Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 47. tölublaš - Helgarblaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						12
trlend bóksjá
LAUGARDAGUR 24. FEBRÚAR 1996
Metsölukiljur
Bretland
Skáldsögur:
1. John Grisham:
The Ralnmaker.
2. Kate Atklnson:
Behlnd the Scenes at the Museum.
3. Davld Guterson:
Snow Falllng on Cedars.
4. Irvine Welsh:
Tralnspotting.
5. George Dawes Green:
The Juror.
6. James Patterson:
Kiss the Girls.
7. Anne Tyler.
Ladder of Years.
8.  Mlchael Rldpath:
Free to Trade.
9.  Pat Barker:
Regeneratlon.
10. Colln Forbes;
Fury.
Rlt almenns eolis:
1. Wlll Hutton:
The State Welre In.
3. Alan Bennett:
Wrltlng Home.
4. Andy McNab:
Bravo Two Zero.
5. Nelson Mandela:
Long Walk to Freedom.
6.  Ranfurly:
To War with Whltaker.
7. Jung Chang:
Wlld Swans.
8.  Brlan Lowry:
The Truth Is Out There.
9. S. Blrtwlstle & S. Conklln:
The Maklng of Prlde and Prejudice.
10. J.Redfleld & C. Adrlenne:
The Celestine Prophecy
Experlentlal Gulde.
(Byggt á The Sunday Times)
Danmörk
1. Jane Austen:
Fornuft og felelse.
2. Jung Chang:
Vllde svaner.
3. Use Nergaard:
Kun en plge.
4.  Nat Howthorne:
Den flammende bogstav.
5. Terry McMillan:
Ándenod.
6. Llse Nergaard:
De sendte en dame.
7.  Peter Heeg:
De máske egnede.
(Byggt á Polltiken Sondag)
Ósýnileg hetja
og hetjulegur prins
Tveir afar ólíkir rússneskir rit-
höfundar, karl og kona, hafa nýve-
rið fallið í valinn. Konan hlaut eftir-
mæli sem hin ósýnilega hetja
rússneskrar ljóðlistar á öldinni.
Karlinum var lýst sem samblandi
hetjulegs prins og hungraðs baráttu-
manns. Bæði máttu þau þola miklar
ofsóknir af hálfu sovéska kerfisins.
Ósýnilega hetjan hét Lydía
Chukovskaja. Hún var 88 ára að
aldri þegar hún lést fyrr í þessum
mánuði - fæddist 24. mars árið 1907,
heilum áratug fyrir byltingu komm-
únista. Hún var því af kynslóð
þeirra skálda sem mestu skipta í
rússneskri ljóðlist á öldinni. Nægir
þar að nefna Pasternak, Mandel-
stam og Akhmatovu.
Trúnaðarvinur Akhmatovu
Nöfn Lydíu Chukovskaju og
Önnu Akhmatovu eru tengd órjúf-
anlegum böndum. Þær urðu báðar
fyrir barðinu á ógnarstjórn Stalíns
en sú sameiginlega lífsreynsla færði
þær einmitt saman í upphafi.
Þegar Lydía stóð á þrítugu, árið
1937, var eiginmaður hennar hand-
tekinn af sovésku leyniþjónustunni
á heimili þeirra í Leningrad; hann
var drepinn ári síðar. Hún hefur
lýst þessum ógnartímum í skáldsóg-
unni Sofia Petrovna sem var gefin
út á ensku árið 1967 undir heitinu
The Deserted House.
Um sama leyti og eiginmaður
Chukovskaju hvarf handtók leyni-
lögreglan son Akhmatovu. Lydía
frétti að Anna hefði farið til Kreml-
ar með bréf til Stalíns og þannig náð
að fá son sinn lausan. Hún fór að
heimsækja þessa hugrökku konu og
það var upphaf einlægrar vinátfu
Joseph Brodsky fékk nóbelsverö-
launin árið 1987.
Umsjón
Elías Snœland Jónsson
sem m.a. tryggði síðari kynslóðum
aðgang að ljóðum Akhmatovu sem
Lydía lærði utan að þar sem ekki
var þorandi á þeim tíma að skrifa
þau á blað og einstæðum frásögnum
af samskiptum þeirra tveggja gegn-
um tíðina með dagbókum sem
Lydía skráði og hafa verið að birtast
i bókarformi síðustu árin.
Chukovskaja barðist óhikað fyrir
öðrum skáldum sem sovéska kerfið
ofsótti og veitti til dæmis Alexander
Solzenitsyn húsaskjól þegar hann
átti hvergi afhvarf til að semja bæk-
ur sínar um sovéska gulagið - en
það varð til þess að hún var hrakin
úr rússneska rithöfundasamband-
inu. Fyrir hugrekki sitt og merki-
legt ævistarf fékk Lydía fyrst allra
Shakarov- verðlaunin sem nefnd
eru eftir andófsmanninum kunna
og efnt var til skömmu eftir fall Sov-
étríkjanna.
Rússneskur Bandaríkjamaður
Nóbelsskáldið Seamus Heaney
sagði eitt sinn um Joseph Brodsky,
sem andaðist nýverið á heimili sínu
í New York aðeins 55 ára að aldri,
að hann væri í senn hetjulegur
prins og hungraður bardagamaður.
Brodsky, sem fæddist árið 1948 i
Leningrad, var útlagi í eigin landi
löngu áður en hann var gerður
brottrækur frá Sovétríkjunum árið
1972. Hann fann snemma fyrir of-
sóknum fyrir að vera af gyðingaætt-
um, sagði sig úr skóla fimmtán ára
og hafði upp frá þvi einkum félags-
skap af listrænum utangarðsmönn-
um uns hann var handtekinn og
dæmdur til þrælkunarvinnu sem
„félagslegt sníkjudýr" árið 1964. Mál
hans vakti afhygli á Vesturlöndum
og hann slapp því út aftur eftir tvö
ár en var áfram ofsóttur af sovésk-
um stjórnvóldum.
Brodsky var snemma afar hrifinn
af ljóðum W.H. Audens. Sú aðdáun
var gagnkvæm og Auden kom Brod-
sky til hjálpar þegar honum var vís-
að úr landi, útvegaði honum styrki
og starf í Ameríku. Þar vegnaði
Brodsky vel og gerðist bandarískur
ríkisborgari. Ljóð hans. ritgerðir og
minningarbrot birtust á ensku og
öfluðu honum viðurkenningar, þar
á meðal bókmenntaverðlauna
Nóbels.
Metsölukíljur
>«####&»>
Bandaríkin
Skáldsögur:
1. John Grisham:
The Ralnmaker.
2.  Robln Cook:      .
Acceptable Rlsk.
3. David Guterson:
Snow Falling on Cedars.
4. Julie Garwood:
For the Roses.
5. Barbara Dellnsky:
Together Alone.
6. Terry McMillan:
Waltlng to Exhale.
7.  LaVyrle Spencer:
Home Song.
8. Stanley Pottinger:
The Fourth Procedure.
9. Rlchard North Patterson:
Eyes of a Chiltl.
10. Jane Austen:
Sense and Sensiblllty.
11. Robert James Waller:
Border Muslc.
12. James Patterson:
Kiss the Girls.
13. P.D. James:
Origlnal stn.
14. Tami Hoag:
Night Slns.
15.  Fern Mlchaels:
Wish Llst.
Rit almenns eölis:
1.  Mary Plpher:
Reviving Ophelia.
2. Helen Prejean:
Dead Man Walking.
3. Richard Preston:
The Hot Zone.
4. Thomas Moore:
Care of the Soul.
5. B.J. Eadie & C. Taylor:
Embraced by the Light.
6.  Doris Kearns Goodwln:
No Ordinary Tlme.
7.  M. Scott Peck:
The Road Less Traveled.
8. Butler, Gregory & Ray:
Amerlca's Dumbest Crlmlnals.
9.  Nlcholas Negroponte:
Being Digltal.
10. Clarlssa Plnkola Estes:
Women Who Run with the Wolves.
11. Delany, Delany & Hearth:
Having Our Say.
12. Brian Lowry:
The Truth is out there.
13. Laurie Garrett:
The Comlng Plague.
14. Tim Allen:
Don't Stand to Close
To a Naked Man.
15. Paul Reiser:
Copplehood.
(Byggt á New York Times Book Revi-
ew)

vísindi
Trefjar draga
úr áföllum
Karlmenn sem fá mikið af
trefjum í mataræði sínu eru ekki
í eins mikilli hættu á að fá
hjartaáfall og þeir sem fá lítið af
trefjum.
Þetta eru niðurstöður rann-
sóknar heilsugæsluskólans við
Harvard háskólann í Bandaríkj-
unum. Vísindamenn fylgdust
með rúmlega 43 þúsund körlum á
aldrinum 40 til 70 ára og komust
að því að líkur þeirra sem mestra
trefja neyttu á því að fá hjartaá-
faU voru helmingi minni þeirra
sem minnst fengu. Þá kom í ljós
að* trefjar úr kornmeti gerðu
meira gagn en trefjar úr ávöxtum
og grænmeti.
Kaffineysla
Svefnmunstur manns
og íkorna ekki ósvipuð
er í lagi
Kaffmeysla er ekki meðal
helstu ástæðna fyrir kransæða-
sjúkdómum meðal bandarlskra
kvenna, segja vísindamenn í
Boston sem rannsökuðu lækna-
skýrslur rúmlega 85 þúsund
hjúkrunarkvenna yfir tíu ára
tímabil. Tilgangurinn rannsókn-
arinnar var að kanna hvort
tengsl væru milli kaffidrykkju og
hjartasjúkdóma.
Rannsóknin leiddi einnig í ljós
að á tímabilinu 1980 til 1990
fækkaði þeim hjúkrunarkonum
sem drukku fjóra kaffibolla eða
fleiri á dag úr fjórðungi hópsins í
eina af hverjum níu.
Umsjón
Guðlaugur Bergmundsson
Allir kannast við hversu erfitt
það getur verið að koma sér fram úr
á myrkum vetrarmorgnum. Rann-
sóknarniðurstöður vísindamanna
hafa líka sýnt fram á að náttúrulegt
svefnmunstur mannsins er ótrúlega
líkt því sem gerist hjá til dæmis
íkornum, kindum og óðrum dýrum
sem sofa lengur á veturna.
Bandarískir visindamenn gerðu
tilraunir þar sem svefn og líf-
eðlisfræði líkama tilrauna
dýranna voru skoðuð við
tUbúin birtuskilyrði þar
sem líkt var eftir sumri
og vetri.
I     tilraunastofunni
var fyrstu vikuna líkt
eftir   venjulegri  sum-
arnótt eins og þær ger-
ast á suðlægari breidd-
argráðum en á Islandi,
þar sem myrkur varir í
átta klukkustundir. Eftir
tveggja vikna hlé var líkt
eftir  vetrarskilyrðum,   þ.e.
myrkri í fjórtán klukkustund
ir, og var ekkert tilbúið ljós not-
að.
Það kom svo i ljós að þátttakend-
ur í tilrauninni sváfu dýpri svefni í
„sumarvikunni" en svefninn var
mun léttari við vetrarskilyrðin.
Sumarnætursvefhinn varði ná-
kvæmlega í þá átta tíma sem dimmt
var en við vetrarskilyrðin var aUt
að fimm klukkustunda tímabil um
miðja nóttina þar sem tilraunadýrin
sváfu mjög létt. '
HeUabylgjurnar á þessum tima
líkjast mjög því sem gerist þegar
maður stundar íhugun og, merki-
legt nokk, er svefhmunstur íkorn-
ans mjög áþekkt. Hann sefur lengur
á veturna og um miðjar nætur er
tímabU þar
sem
dýrið sefur laust.
Vísindamennirnir telja að þess
konar vetrarsvefnmunstur sé mann-
inum eðlUegt og þannig hafi það
verið í upphafi. Notkun raflýsingar
þýði að við fáum ekki nægUegan
svefn á veturna. Þar af leiðandi
erum við ekki eins úthvíld þegar
við fórum á fætur á morgnana og
við ættum að vera. Þátttakendur í
bandarísku svefntUrauninni, sem
gerð var á vegum geðheilbrigðis-
stofnunarinnar þarlendu, voru
miklu úthvíldari og fyUri orku eftir
að hafa prófað að sofa langar vetrar-
nætur án þess að brúka ljós, en eft-
ir átta tíma sumarsvefn.
Aðrar merkUegar breytingar sem
urðu hjá tUraunasofendum á
vetrartímabUinu" voru m.a.
hækkun líkamshitans um
0,2 til 0,3 gráður á selsius.
Að sögn visindamann-
anna þýðir þetta lífeðlis-
fræðilega aðlögun að
birtusnauðum og köld-
um vetrarnóttum,
nokkuð sem hefur ver-
ið forfeðrum okkar
ákaflega mikUvægt.
Á myrkurskeiðinu varö
einnig varð vart við um-
talsverða aukningu vaxtar-
hormóns í líkamanum, auk
meira magns mjólkurmyndun-
arhormónsins prólaktíns og
hormónsins melatóníns. Þetta er
túlkað sem frekari vísbendingar um
að nofkun tUbúins ljóss hamli eðli-
legum vetrarbreytingum á lífeðlis-
fræði likamans, sem urðu hjá raf-
magnslausum forfeðrum okkar.
Könnun sem gerð var á svefnvenj-
um tæplega eitt þúsund Svisslend-
inga staðfestir niðurstöður banda-
rísku rannsóknarinnar um meiri
svefhþörf yfir veturinn.
Hákarlar
án skolta
Breskir visindamenn hafa
fundið steingervðar leifar af elsta
hákarlinum sem vitað er um og
bendir allt tU þess að hann hafi
ekki verið með skolta eins og há-
karlarnir sem við þekkjum í dag.
Steingervingar þessir fundust
vestur í Kólóradó í Bandaríkjun-
um og eru frá orvódísíumtímabU-
inu sem byrjaði fyrir 500 miUjón
árum en lauk fyrir 435 mUljón
árum. Það mun sanna að hákarl-
ar séu 25 mUljón árum eldri en
talið var.
„Við höfum það á tUfinning-
unni aö þessir hákarlar hafi ekki
verið með skolta og að þannig
hafi fyrstu hákarlarnir verið,"
segir Ivan Sansom við háskólann
i Birmingham.
Þess í stað kunna hákarlar að
hafa litið ekki ósvipað út og fisk-
urinn steinsuga, með sogmunn
með göddóttum tönnum.
Eitur af
ýmsum gerðum
Eiturslöngur geta gefið frá sér
mismunandi eitur, aUt eftir því
hver bráðin er sem þær ráðast á.
Það voru vísindamenn við Wales-
háskóla sem komust að þessari
niðurstöðu og sögðu hana kunna
að vera mikilvæga fyrir lækna
sem leita leiða til að fást við fórn-
arlömb snákabits.
Vísindamennirnir söfnuðu
saman 70 eitursnákum sem lifa í
Malasíu og eru-þekktir fyrir að
bíta fleira fólk í Suðaustur-Asíu
en nokkur önnur snákategund.
Þeir sundurgreindu síðan eitrið
og hvað snákarnir átu.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64