Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Žjóšviljinn

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Žjóšviljinn

						HTTT OATilVíinVTVTlVOHV
Atsuhito Sekiguchi er höfundur þessa verks frá árinu 1986, Draumur ( blundi er undirtitill þess.
A Kjarvalsstöðum hangir nú
uppi viðamikil myndlistarsýning
tólf japanskra myndlistarmanna.
Gunnar Kvaran, forstöðumaður
safnsins, var að þvi spurður
hvort það hefði eitthvaö uppá sig
að sýna íslendingum japanska
myndlist.
- í fyrsta lagi þá eru þetta
menningarsamskipti, sagði Gunn-
ar. Árið 1987 var haldin í Japan
gífurlega mikil kynning á nor-
rænni menningu. Það voru mynd-
listarsýningar, tónleikar og margt
fleira og þetta er svar Japananna.
Þessi sýning fer um öll Norðurlönd
og er algjörlega fjármögnuð af
Sezon-safhinu í Tokyo. Þetta
menningarsamband við Japan er
auðvitað tvíþætt.
Hefðbundin japönsk list hefur
sinn aldagamla sess i Japan. í lok
19. aldar þegar Japan opnaðist þá
jukust menningartengslin milli
Evrópubúa og Japana. Frá þeim
tíma er hægt að tala um gagnkvæm
áhrif í myndlist þessara heims-
hluta. Evrópumenn sóttu þó meira
til Japana þarna í lok nítjándu ald;
ar. Það var tvennt sem gerðist. I
fyrsta lagi þá gerir borgaralegt
samfélag Evrópu sér grein fyrir því
að það er ekki handhafi hins eina
sannleika í menningarmálum. Þá
átta menn sig á því að hægt er að
nota margar aðferðir til þess að búa
til myndlist. Sjá þeir meðal annars
að til er eitthvað sem heitir japönsk
list og lýtur allt öðrum lögmálum
en evrópsk list, hefur allt aðrar við-
miðanir, byggir á allt öðrum stærð-
fræðilegum forsendum en evrópsk
list. Það rennur í stuttu máli sagt
upp fyrir mönnum á þessu tímabili
að myndlistin hefur í raun og veru
sín eigin innri lögmál sem eru al-
gerlega óháð veruleikanum. Áhrif-
in má til dæmis sjá í verkum
Gauguin og van Gogh. Og það er
ekki bara hjá þeim, heldur hafði
þetta víðtæk áhrif á myndmál á
þessum tíma, bæði á impressjón-
ista og expressjónista. Síðan gerist
það að Japanir eru að koma til Par-
ísar og taka upp þar myndmál, en
umbreyta því eftir sínum menníng-
arlegu forsendum og mála myndir
sem eru kannski hvorki evrópskar
né japanskar og má segja að séu ný
vídd í listasögunni.
Stærsta skrefið er samt eftir
seinni heimstyrjöldina, og sýning-
in sem hangir uppi á Kjarvalsstöð-
um er eiginlega afrakstur af því
sem hefur verið að gerast eftir
1945. Það leynir sér ekki að rvenns
konar listhefð lifir samhliða i Jap-
an. I fyrsta lagi heldur gamla jap-
anska myndlistarhefðin sínu striki.
Hún breytist lítið, en þróast jafnt
og þétt og innan hennar má greina
Töfrar
efnis og
tíma
Uppsetning    verks     Kazumis     Nakamuras,     sem    hann    færði
Kjarvalsstöðum að gjöf (tilefni sýningarinnar. Myndir: Jim Smart.
bæði einstaka myndlistarmenn og
stefnur.
í öðru lagi þá mynda áhrifin
frá Evrópu sérstaka hefð eftir síð-
ari heimstyrjöld. Stór hluti af þess-
um framsæknu ungu listamönnum
tileinkar sér myndmál frá Vestur-
löndum og það er meðvitað. Þeir
tileinka sér fyrst og fremst abst-
raktmálverkið sem verður fyrir-
ferðarmikið í Japan á sjötta ára-
tugnum. Það er svolítið skemmti-
legt að þeir skuli vera svona áfjáð-
ir í að tileinka sér abstraktmálverk-
ið í Evrópu sem á reyndar uppruna
sinn að miklu leyti í Japan. Abst-
raktmálaramir sem voru að „finna
upp" abstraktmálverkið sóttu að
sjálfsögðu áhrif til Afríku og Ind-
lands, en þó sérstaklega til jap-
önsku kalígrafíunnar. Þeir urðu
innblásnir af henni og tengdu hana
inn í sitt myndmál, og svo þegar
Japanimir koma til Evrópu er það
Ein dætra listasögunnar, Prinsessa B. kallast þetta verk Yasumasa
Morimura frá sfðasta ári. Hann setur andlit sitt inn f fræg verk
listasögunnar.
gefandi fyrir þá að sjá hvemig þar
er farið með þeirra menningararf.
Frá og með þessum tíma hafa Jap-
anir verið í stöðugu sambandi við
Evrópu og Bandaríkin m.a. og til-
einkað sér ólíkar myndgerðir sem
þeir síðan vinna úr heimavið. Þetta
er mjög syipað því sem gerist hér
heima á íslandi. Við getum ekki
talað um að þeir séu með tiltekna
japanska list. Við getum heldur
ekki sagt að íslendingar eigi ein-
hverja alveg sérstaka íslenska
myndlist. Það er hvorki hægt að
segja að íslendingar né Japanir
hafi fundið upp eitthvert tiltekið
myndmál. Við fundum ekki upp
„abstraktið", við fundum ekki upp
„conseptið", við fundum ekki upp
„minimalismann", við fundum
ekki upp „poppið", en íslenskir
myndlistarmenn hafa tileinkað sér
allt þetta eins og Japanirnir. Það
sem gerist er tvennt: Annars vegar
er persónulegt mat listamannsins
og úrvinnsla hans á því sem til
hans berst, en hins vegar er nokkuð
sem listamaðurinn ræður lítið við
en liggur djúpt í okkur öllum og
það er menningararfleifðin. Þegar
við horfum á þessi verk þá getum
við sagt sem svo að þau minni á
eitthvað sem við höfum séð áður,
eins og til dæmis abstraktlist, en að
baki glittir alls staðar í japanska
hefð og menningu sem á einhverju
augnabliki hefur gripið fram fyrir
hendur listamannsins og látið til
Kaoru
Hirabayashi
heitir
japanska
listakonan
sem sýnir
þetta verk
og fleiri
ásamt
ellefu
löndum
sinum að
Kjarvals-
stöðum.
sín taka. Þess vegna virkar þessi
sýning „evrópsk" við fyrsfti sýn,
þetta er myndmál sem við þekkj-
um frá Evrópu, en þegar betur er
að gáð þá búa allar þessar myndir
yfir einhverri nýrri vídd.
Nú er rétt að undirstrika að
þessir tólf listamenn eiga að gefa
breiða mynd af þvi sem er að ger-
ast í japanskri samtímalist. Þeireru
mismunandi gamlir og þeir vinna
með ýmis konar myndmál. Þó má
segja að tvennt tengi þá flesta.
Óhlutlægt myndmál er fyrirferðar-
mest hér og inni í þessu óhlutlæga
myndmáli hefur efhisvirknin gíf-
urlega mikla þýðingu. Efnið og
umbreyting þess í eitthvað annað,
fá ákveðna merkingu.
-   Er þessi áhersla á efhið
sprottin af þrá eftir óspilltri nátt-
úru?
- Slíkra spurninga hlýtur mað-
ur að spyrja. Þetta snýst að minnsta
kosti greinilega um tengsl við nátt-
úruna. Eitt af stærstu fyrirbærum
náttúrunnar er tíminn og öll þessi
verk tengjast tímanum meira eða
minna. Við getum tekið til dæmis
trjábolina sem velt er upp úr tjöru
og síðan kveikt i, það er ákveðinn
tími í verkinu, umbreyting úr einu
ástandi yfir í annað. A endaveggn-
um í vestursalnum eru verk sem
hafa gengið gegnum eldingarmeð-
ferð svo að þau líta út fyrir að vera
forgömul. Frammi á gangi er verk
sem heitir Dýraslóðir, þar sem
verkið fjallar eiginlega frekar um
ástand en að það sé mynd af ein-
hverju sérstöku. í það eru rist um-
merki um ferðir sem dýrin hafa
farið og það eru ummerki um tíma
sem er liðinn. Þetta finnst mér
ganga eins og rauður þráður í
gegnum þessa sýningu.
Sjálfsmyndirnar tvær sem
hanga frammi eru ljósmyndir til að
byrja með. Þetta er andlit mynd-
listarmannsins sem setur sjálfan
sig inn í ákveðið listasögudæmi.
Hann er með þessu að vitna í
spænska málarann Velásquez.
Tæknin við gerð þessara mynda er
gríðarlega flókin. Jafhframt er
þarna sjálfsmynd með tilvísun í
mismunandi tímabil listasögunnar.
-kj
Föstudagur 26. júlí 1991 NÝTT HELGARBLAÐ — SÍÐA 15
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
12-13
12-13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24