Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						Hermar og aðrir
liúflingar
¦
ÍÍ'*Á
¦ > í            ¦•¦/ 'i  "V-

m ¦

¦ ¦-.. ¦¦.
*
¦¦
Um þessa helgi lýkursýningu
Sæmundar Valdimarssonar á
tréskúiptúrum úr rekaviði íand-
dyri Kjarvalsstaða. Sæmundur
hóf ekki að stunda höggmynda-
list fyrr en upp úr f immtugu og er
sjálfmenntaðurífaginu. Þráttfyrir
það, eða kannski einmitt þess
vegna búa myndir hans yfir sjald-
gæfri einlægni, sakleysi og fersk-
leika sem minnir á leik barnsins.
Sæmundur gerir eingöngu
mannamyndir, þarsem sjálfur
rekaviðardrumburinn myndar
armalausan bolinn, oft með fag-
urlega mótuðum kynfærum og
höfði með máluðum augum og
augnlokum og álímdum
augnhárum. Stundum eru stytt-
urnarprýddarviðskeyttu höfu-
ðfati eða haddi úr límkvoðu eða
tálguðum rótum og fjölbreytnin í
þessu persónugalleríi ereins
mikil og breytileiki viðarbútanna
sem Sæmundur hefur hirt á
fjörum hér fyrir sunnan og vestan
og eru komnir alla leið austan úr
Síberíu eins og hann segirsjálfur.
í myndunum er leikið á eiginleika
viðarins þar sem holur mað-
kanna leika stórt hlutverk ásamt
með kvistum og viðaræðum og
síðan eru sumar stytturnar
klæddar með álímdu þangi, ýsur-
oði og fleiru skrautlegu sem fellur
fullkomlega að myndefninu í
þeirri barnslegu einlægni sem
Sæmundierlagin.
Það er ekki fjarri lagi að líkja
myndum Sæmundar við herm-
ana rómversku, sem voru guða-
myndir gerðar úr steini og áttu að
veita mönnum og skepnum og
gróðri blessaða f rjósemi í hinni
heiðnutrú.
Hermarnir voru að vísu úr
steini og f erstrendir en þeir voru
handalausir eins og myndir Sæ-
mundar og skreyttir með iaufi að
neðan og kynf ærin sýnd sem
snúinn hafursreður. Að ofan var
hermurinn gjarnan með andliti
fánsins eða Pans: igldar brýr og
eyru sem skárust í odd. Rómverj-
ar til forna báru styttur þessar út í
víngarðana og höfðu þær með-
fram vegum eða við dyrastafi auk
þess sem stytturnar voru notaðar
við þær dularf ullu helgiathaf nir
sem helgaðarvoru Díonísíusiog
viðhafðar við brúðarvígslu.
Hermurinn átti að færa brúðinni
jafnt og akrinum blessaða f rjó-
semi. Hermurinn bertrúlegaupp-
haflega nafn af Hermesi eða
Merkúríusi, en tengdist síðan
Fáninum og þeim félögum Pan
og Príapusi sem báðir áttu að
tryggja kyngetu karlmanna.
Herminn sem slíkur er í rauninni
reðurtákn íformi sínu, og þannig
skil ég mynbdir Sæmundar: þær
munu trúlega duga best á þeim
mikilvægu stundum í lífinu þar
sem kyngetan og frjósemin þurfa
aðhaldastíhendur.
ólg.
Friðrik Þórðarson sexrugur
Eftir stétt milli húsa í háskóla-
hverfinu á Blindern íósló,
þeirri borg er svo heitir, kemur
gangandi maður, ímeðallagi
hár, stuttstígur, jarpur á hár og
skegg og hvorttveggja prútt
en þógráyrjóttorðiö. Hann
bertöskuíhendiogerálútur
og svo sem eilítið annars hug-
ar, en það hýrnarfljóttyfir
honum þegar hann er ávarp-
aður á íslensku. Þetta er Frið-
rik Þórðarson. Hann verður
sextugur7. mars.
Friðrik óx upp í Reykjavík á
árum kreppu og heimsstyrjaldar.
Að loknu stúdentsprófi hóf hann
nám í lögfræði, en hvarf brátt frá
því og hélt til Óslóar. Þar tók
hann að læra klassísk mál, grísku
og latínu. Síðan nam hann sans-
krít hjá kunnum fræðaþul, Georg
Morgenstierne, og eftir það dróst
hugur hans æ meira að írönskum
málum. Að loknu prófi réðst
Friðrik sem bókavörður að Hásk-
ólabókasafninu í Ósló og var
jafnframt stundakennari í klass-
ískum málum. Hann var skamma
hríð lektor við Björgvinjarhá-
skóla, en árið 1969 tók hann við
stöðu sem kennari í klassískum
málum við Óslóarháskóla og hef-
ur gegnt henni síðan. Eiginkona
hans er Kirsten Abrahamsen,
dönsk að kyni.
Á íslandi er Friðrik kunnastur
af þýðingum sínum úr grísku.
Áríð 1962 komu út hjá Máli og
menningu Grískar þjóðsögur og
aevintýri og fjórum árum seinna
Sagan af Dafnis og Klói. Með
bókum þessum höfðu íslendingar
fengið í hendur kjörgripi. Þær eru
þannig úr garði gerðar af Friðriks
hálfu að hiklaust verður að telja
hann meðal öndvegisþýðenda
óbundins máls á íslensku, og er
óhætt að nefna hann þar vió hlið
tveggja fornfræðinga á síðustu
öld, þeirra Sveinbjarnar Egils-
sonar og Steingríms Thorsteins-
sonar. I tímaritum og blöðum
hafa birst fáein smærri sýnishorn
af stfl Friðriks. Mætti kalla það
happ ef einhverjum ritstjóra eða
bókaútgefanda tækist að sækja
meira gull í greipar hans.
Ritverk Friðriks á íslensku
færa heim sanninn um að bók-
menntamaður er hann ágætur,
enda vita kunningjar hans að á
því sviði er hann bæði fróður og
smekkvís, og allra manna vand-
látastur. Formáli hans að þýð-
ingu Helga Hálfdanarsonar á
Antígónu er góð vísbending um
hve lagið honum er að fræða um
bókmenntir og menningu fornra
tíma án þess að draga nokkuð úr
þeim vanda sem við er að etja. En
flest fræðistörf Friðriks lúta að
málvísindum. Torvelt er að geta
sér til um fjölda þeirra tungumála
sem hann hefur lagt einhverja
stund á og tileinkað sér til meiri
eða minni hlítar, og það því frem-
ur sem enginn maður er ólíklegri
til að stæra sig af verkum sínum
eða kunnáttu.
Þótt kennsla Friðriks hafi eink-
um verið í latínu og grísku, hafa
rannsóknir hans beinst að írönsk-
um málum öðrum framar, og ber
þar hæst ossetísku, indóevrópskt
mál sem talað er í Ossetíska
sjálfstjórnarhéraðinu í Georgíu
og sjálfstjórnarlýðveldinu Norð-
ur-Ossetíu, í Kákasusfjöllum
norðanverðum. Alls mun um hálf
milljón manns mæla á ossetíska
tungu, og eru þeir síðustu afkom-
endur hinna voldugu frændþ-
jóða, Skýþa, Sarmata og Alana,
sem réðu víðlendum ríkjum á
Suður-Rússlandi og víðar í grárri
forneskju. Kákasus er nornake-
till þjóða og tungna af ólíkum
uppruna. Á þessum slóðum eru
talaðar fjölmargar tungur: indó-
evrópskar, tyrkverskar, einangr-
uð mál svo sem armenska, georg-
íska og önnur kartvelsk mál.
Skipta mál þessi mörgum tugum.
Auk ossetísku mun georgíska
vera Friðrik þeirra hugstæðust.
Norður til Kákasus teygist það
landsvæði sem byggt er Kúrdum,
ógæfusamri þjóð sem einatt er
getið í fréttum, og hefur Friðrik
lagt mikla rækt við tungu þeirra
og menningu. í þessum Babel-
sturni tungumála unir Friðrik sér
vel og leggur þangað leið sína
eins oft og færi gefst. Hann var
um skeið forseti alþjóðasam-
bands kákasusfræðinga og stýrði
þingi þess í Ósló 1986.
Friðrik Þórðarson kann manna
best að segja frá, hvort sem er í
góðra vina hópi eða í rituðu máli,
og munu ýmsir bréfavinir hans á
íslandi geta borið því vitni.
Reykjavík æskuáranna verður
ljóslifandi í frásögnum hans,
gengnir þjóðmálaskörungar, og
-skúmar, lifna við á vörum hans.
Friðrik tvinnar manna best list-
fengi og staðreyndir í frásögn og
kryddar hlutlægt mat snöfurlegri
glettni.
Með þökk fyrir liðnar og ó-
komnar ánægjustundir, Chrys-
ostome!
Helgi Haraldsson og
Vésteinn Ólason
4 SÍÐA - ÞJÖÐVILJINN   Sunnudagur 6. mars 1988
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20