Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						16 StÐA — ÞJÓÐVILJINN   Helgin 4.-5. september 1982
Helgin 4.-5. september 1982   ÞJÓÐVILJINN — StÐA 17
Þorsteinn frá Hamri skrifar
v
TELFDU
í TÚNI"!
1.
Tefldu i túni,
teitir voru,
var þeim vettergis
vant úr gulli,
unz þrjár komu
þursa meyjar
ámáttkar mjög
úr Jötunheimum.
1 þessu erindi Völuspár, svo og undir lok
kvæðisins, þegar undursamlegar gullnar
töflur í grasi finnast, mun átt við hiö forna
hneftafl, þarsem töflum var skipt i tvo
flokka mislita, og vöröu aorar hnefann, en
hinar sóttu. Um skák, skáktafl, manntafl
eða mannskák er snemma getiö hérlendis,
en raunar mun ekki allsstaöar ljóst þarsem
getið er um tafl, að þar sé átt við skáktafl.
Menn hyggja nú að skáklist hafi borizt
hingaö á 12. öld siöla, og þá frá Englandi.
Fram að þvi hefur þvi tiðkazt hneftafliö
forna. „Jafnan skemmtu þau Helga sér að
tafli og Gunnlaugur", segir i Gunnlaugs
sögu ormstúngu. 1 Grettis sögu segir frá þvi
er Þorbjörn öngull sat að tafli, og gekk
stjúpmóðir hans hjá, en henni var illa til
stjúpbarna sinna og verst til Þorbjarnar,
þvi að hann var illfengur og ófyrirleitinn.
Hún sá ,,að hann tefldi hneftafl: það var
stórt halatafl. Henni þótti hann óþrifinn, og
kastaði að honum nokkrum orðum, en hann
svaraði illa. Hún greip þá upp töflina og
setti halann á kinnbein Þorbirni, og hljóp af
i augað, svo að úti lá á kinninni. Hann hljóp
upp og þreif til hennar óþyrmilega, svo að
hún lagðist i rekkju af, og af þvi dó hún
siðan." Með halatafli mun hér átt við, að
töflurnar hafi mjókkað upp i odd, ellegar
hitt að hali eða fótur hafi gengið niður úr
töflunum til að festa þær i taflborðið. Forn
töfl hafa fundizt i kumlum á Norðurlöndum,
og hinar fyrstu minjar, sem bárust islenzka
forngripasafninu voru hneftafl úr forn-
mannskufli að Baldursheimi i Mývatns-
sveit.
Her fara á eftir tvær fornar frásagnir
þarsem skáktafl kemur við sögu á örlaga-
rikan hátt. Onnur þeirra gerist i Bræðra-
tungu hjá Gissuri Þorvaldssyni fyrsta
veturinn sem Þorgils skarði Böðvarsson
dvelur hjá honum, þá fimmtán vetra gam-
all.
,,Sá atburður varö þar, að þá skildi á um
tafl, Þorgils Böövarsson og Sám Magnús-
son, frænda Gissurar. Vildi Sámur bera
aftur riddara, er hann hafði teflt i uppnám,
en Þorgils lét þvi ekki ná. Mæltust þeir þá
við heldur stuttlega. Þá lagði til Markús
Marðarson, að aftur skyldi bera riddarann,
„og látið ykkur eigi á skilja um tafl."
Þorgils sagöist eigi fyrir hans orð mundu
gera, og svarfaði taflinu og lét I punginn og
stóð upp og laust við eyra Sámi, svo að
blæddi, og mælti viö: „Mikið er það að vita,
að vér skulum nú engan hlut þora að halda
til jafns viö frændur Gissurar." Þá var
fram hlaupið og sagt Gissuri, og kom hann
innar og spurði hvort Sámur þyröi eigi að
hefna sin. Þau Guttormur og Gróa höfðu
setið á palli, er Gissur kom I stofu, og
heyrðu að hann andsakaði sveinana reiðu-
lega. Gengu þau til og prestur með þeim.
Þorgils svarar Gissuri heldur skapraunar-
samlega. — Gróa tók i hönd Gissuri og
mælti: „Hvi lætur þú svo reiðulega? Mér
þætti þú eiga fyrir aö svara, þótt hann hefði
það nokkuð gert, er bótþurfa væri. „Gissur
svarar: „Eigi vil ég á þessu þinn dóm."
Hún svarar: „Ég skal þá bæta, ef þarf."
Leiddu þau Þorgils á brott, og báðu þau
hann vel svara Gissuri, en Þorgils kvaðst
það eigi mundu gera. Lögðu þá margir til
og kölluðu þetta vera bernskubragð. Féll
þaö þá niður, og var Gissur færri við Þor-
gils en áður."
Snorri Sturluson segir svo frá skiptum
Knúts konungs og Úlfs jarls Sprakaleggs-
sonar I ölafs sögu helga:
„Knúturkonungurreiöupp til Hróiskeldu
dag hinn næsta fyrir Mikjálsmessu og með
honum sveit mikil manna. En þar haföi
gert veizlu i móti honum Úlfur jarl, mágur
hans. Veitti jarl allkappsamlega og var all-
kátur. Konungur var fámálugur og heldur
ófrýnn. Jarl orti orða á hann og leitaði
þeirra málsenda, er hann vætti að konungi
myndi bezt þykja. Konungur svarar fáu. Þá
spurði jarl, ef hann vildi leika að skáktafli.
Hann játti þvi.------En er þeir léku að
skáktafli, Knútur konungur og Úlfur jarl,
þá lék konungur fingurbrjót mikinn. Þá
skækti jarl af honum riddara. Konungur
bar aftur tafl hans og segir, að hann skyldi
annað leika. Jarl reiddist og skaut niður
taflborðinu, stóð upp og gekk I brott. Kon-
ungur mælti: „Rennur þú nú, Úlfur hinn
ragi". Jarl sneri aftur við dyrin og mælti:
„Lengra myndir þú renna I Ánni helgu, ef
þú kæmir þvi við. Kallaðir þú eigi þá Olf
hinn raga, er eg lagði til aö hjálpa þér, er
Sviar börðu yður sem hunda." Gekk jarl þá
út og fór til svefns. Litlu sibar gekk kon-
ungur að sofa. Eftir um morguninn, þá er
konungur klæddist, þá mælti hann við skó-
svein sinn: „Gakk þú", segir hann, „til Úlfs
jarls og drep hann". Sveinninn gekk og var
á brott um hríð og kom aftur. Þá mælti kon-
ungur: „Drapstu jarl?" Hann svarar:
„Eigi drap eg hann þvi að hann var geng-
inn til Lúciuskirkju". — Maður hét Ivar
hviti, norrænn að kyni Hann var þá hirð-
maður Knúts konungs og herbergismaður
hans. Konungur mælti til Ivars: „Gakk þú
og drep jarl". Ivar gekk til kirkju og innar
i kórinn og lagði þar sverði i gegnum jarl.
Fékk þar úlfur jarl bana. Ivar gekk til kon-
ungs og hafði sverðið blóðugt I hendi. Kon-
ungur spurði: „Drapstu nú jarl?" Ivar
svarar: „Nú drap eg hann". „Vel gerðir þú
þá", kvað hann".
Skák virðist þannig snemma talin til kon-
unglegra Iþrótta. „Tafl em eg ör að
efla — iþróttir kann eg niu", kveður Rögn-
valdur jarl kali. 1 ævintýrunum tefla kóng-
arnir á gulltafl, og meöal þeirra þrauta sem
menn eru látnir leysa i ævintýrum og
tröllasógum, er að sækja slik undratöfl
i óvættagreipar. Sennilega hefur þaö
verið allfagurt tafl sem þeir tefldu áum frú
og fagra gripi, Hlöövir konungur og Hirt-
ingur jarl, sem raunar var frúin sjálf dul-
búin —I sögunni af Bragða-Mágúsi. Hirt-
ingur jarl sigrar konung i þrem skákum,
fyrst með hróksmáti, siöan peðsmáti og
loks fretstertsmáti, sem mun hafa þótt hiö
hraklegasta. Þar meö var ekki að fullu
lokið skákmennt Hlöövis konungs. Siðar I
sögunni skorar hann á Rögnvald, einn af
sonum Ámunda jarls, að tefla við sig og
hótar honum lifláti ella; er sú frásögn hin
ágætasta, einsog raunar sagan öll, full af
kjarnyrðum og skemmtan.
Fallega spillir frillan skollans öllu,
frúin sú, sem þú hefur nú að snúa,
heiman læmist Iiamiu I slæmu skrumi,
hrók óklókan krókótt tók úr flóka,
riddarinn staddur, reiddur, leiddur,
hræddur
reiöur veður með ógeö að peöi,
biskups háskinn blöskrar nlzkum  húska,
við bekkinn gekk, svo hrekkinn þekkir ekki.
Visa þessi hefur ýmist veriö eignuð Stef-
áni presti ólafssyni I Vallanesi og Guð-
mundi skáldi Bergþórssyni — og enn hefur
það verið fært I frásögur, að Ragnheiður
Brynjólfsdóttir biskups Sveinssonar hafi
kveðið visuna til að hjálpa manni sem fór
halloka I skák fyrir föður hennar.
OÍafur Daviðsson fræðimaður skrifar
margt um skáktafl meðal alþýðu á slðari
öldum:
„Skáktafl hefir sjálfsagt verið alltitt á
16.—17. öld, en þó nær þaö engri átt, sem
Blefken segir i pésa sinum um Island, að Is-
lendingar liggi I rúminu marga daga um
vetrartimann og tefli skáktafl. Það er ef-
laust lika orðum aukið, sem Peder
Claussön segir, að tslendingar séu svo
ágætir skákmenn að þeir séu stundum
nokkrar vikur með taflið, þótt þeir tefli á
hverjum degi.------Jón Þorkelsson (Thor-
killius) getur þess, að skák sé farin að
leggjast niður á íslandi og Horrebow segir,
að ekki veröi sagt, að Islendingar tefli
mikið skák, en þó sé skáktafl tiðara á ís-
Taflmaður úr rostungstönn frá
12.   öld.   Varðveittur   á   Þjóð-     Hrókar með riddara á milli sln. Þessir taflmenn eru frá tsle of Lewis og taldir norrænir að uppruna.
minjasafninu  i  Kaupmanna-     Takiðeftir að hrókurinn lengst til hægri bltur I skjaldarrönd (National Museum af Antiquities of Scot-
höfn.                                                land)
10. aldar biskup úr tafli frá Eng-
ilsöxum, gerður úr hvalbeini
(britist Museum)
Kóngur úr tafli frá 12. öld. Þessi
gripur er talinn f rá N-Evrópu og
var seldur á uppboði hjá Sothe-
by's i London I júni 1978.
Kostungstennur voru gjarnan fluttar út frá
Græniandi. Þessi hrókur er frá 12. öld og
varðveittur I Þjóðminjasafninu I Kaup-
mannahöfn.
landi en I Danmörku. Eggert Ólafsson segir
hvergi beinlinis að skák sé tefld mikiö á ts-
landi, og hann tekur það fram, að teninga-
töfl séu tlðari en skáktafl, og að fáir kunni
skáktafl i Gullbringusýslu, en aftur segir
hann að orð fari af Vestfirðingum, bæði
háum og lágum, fyrir skaklist þeirra. Jón
Ólafsson (þ.e. Jón Grunnvikingur) segir að
margir telji íslendinga meiri skákmenn en
aðrar þjóöir, en hann getur þess ekki hvort
þessir „margir" eru íslendingar sjálfireða
útlendingar. Liklega á hann þó við útlend-
inga, þvi tslendingar hafa haft mikið skák-
orð á sér i útlöndum. Uno von Troil segir
þannig, að tslendingar séu nafntogaðir
fyrir skáklist sina, og sama er sagt i f jölda
af ferðabókum, sem ekki er þörf á að geta
hér um. Islendingar hafa skákorð á sér enn
i dag I útlöndum og er nóg að taka það
fram, sem prófessor Willard Fiske segir, að
skáktafl muni hvergi vera jafntltt og á ts-
landi. Einkum segist hann hafa heyrt, að
Grimseyingar séu ágætir skákmenn; sem
hefur fræðimaður einn skrifað mér, sem
var nákunnugur i Eyjafjarðarsýslu um og
eftir miðja öldina, en ekki hefi ég heyrt þess
getið nyröra. — Það er eflaust satt að skák
hafi verið og sé tiðari á tslandi, að tiltölu,
en öörum löndum, en ekki af þvl að hún sé
tefld þar svo mikið, heldur af þvi að hún er
tefld svo litið i útlöndum til þess að gjöra.
Þar sem ég þekki til á Norðurlandi, er
skáktafl teflt mjög litið, og þori ég að full-
yrða aö fjöldi fólks kann ekki einu sinni
mannganginn. Annað er það sem eflaust á
mikinn þátt i skákorði þvi, sem tslendingar
hafa, en það er að alþýða manna á íslandi
kann ekki siður að tefla en læröu mennirnir.
f útlöndum eru það skákfélög sem tefla
mest, og svo heldra fólkið, en fjöldinn af al-
þýðunni veit ekki einu sinni hvaö skáktafl
er. Þegar útlendingar koma mi heim til Is-
lands og reka sig af hendingu á óbrotið
bændafólk sem kann að tefla, þá verða þeir
öldungis hissa og halda að alíir tslendingar
séu meiri og minni skákmenn. Svona held
ég aö standi á skákorði þvi, sem tslend-
ingar hafa i útlöndum. — Sóknalýsingar
bera það lika með sér, að skáktafl sé ekki
titt á fslandi um þessar mundir. Það er ekki
minnzt á tafl nema I hér um bil þriðja parti
af þeim, og er viða tekið fram, að fáir kunni
að tefla. Þar eru nefnd: skáktafl (mann-
skák), kotra, mylna og refskák, og taka
sumir prestarnir það frám, að skáktafl sé
litið tíðkaö, en hin töflin meira, einkum
mylna og refskák. Það er aðeins einn
staöur, sem eg hefi rekið mig á, þar sem
þess er getið, að skáktafl hafi færzt I vöxt á
Islandi. Þaö stendur I Norðanfara, að tafl
og spil hafi hvorttveggja verið „brvlkað"
fyrir 1840, þótt meir yrði siöar. Hér er
reyndar ekki nefnt skáktafl, en eg geng þó
aðþvivisu.aðáttsé viðþað, því skáktafl er
oftast kallað aðeins tafl. Þetta getur ekki
veriðrétt, nema að svo miklu leyti sem það
nær til spilanna, þvi það er víst, að skáktafl
er langt frá þvi að vera algengt nú á Is-
landi. — Þab er merkilegt hve sjaldan er
getið um góða skákmenn i islenzkum ritum.
Það er eins og þeir hafi annaðhvort ekki
verið til, eða minni frægð hafi þótt að bera
af öðrum i skáktafli en glimum, sundi og
stökkfimi.------Talsvert er til af málshátt-
um og orðtækjum sem dregin eru af skák-
tafli, og þekki eg þetta af þvi tagi:
Auðurinn bætir alla skák, ef ei er mát á
borði.
Ein bót nægir i senn, segja allir skák-
menn.
Taflmenn I Þjóðminjasafni tslands. Ofar eru menn úr hvalbeini um 300 ára gamlir. Neðar eru taflmenn úr búrhvalstönn, rostungstönn og
hreindýrshorni. Þeir eru ekki alveg samstæðir en hafa verið notaðir saman.                                                                                Ljósm.: gel.
Oft fær sá mát, sem menntina ber hærri.
Oft mátar slinni slóttugan taflmann.
Skýzt um skák hverja.
Það er skák og jafntefli, ef báðir bera
minnkun úr málunum.
Þú skákar fyrr en þú mátar (i hróks-
valdi).
Auk þess eru ýms orötæki dregin af skák-
tafli, og man eg þessi: aö vera kominn i
mát með eitthvað, aö standast, þola ekki
mátiö, að skáka i hróksvaldi, að skáka I
skjóli einhvers, eitthvað bætir úr skák".
Enn getur Olafur Daviðsson málshátta
þeirra og orðtækja, er ekki fela i sér skák
eingöngu, heldur töfl almennt:
„Fiplar hönd á feigu tafli.
Hér tefla tvö fífl.
Hver má tefla við þann kost, sem hann
hefir upptekið.
Hægt er að tefla þá vel fellur.
Mér er annað tiðara en um tafl aö ræöa.
Mörgum misteflist fyrir sins misgánings
skuld.
Mörgum tekst vel upp, sem teflist illa að
lyktum.
Sá á leikinn, sem siðar teflir.
Sá veröur að tefla á tvær hættur, sem
vinna vill.
Sjaldan vinnur taflmaður fyrsta tafl.
Svart er sigurtaflið, sjaldan þeim sem á
heldur.
Svo er hver leikur, sem aö heiman er
gjör.
Teflir hver um tvo kosti, að tapa eða
vinna.
Treystu ei tafli hálfunnu.
Það eru taflslok ef leikið er I stans.
Ekki er færra til af orötækjum, sem dreg-
in eru af töflum yfir höfuð og kann ég að
nefna þessi: að tefla tvikosti; eitthvað er
komið I stans og jafntefli; að færa sig um
reit; að þykjast sjá taflská málum sinun; að
efla á tvær hættur; um eitthvað er að tefla
(lifiö, smámuni o.s.frv.); brögö, svik i
tafli; að sjá sér leik á boröi, sbr. Hann sér
niu leiki á borbi; ab tefla við páfann, ab
tefla við hana tóu, að tefla við Þóri, sem allt
er sama og að leysa buxurnar."
Ólafur lýsir þvi nokkuð, hvernig skákað-
ferð Islendinga var frábrugðin þvi sem
annarsstaöar tiðkaðist. Þar segir:
„Um gang mannanna i skáktafli þekki ég
engar sérstakar Islenskar reglur, nema
sumir segja að kóngurinn megi ganga ridd
aragang einusinni i hverju skáktafli. Sumir
láta kónginn vera sjálfráöan hvenær hann
bregður þessum annarlega gangi fyrir sig,
en aðrir segja, aö hann megi aðeins ganga
riddaragang þegar honum er leikið i fyrsta
sinn. Kredda þessi kvað þó vera úrelt, og er
bættur skaðinn.
tslendingar hafa sérstakar reglur um
uppkomu peða. Þegar peði er komið upp,
láta þeir það verða að manni þeim, sem
stóð á reit þeim i taflbyrjun, sem þvi er
komið upp á. Þaö verður t.d. biskup, ef það
lendir i biskupssætinu, eða reit þeim, sem
biskupinn stóð á i upphafi taflsins. Sumir
hafa sérstök lög um uppkomu kóngspeðs-
ins. Ef þaö kemst beina stefnu yfir boröið,
og upp i kóngssætiö, þá láta þeir þaö verða
ódræpt, nema þaö sé drepið i næsta leik eft-
ir aö þvi var komið upp. Kóngspeð þetta er
kallað       lalli, kóngslalli, blóðkóngur, fret-
sterta, freöstertur eða fretstertur. Sumir
láta það hafa allan gang, jafnvel riddara-
gang, en almennast er að láta það aðeins
hafa kóngsgang. Sumir láta aftur hvert
peð, sem kemst upp i kóngssætið, verða
kóngslalla, hvort sem það gengur þangað
beina linu eöa krókótta. —
Drottningarlalli er lika til. Þó hafa fæstir
sem ég hefi spurt um hann, heyrt hann
nefndan. Drottningarlalli er að öllum lik-
indum drottningarpeð (sbr. kóngspeö).
Rokkeringalög tslendinga eru miklu
margbreyttari en annarsstaöar tiðkast.
Þeir gjöra venjulega mun á því, hvort rokk-
eraö er i lengra horn eða styttra horn, eöa
horn það, sem er nær eða f jær. Þegar rokk-
eraðerihornþaðsemer fjær, þ.e. horn það
sem er drottningarmegin, þá er:
1)  kóngur settur á hornreit, hrókur á
kóngsreit,
2)  kóngur á riddarareit, hrókur á drottn-
ingarreit,
3)  kóngur á hornreit, hrókur á biskups-
reit.
Þegar rokkeraö er á horn það sem nær er,
er:
1)  kóngur settur á hornreit, hrókur á
kóngsreit,
2)  kóngur á hornreit, hrókur á biskups-
reit,
3)  kóngur á riddarareit, hrókur á kóngs-
reit.
Sumar af þessum reglum eru sjaldgæfar
og fæstir leyfa aö rokkera á alla þessa
vegu.
Stundum sleppa tslendingar lika skilmál-
um þeim fyrir rokkeringu, sem áður er get-
iðum, og leyfa að rokkera eins oft og vill, ef
kóngur stendur á reit sinum, en hrókur f
horni.
Ekki gjöra tslendingar það ávallt, að
vara mótstöðumann sinn við, þótt leikið sé
á drottningu hans.
Útlendingar láta mát jafnan vera leiks-
lok, og er þeirri reglu oft fylgt á tslandi. En
margir tslendingar leyfa að máta hvað eft-
ir annað. Þó er þessi regla varla eins tib nú
og hún var áður. Eggert Ólaisson skýrir
allgreinilega frá þessu margfalda máti.
Hann segir, að sá sem mátar, verði að hafa
komið tafli sinu þannig fyrir við fyrsta mát-
ið, að hin mátin geti dunið yfir, hvert eftir
annað, þvi kóngurinn, sem veriö er að
niiita, megi ekki eiga þess kost að skjótast
undan mátunum á meðan. Sá sem er að
máta megi heldur ekki leika neinum öðrum
leikjum milli mátanna. Mjög sé hætt við
glaptefli, meðan standi á mátunum, og geti
taflmaður tapað öllu taflinu, hvað lltið sem
beri útaf. Góðir skákmenn geti mátaö hinn
sexföldu eða sjöföldu máti, þótt hann sé all-
snjallur lika. Sjaldan komi fyrir meir en ni-
falt mát. Það sé ekki annarra meðfæri en
afbragðs skákmanna, að máta svo oft. Oft
sé sá, sem verið er að máta, látinn halda
biskuði eða riddara, til þess að sigurinn
verði ennþá glæsilegri: Þaö sé mjög mikill
' vandi aö vera fimur að gjöra mótstóðu-
mann sinn margfalt mát.-----
Islendingar nefna mátin ýmsum nöfnum
og telja sum þeirra smánarlegri en sum.
Þetta er einhver helzti munurinn á islenzku
skáktafli og atlendu. Ég skal nefna mát
þau, sem ég hefi rekið mig á."
Siðan nefnir Ólafur fyrst hin betri mátin,
svo sem biskupsmát, frúarmát eða drottn-
ingarmát, hróksmát, riddarapissu, en sið-
an þau sem þykja hin óvirðulegustu
skammarmát þeim sem fyrir verða: aftur-
skvcttumát, blóðsótt eða blóðskitsmát,
fretstertsmát, gatrif, fuöryttumát, gleiðar-
mát,  heimaskltsmát,  hornskit   og  fleira.
3.
Þjóötrúin vitnar um það, að jafngöfuga
iþrótt og skák hætta menn ekki til fulls að
iðka, þótt þeir hverfi af þessum heimi. Um
þetta munu Grimseyingar gerst vita; bæði
er, að þeir fengu einu sinni orð fyrir að vera
beztu skákmenn landsins, og svo sagan sem
séra Jón Norðmann skrifar i Grimseyjar-
lýsingu sinni á öldinni sem leið:
„Skammt frá Almannagjá er Stórhóll,
það er ofurlitill ás, og segir sagan, að I hon-
um séu haugbúar tveir, útlendir, annar á
rauðum, hinn á grænum kjól. Höfðu þeir
einhverntima I fyrndinni átt að koma frá
útlöndum og létu heygja sig með skipi sinu
og ógrynni fjár þarna i hólnum. Þegar sól
skin á hólinn og logn er i sundunum, koma
þeir með logagyllt skáktafl út úr hólnum,
setjast sunnan I brekkuna og fara að tefla
rétt á móti sólinni, en mórauður rakki með
týru i skottinu liggur við fætur þeim og gelt-
ir stundum að smalamönnum."
Segja má um þessa glæsilegu haugbúa i
Grlmsey að á þeim sannist hiö fornkveðna I
Völuspá:
Tefldu i túni,
teitir voru,
var þeim vettergis
vant úr gulli.
(Sturlunga saga, Heimskringla Snorra
Sturlusonar, Riddarasögur, Islenzkar
skemmtanir, Menn og minjar o.fl.)
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
16-17
16-17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32