um ólöstuðum, hefur trúlega Arena-leikhúsi& i Sao Paulo ö&l- ast mesta frægö suöur-amer- iskra leikhúsa undir stjórn leik- húsmannsins Augusto Boal. En á Listahátið nú gefst kost- ur á að lita rjómann úr suður- amerisku leikhúsi, þar sem er Rajatabla-leikhúsið frá Venesú- ela. Það var stofnað arið 1971 undir forystu leikstjóra beggja þeirra sýninga, sem leikhúsiö sýnir. Sá er Carlos Giménez, en hánn átti upptökin að þvi að þetta tilraunaleikhús var stofn- að undir verndarvæng Teatro úr sýningu Rajatabla á Forseti lýðveldisins. Leikritið er frjálsleg útlégging á skáldsögu Miguel Asturi- as, sem hefur komi& út I islenskri þý&ingu Hannesar Sigfússonar. Heimsókn Rajatabla-leikhússins frá Venesúeia mörgum löndum Evrópu. Á morgun, föstudag, leikur Rajatabla leikritið Bólivar eftir José Antonio ltial. Þessi sýning er sii nýjasta frá hendi Raja- tabla, en kveikjan að verkinu er barátta Simon Bolivar fyrir frelsun Spönsku Ameriku og ástandið i þessum rikjum arið 1981,150 árum eftir dauða frels- ishetjunnar. Forseti lýðveldisins er frjáls- leg útlegging leikhópsins og höf- undarins, Hugo Carillo, á sam- nefndri skáldsögu Miguel Angel Asturias — sem hefur, vel að merkja, komið út á islensku i þýðingu Hannesar Sigfússonar árið 1964. Forseti lýðveldisins lýsir heimi suður-amerisks stétta- veldis, sem i sýningunni þróast yfir i martröð. Um sýninguna hefur veriö sagt, að hún væri formfagurt sjónarspil, sem tæk- ist á frábæran hátt að sameina nýsköpun og rótgróna fag- mennsku. Og það er vissulega ástæða til þess aö hvetja alla, sem vett- lingi valda, að berja þessar sýn- ingar Rajatabla augum — ekki þarf að óttast tungumálið, þvi ýtarlegatburðarás verður birt á prenti i leikskrám sýninganna. Rajatabla sýnir Bólivar sem fyrr segir á morgun, föstudag og laugardag i Þjóðleikhúsinu, og hefst sýning kl. 20.00 báða Rj 'ómimi úr Suður-Amerískri leiklist del Ateneo de Caracas. Raja- tabla var tryggður lifvænlegur grundvöllur, þannig að hópur- inn getur undirbúið sýningar sínar mjög vel og á löngum tíma og unnið á leiksmiðju visu, og hópurinn nýtur auk þess fulls listræns frelsis, sem hefur ekki litið að segja. Rajatabla lék fyrst eingöngu fyrir suður-ameriska áhorfend- ur.enfráárinu 1975 má segjaað leikhópurinn hafi verið á ferð og flugi og gist allar meiri háttar leikíístarhátiðir og leikið i fjöl- dagana. Forseti lýðveldisins verður svo sýnd á mánudags- kvöld og þriðjudagskvöld, einn- ig kl. 20.00. — jsj. Þar er líf sem mætast vatn og klettur John Rud sýnir steinhöggmyndir í Norræna húsinu Að undanförnu hefur staðið yf ir sýning danska skúlptúrlistamannsins John Rud á steinhögg- myndum í Norræna hús- inu í anddyri þess og einnig utanhúss, en högg- myndir þessar eru unnar i granítog aðrar steinteg- undir. John Rud er sjálflær&ur i list sinni, en hefur þegar öðlast frægð fyrir verk sin og sýnt á Vor- og Haustsýningunum i Charlottenborg meira eða minna frá árinu 1975, auk þess sem hann hefur sýnt viða ann- ars staðar. Listamaðurinn var á siðasta ári hér á landi i kynnisferð, og varð þá sú hugmynd til, að hann kæmi hingað til lands með verk sin og ynni auk þess hér á landi. Það er nú orðið að veruleika, og aö þvi er segir i sýningar- skrá, mun hann bæta smám saman við sýninguna verkum, sem hann mun vinna úr Is- lenskum steinum. 1 hugleiðingum sinum um höggmyndina fjallar John Rud m.a. um gildi höggmynda. Kon- kretstefnan svonefnda kom til Tónleikar að Kjarvalsstöðum John Speight næstur í röð ungra íslenskra tónskálda Þar er 1U sem mætast vatn og klettur. Klofiö Granlt eftir JohnRud sögunnar fyrir nokkrum árum, og átti að vera uppgjör viö allar aðrar stefnur. Gildi höggmynda skyldi felast I eigin verðleikum án sérstaks táknmáls eða utan- aðkomandi útskýringa. Þannig átti höggmyndin að fjalla um sjálfa sig, ef þannig má aö oröi komast, án skir- skotunar til annars en þeirra andstæðna, sem búa i efninu þyngd — léttleika, mýkt — harka o.s.frv. Og John Rud segir: „Að vinna ýmist með eða móti eiginleikum efnisins — þar er ég vel heima". John Rud myndhöggvari viö vinnu sina Sýning John Rud á granit- höggmyndum hans stendur til 20. júni I anddyri Norræna húss- ins, en sýningin utandyra verður fram i ágústmánuð. A morgun föstudag mun svo John Rud kynna sýninguna og list sina sérstaklega, og verður þaö kl. 17.00 I Norræna húsinu, en sunnudaginn 13. júnl kl. 17.00 mun hann flytja fyrirlestur um vinnuaðferðir sinar. — jsj t kvöld klukkan nlu verða þriðju tónleikarnir af þeim sex, sem fyrirhugaðir eru i tónleika- röðinni, sem Þorgerður Ingólfs- dóttir hefur sett saman og til kynningar á ungum, Islenskum tónskáldum. Það kann kannski að koma skrýtilega fyrir sjónir, að sjá nafnið John Speight i sliku samhengi, en til skýringar skal þess getið, að John er Is- lenskur rlkisborgari og talar bráðgóða islensku, og þvi ekkert eðlilegra en að hann skipi sinn sess I kynningu á borö við þá, sem nú fer fram að Kjarvals- stöðum I tiiefni Listahátiðar. En hvað sem nöfnum og rikis- borgararétti llöur — um John Speight hefur verið sagt, að hánn sé afskaplega efnilegur músikant: tónskáld og söngv- ari. Hann söng m.a. I bæði Sig- aunabaróninum og La Boheme, eins og þeir sem þær sýningar sáu, muna eftir. En á tónleikunum i kvöld fá áheyrendur að heyra tónsmiðar John Speight. Verkin, sem flutt verða, eru tvö: Verses and Cad- enzas Og Strengjakvartett nr, 2. Verses og Cadenzas þýðir ein- faldlega samspilskaflar og ein- leikskaflar, og er þetta verk, sérstaklega samið fyrir hina þrjá flytjendur þess, sem eru: Einar Jóhannsson (klarinett), Hafsteinn Guðmundsson (fag- ott) og Sveinbjörgu Vilhjálms- dóttur (pianó). Verses og Cad- enzas er grundvallað á fyrsta samspilskaf lanum, eins og segir i tónleikaskrá, en siðan koma einleikskaflar fyrir hvert hinna þriggja hljóðfæra og samspils- kaflar á milli. 1 lok verksins leika svo öll hljóðfærin einleik samtimis. John Speight samdi Verses og Cadenzas árið 1979. John Speight hefur samið þau tvö verk, sem verða leikin á þriðju kammertónleikunum að Kjarvalsstöðum — en þessi kammertónleikaröð er m.a. til þess að kynna ung, Islensk tón- skáld. Sfðara verkið á tónleikunum, Strengjakvartett nr. 2, er i ein- um kafla, sem skiptist i tólf hluta, en niu þéirra byggjast á pedalnótunni „E". Þeir þrir hlutar, sem ekki byggjast á ped- alnótunni „E", eru aftur á móti byggöir á hðmðfóniskum og hrynfrjálsum pólýfóniskum hugmyndum, eins og segir i tón- leikaskrá. Strengjakvartettinn er fluttur af Rut Ingólfsdóttur (fiðla), Helgu Hauksdóttur (fiðla) Sess- elju Halldórsdóttur (lágfiðla) og Pétri Þorvaldssyni (celló), en verkið samdi John Speight árið 1974 og tileinkaði það Þorkatli Sigurbjörnssyni. Tónleikarnir verða sem fyrr segir að Kjarvalsstöðum i kvöld og hefjast þeir kl. 21.00. — jsj.
Beinir tenglar