24 LAUGARDAGUR 1. JÚLÍ 2000 Helgarblað I>V Bræðraveldið í Brautarholti stækkar stórbændur í svínarækt, kjúklingum og svínum kaupa Síld og fisk Það hefur alltaf verið búið stórt í Brautarholti á Kjalar- nesi. Árið 1923 var Ólafur Bjarnason, bóndi á Akri í Húnavatnssýslu, ekki ánægður með sinn hlut. Hann var sigld- ur bóndi, hafði verið í Dan- mörku og vissi að þar í landi fannst bœndum mikilvœgt að vera sem næst markaðnum og geta selt afurðir sínar daglega. Hann réóst því í það stórvirki að kaupa Brautarholt á Kjalar- nesi því hann sá stóran og vax- andi markað hinum megin við flóann. Til þess að byggja upp stórbýliö seldi hann athafna- manninum Thor Jensen ná- grannajóróina Arnarholt þar sem Thor reisti miklar bygging- ar og hafði kýrnarfrá risabú- inu á Korpúlfssstöóum þar i sumarfjósi. Þá var enginn veg- urfrá Kjalarnesi til Reykjavík- ur og mjólkin frá Brautarholti flutt á bát yfir flóann á hverj- um degi. Ólqfi og Ástu Ólafsdóttur konu hans búnaðist vel í Braut- arholti og þegar búskapur þeirra var umsvifamestur voru ríflega 50 kýr þar ífjósi. Ólafur var frumkvóðull á morgum sviðum í landbúnaði, vildi slétta tún og stofna félög ásamt því aó efla landbúnaðinn. Hvaða bræður eru þetta? I dag hanga myndir af þeim hjónum á sérstökum heiðursstað þegar gengið er inn í þjónustubygginguna við svína- búið í Brautarholti. Þau eru sérstakir verndarar búskaparins sem þar er stundaður. Þar er ekki stundaður neinn smábúskapur því þar búa stærstu svínabændur landsins með 650 gyltur. Þar standa fyrir búi fjórir bræður með föður sínum Jóni Ólafs- syni, Bjarnasonar í Brautarholti. Þetta eru þeir Björn, Ólafur, Kristinn og Jón Bjarni Jónssynir. í Brautarholti var horfið frá hefð- bundnum búskap árið 1967 þegar kúa- búskapur lagðist af og síðan hefur ver- ið stundaður frjáls búskapur 1 Brautar- holti í þeim skilningi að hann hefur verið utan við framleiðslustýringu sem tíðkast í öðrum greinum. Svín, egg og kjúklingar Auk Brautarholtsbúsins eiga þeir feðgar Jón, Kristinn og Björn kjúklingabúið á Móum á Kjalarnesi siðan 1985 að hálfu, á móti hjónunum Ólafi J. Guðjónssyni og Eyrúnu Ástu Bergsdóttur. Móabúið er með um 30% af kjúklingamarkaðnum og hyggur á enn frekari umsvif en verið er að byggja eldisstöð á vegum þess að Hurð- arbaki í Svínadal. Nesbú á Vatnsleysu- strönd komst einnig í eigu feðganna á síðasta ári en þar eru framleidd egg. Þar verpa um þessar mundir 45 þús- und hænur en stefnt er að þvi að fjölga þeim í 62 þúsund innan skamms og þá verður Nesbú stærsti eggjaframleið- andi landsins. Þar er stunduð nokkur sérhæfð eggjavinnsla þar sem eru seld soðin og skurnlaus egg til matvælaiðn- aðarins og verið að hefja framleiðslu á fleiri vörutegundum úr eggjum sem henta matvælaframleiðendum, s.s. ger- ilsneyddum eggjarauðum og eggjahvít- um og fleiri sérhæfðum afurðum sem fram til þessa hafa að mestu verið fiuttar inn til landsins. „Þetta er nýtt á íslenskum markaði og við væntum mikils af þessari fram- leiðslu," segir Björn Jónsson, fram- kvæmdasrjóri Nesbúsins. Bræðraveldið í Brautarholti ásamt föðurnum fyrir framan nýja svínabúið. F.v.: Jón Bjarni Jónsson, Björn Jónsson, Kristinn Gylfí Jónsson, Ólafur Jónsson ogJón Ólafsson. DV-MYNDIR HILMAR ÞÓR Hættir í grasinu Frá árinu 1963 hefur verið rekin grasmjöls- og graskögglaverksmiðja 1 Brautarholti sem nú er að hætta störf- um þar sem m.a nútíma heyverkunar- aðferðir með rúllu- böggum hafa rutt graskögglum að mestu út af mark- aðnum. Enn fremur má telja að feðgamir eigi helminginn í kjötvinnslunni Esju ehf. í Kópavogi sem vinnur svínakjöt t.d. undir merkjum Gæðagríss og selur mikið á mötuneyta- og veitingamarkað- inn og einnig í versl- anir. „Við viljum hafa góða ímynd og er ákaflega annt um hana. Þetta sem þú minnist á voru tímábundin vandrœði sem munu ékki endurtaka sig. Svínaskítur er verð- mœtur áburður og „Við kaupum svínabúið á Minni- Vatnsleysu, kjötvinnslu Ali á Dals- hrauni í Hafnarfirði, allar fasteignir og 2/3 hluta í Síld og fiski ehf. sem er fé- lag um reksturinn. Seljendur eru tveir afkomendur Þorvald- ar heitins Guðmunds- sonar i Síld og fiski, Skúli og Katrín Þor- valdsbörn," segir Kristinn Gylfi Jónsson sem verður fyrir svör- um fyrir hönd bræðr- anna. Með þessum kaup- um verða Brautar- holtsfeðgar enn stærri á svínakjötsmarkaði með um 30% markaðs- hlutdeild. Svínabúið á SJálfsagt að nýta hann Minni-Vatnsleysu er til uppgrœðslu Stærstir verða stærri Það vakti því verðskuldaða athygli á dögunum þegar þeir Brautarholts- feðgar keyptu Síld og fisk, eitt elsta og virtasta fyrirtæki landsins í svínarækt og kjötvinnslu að stærstum hluta. En hvað var það nákvæmlega sem þeir keyptu? með um 500 gyltur þannig að framleiðsl- an nær tvöfaldast við kaupin. „Við höfðum lengi haft áhuga á Sild og fiski og Ali-vöru- merkinu enda um að ræða landsþekkt fyrirtæki með glæstan feril og forystu í úrvinnslu svínaafurða," segir Krist- inn Gylfi. „Þetta voru ákafiega ánægjuleg við- Kristinn Gylfi (t.v.) lærði viðskiptafræði og sér um markaðsmál búsins. Hann hefur orð fyrir þeim bræörum en Björn bróöir hans, sem er fram- kvæmdastjóri Nesbús og sér um grísaeldiö, hlustar á. Jón Bjarni, yngsti bróðirinn í Braut- arholti, er fóðurmelstari á svínabú- inu. Hann heldur hér á frísklegri framtíðarsteik. skipti og Skúli mun fylgja okkur vel úr hlaöi með því að starfa við hlið okkar fyrst um sinn. Við höfum löng og góð kynni af þessu trausta fyrirtæki og Þorvaldi Guðmundssyni heitnum sem rak það um árabil." Velta 2,3 milljörðum Þegar allt er talið saman eru í eigu feðganna eftir kaupin á Síld og fiski, fyrirtæki sem samtals eru með 130 starfsmenn í vinnu og áætluð velta þeirra samanlagt á þessu ári er í kring- um 2,3 milljarðar. Fyrir voru feðgarn- ir stærstu matvælaframleiðendur landsins og jafnframt stærstu bændur og við þessi kaup styrkist sú staða þeirra. Að nútíma hætti var Síld og fiskur ekki auglýst til sölu í dagblöðum. Það var Íslandsbanki-FBA sem annaðist söluna fyrir hönd seljenda en Búnaðar- bankinn fyrir hönd kaupenda. Kaup- verðið er trúnaðarmál að sögn Braut- arholtsbrasðra en óhætt mun að giska á að það liggi á bilinu 8-900 miiljónir króna. Fleiri kaupendur, þar á meðal einhverjir keppinautar Brautarholts- manna í svínarækt, sýndu málinu tals- verðan áhuga. „Búin verða áfram rekin sitt í hvoru lagi og við erum einmitt þessa dagana að leita okkur að góðum framkvæmda- stjóra fyrir Síld og fisk. Engu að síður sjáum við mörg tækifæri til hagræð- ingar og hagkvæmni i rekstri þeirra." Verkaskiptingin Það er einkum í ýmsum srjórnun- arþáttum sem gefst færi á að hagræða en einnig i fóðurframleiðslu og inn- kaupum af ýmsu tagi. Brautarholts- feðgar skipta þannig með sér verkum að Ólafur er bústjóri á gyltubúinu, Björn er framkvæmdastjóri Nesbús og er yfir grísaeldinu ásamt Jóni Bjarna sem einnig er fóðurmeistari á svínabúinu. Kristinn Gylfi er fram- kvæmdasrjóri og sér um sölu- og fjár- mál. Jón faðir þeirra starfar mikið að uppbyggingu og ýmsum framkvæmd- um. „Við erum samrýndir og samhentir og það er forsendan fyrir því að svona fjölskyldufyrirtæki geti gengið. Okkar helstu ákvarðanir hafa yfirleitt verið teknar við eldhúsborðið heima í Brautarholti," segir Kristinn. Bræð- urnir Ólafur, Björn og Jón Bjarni eru bændur í Brautarholti með búsetu þar en Kristinn býr i Reykjavík. Svínaræktin í Brautarholti hefur þróast í nokkrum áföngum frá því um 1980. 1984 voru gylturnar orðnar 70 talsins, 1986 fjölgaði þeim í 220 og í 270 árið 1991. Stóra skrefið var síðan stig- ið 1998 þegar núverandi húsakynni voru reist yfir grísaeldið. Við það skapaðist aukið rúm og gyltum var fjölgað í 650. Grisalíf Grísir lifa ekki lengi en margt er gert á skammri ævi þeirra til að auka vellíðan þeirra og tryggja heilbrigðið. í Brautarholti eru gylturnar í sérstök- um húsum og hjá þeim dveljast grís- irnir fyrstu fjórar vikur ævinnar. Á hverjum fimmtudegi kemur síðan nýr skammtur unggrísa til dvalar í grísa- eldinu og dvelst þar í tæpa fimm mán- uði í tveimur deildum. í hverjumver grisahóp eru um 260 stykki sem
Beinir tenglar
