58 ikmyndir LAUGARDAGUR 5. APRÍL 1997 lj±\\j J j JJ Y ÍLD A Kringlubíó - Jói og risaferskjan: **i Siglt í ferskju til New York Roald Dahl er minnst sem frábærs rithöfundar og mikils sagnameistara sem var jafnvígur á sögur fyrir börn og fullorðna. Það eru sjálfsagt hinar frábæru barnasögur hans sem munu halda merki hans á lofti um ókomna framtíð. Á stuttum tíma hafa verið gerðar tvær ólíkar kvikmyndir eftir tveimur þekktum barnasögum hans, Matthilda og Jói og risaferskjan. Matthildur, sem sýnd var fyrir stuttu, var mjög vel heppnuð leikin mynd en í Jói og risaferskjan (James and the Giant Peach) er blandað saman á dálítið sérstakan máta leiknum og teiknuðum atriðum. Þegar þeir sem stóðu að gerð ein- hverrar bestu teiknimyndar síðari ára, The Nightmare Before Christmas, með þá Tim Burton og Henry Selick í broddi fylkingar, taka fyrir eina af frægustu sögum Roalds Dahls þá er búist við miklu. Þeir félagar standa undir vænting- unum að mörgu leyti þótt Jói og risaferskjan sé alls ekki eins vel heppnuð og jólaævin- týri þeirra. Sagan um hinn munaðarlausa Jóa, sem býr hjá vondum frænkum sínum og ferðast í risa- ferskju ásamt skondnum félögum, frá Englandi til New York, er vel kunn og hin skemmtilegasta og vel til þess fallin að kvikmynda. Það er líka margt vel gert í myndinni, skipting milli leikinna atriða og teiknaðra er vel heppnað og vel er farið með texta en meðal þeirra sem lesta fyrir ferðafélaga Jóa eru Richard Dreyfuss, David Thewlis og Sus- an Sarandon. Það virðist þó vanta einhvern neista í myndina. Hinar kúnstugu aukaper- sónur ná aldrei almennilega til áhorfendans, nema helst frænkurnar illu sem falla vel inn i þann teiknimyndaramma sem er umgjörðin í kringum myndina, þá hefur Randy Newm- an (Toy Story) gert betri lög en hann gerir hér. Lcikstjóri: Henry Selick. Handrit: Kartey Kirkpatrick og Jonathan Roberts. Kvikmyndataka: Pete Kozachik og Hiro Narita. Tónlist og lög: Randy Newman. Aðalleikarar: Paul Terry, Pete Postlethwaite, Joanna Lumley og Miriam Margolyes. Raddir: Richard Dreyfuss, Simon Callow, Susan Sarandon og David Thewlis. Hilmar Karlsson 101 dalmatíuhundur •*i Doppóttur tískuheimur 101 doppóttur hvolpur eru tilvaldir til að halda 1001 barni heilluðu í sæti sínu. Doppur eru jú í tísku þetta árið, segir Cruella De Vil (Glenn Close). Þaö er hins vegar dálítið erfitt að átta sig á því hvort 101 dalmatíuhundur sé aðallega ætluð börnum, líkt og athugasemdin um doppu- tískuna gefur til kynna. Söguþráðurinn er sá að tískudrottningin Cruella er afskap- lega hrifin af því að klæða sig í dýrahúðir og kýs helst feldi dýra í útrýmingarhættu. Þó 101 dalmatíuhundur geti varla talist neðri hættumörk flokkast hvolparnir und- ir dýr sem ekki þykir siðlegt að klæðast. Eigendur hundaforeldranna Pongós og Perdýar viha ekki selja Cruellu hvolpa og því tekur hún til sinna ráða og stelur þeim. Eitt vanda- málið hér er úrræðaleysi og einfeldni hundaeigendanna Rogers (Jeff Daniels) og Anitu (Joely Richardson), hverra hlutverk eru með öllu litlaus og leiðinleg og falla gersamlega í skuggann fyrir Cruellu, stórskemmtilegri og vel leikinni, og aðstoðarbófa hennar Jaspers (Hugh Laurie) og Horace (Mark Williams). Þó að dýrunum sé stillt upp sem aðalbjarg- vættunum - það eru samtök dýra sem bjarga hundahernum - er skorturinn á hinni mannlegu mótstöðu fáránlegur og tilheyrir heimi teiknimyndarinnar en gengur ekki upp í leikinni mynd. Hins vegar er það undirstrikað að það er illmennið sem selur myndina, líkt og illmennið selur tölvuleik Rogers, þannig að kannski á þetta bara að vera svona? Myndin ber þess öll merki að eiga rætur sínar að rekja til teiknimyndar, og tekst að skapa sannfærandi fantasíuheim líkt og í teiknimyndum, en síðan vantar úrvinnslu, þannig að út kemur heldur fblleit (ef ekki doppótt) eftirmynd. En þrátt fyrir þessa galla eru hundarnir hundrað og einn vel þess virði að berja augum, þó ekki væri nema fyrir illkvendið Cruellu. -úd Stjörnubíó/Laugarásbíó/Bíóhöllin - Undir fölsku flaggi: **i Úlfur í sauðargæru Undir fölsku flaggi (The Devil's Own) fjallar um tvo menn af írskum ættum, annar er skæruliði IRA sem horfði átta ára gamall á fóður sinn myrtan af grímuklæddum manni. Líf hans hefur frá því andartaki verið ofbeldisfullt. Þegar Francis McGuire (Brad Pitt) er sendur til New York á vegum IRA fer þar ungur maður með sakleysislegt yfirbragð en hefur á samviskunni tugi mannslífa. í New York er honum kom- ið fyrir hjá írskættaða lögreglumann- inum Tom O'Meara (Harrison Ford) og fjölskyldu hans. O'Meara hefur ver- ið lógreglumaður í 23 ár en aðeins hleypt af byssu fjórum sinnum á ferli sínum. Hann er maður, sem hefur heiðarleikann að leiðarljósi. Þessum tveimur mönnum verður vel til vina, McGuire finnur loks fjölskyldu sem hann dáir, en þegar á reynir er of seint fyrir hann að snúa við. Undir fölsku flaggi er að mörgu leyti áhugaverð. í myndinni er fjallað um IRA-skæruliða á mannlegan máta, eitthvað sem sjaldan sést í Hollywoodmyndum og hann á samúð áhorfenda. í þessu viðhorfi liggur einnig helsti galli myndarinnar, þar sem McGuire á einnig að vera sá vondi í myndinni og þetta gengur einfaldlega ekki upp og jafnreyndur leikstjóri og Alan J. Pakula hefði átt að sjá það. Kannski er ekki við hann að sakast. Það er greinilegt að lagt cr upp með að hafa jafnræði á milli þeirra Harrison Ford og Brad Pitt og má því segja að markaðslögmálið vinni gegn myndinni, sem hefur margt gott við sig, en ristir ekki nógu djúpt til að hægt sé að tala um að hún sé vel heppnað drama og sem spennumynd nær hún sér heldur ekki almennilega á flug. Brad Pitt (með ágætan írskan hreim) og Harrison Ford hafa báðir gert betur enda eru þeir alls ekki að leika heilsteyptar persónur heldur mótsagnakenndar. Leikstjóri: Alan J. Pakula. Handrit: David Aaron Cohen, Vincent Patrick og Kevin Jarre. Kvik- myndataka: Gordon Willis. Tónlist: James Horner. Aöalleikarar: Harrison Ford, Brad Pitt, Treat Williams, Margaret Colin og Ruben Blades. Hilniar Karlsson Liam Neeson leikur Michael Collins í mynd þar sem fólk skyggnist inn í líf og dauða á írlandi, bar- áttu manna fyrir sjálfstæöi og pólitíkina og baktjaldamakkiö í kringum persónurnar. Michael Collins frumsýnd í Sambíóunum í gærkvöld: Líf og dauði upp- reisnarmannsins í fjóra áratugi hafa kvikmyndagerðarmenn ver- ið að velta vöngum yfir sögu þessa þekkta irska uppreisnarmanns og lýðveldissinna. John Ford og John Huston, menn með írskt blóð í æðum, hafa báðir gælt við hugmyndina, Robert Redford íhugaði að gera mynd um Collins og á 9. áratugnum heimsóttu Michael Cimino og Kevin Costner eyjuna grænu til þess að skoða aðstæður, báð- ir með uppkast að handritum um frelsishetj- una. Ekkert hefur orðið úr gerð kvikmyndar um Michael Collins fyrr en nú að írski leikstjórinn ¦•- Neil Jordan, sem þekktast- ur er fyrir The Crying Game og Interview with the Vampire, lauk myndinni á 14 vikum í okt- óber síðastliðn- um. Stjórnaði IRA Collins er kannski ekki mjög þekktur utan Irlands en hann srjórn- aði sveitum IRA á sínum tíma og skipti miklu í sambandið við stríð írlands fyrir frelsi 1919. Hann stjórnaði samningnum við Breta árið 1922 um þátttöku Bretanna á írlandi. Sá samningur hefur verið við lýði allt fram á þennan dag. Suðurhluti landsins stjórnar sér sjálfur en Norður-írland er hluti af Bretlandi. Borgarastríð braust út 1922 þegar menn vildu sameina landið og gera það sjálfstætt og óháð Englandi. í því stríði var Collins myrtur, að- eins 31 árs. Þekktir leikarar Umdeilt líf, og ekki síður dauði, þessa merka uppreisnarmanns og eins mikilvægasta manns í írskri pólitík á þessari öld, sem reyndar er oft litið framhjá, tryggði leikstjóranum, Neil Jord- an, Gultna ljónið á kvikmyndahátíðinni í Fen- eyjum fyrir bestu mynd ársins 1996. Leikarinn Liam Neeson fékk verðlaun fyrir bestan leik. Auk Liams stendur hópur stórleikara að gerð þessarar myndar. Aidan Qinn (Legends of the Fall), leikur Harry Boland, besta vin Collins en þeir berjast um ástir Kitty Kiernan (Juhu Ro- berts, Pretty Woman), Alan Rickman (Die Hard, Sense anda Sensibility) er Eamon De Valera, leiðtogi írsku þjóðernissinnanna og lærifaðir Collins þangað til valdabarátta stíar þeim í sundur. Stephen Rea (The Crying Game, Interview with the Vampire) leikur heim- ildamann Coll- ins, Ned Broy. Andvaka yfir myndinni Michael Collins og besti vinur hans berjast um ástir Kitty Ki ernan. Hún er leikin af Juliu Roberts. „Eg hef aldrei verið eins and- vaka yfir nokk- urri mynd eins og ég var yfir Michael Coll- ins en ég á ekkí eftir að gera eins mik- ilvæga mynd," segir leikstjóri myndarinnar, Neil Jordan. Hann segir að þótt aðeins séu um 75 ár síðan Collins lifði sé fjölmargt í lífi hans afskap- lega dulið. Jor- dan segist sjálf- ur hafa rann- sakað ræður og skjöl Collins og valið úr þeim það helsta og markmiðið hafi verið að gefa eins sannferðuga mynd af Collins og kostur væri án þess að ofgera í dramatík- inni. Hann segir að hér sé mjög sönn mynd á ferðinni. „Með hliðsjón af ýmsu sem óljóst er í tengslum við dauða Collins varð ég að draga ákveðnar ályktanir. Ein er sú að Eamon De Valera hafi verið í nágrenninu þegar morðið var framið, og það er rétt. Annað er að Collins hafi verið að reyna að koma friðarfundi milli andstæðra fylkinga í borgarastríðinu, og það er líka rétt. Það þriðja er að Collins hafi verið skotinn úr launsátri af liðhlaupum á leið á fund, og það tel ég vera rétt. Úr þessum hlutum hef ég búið til dramatíkina á lokamínútum myndarinnar, til- raun Collins til þess að hitta De Valera, van- geta De Valera til þess að takast á við málið og loks hinn ungi nafnlausi maður sem skipulegg- ur fyrirsátina og drepur Collins," segir leik- srjórinn.
Beinir tenglar
