Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 180. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						+
FIMMTUDAGUR 9. AGUST 2001
FIMMTUDAGUR 9. AGÚST 2001
19
Utgáfufélag: Utgáfufélagiö DV ehf.
Útgáfustjóri: Eyjölfur Sveinsson
Framkvæmdastjórl: Hjalti Jónsson
Ritstjórar: Jónas Kristjánsson og Óli Björn Kárason
Aöstoöarritstlórar: Jónas Haraldsson og Sigmundur Ernir Rúnarsson
Fréttastjðri: Birgir Guðmundsson
Auglýsingastjóri: Páll Þorsteinsson
Ritstjóm, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaðaafgreiösla, áskrlft:
Þverholtl 11,105 Rvík, sími: 550 5000
Fax: Auglýsingar: 550 5727 - Ritstjórn: 550 5020 - Aorar deildir: 550 5999
Grœn númer: Auglýsingar: 800 5550, Áskrift: 800 5777
Stafræn útgáfa: Heimasíða: http://www.netheimar.is/dv/
Fréttaþjónusta á Netinu: http://www.visir.is
RitstJJórn: ritstjorn@dv.is - Auglýsingar: auglysingar@dv.is. - Dreifing: dreifing@dv.is
Akureyri: Strandgata 31, sími: 460 6100, fax: 460 6171
Setning og umbrot: Útgáfufélagið DV ehf.
Plötugero: isafoldarprensmiðja hf. Prentun: Árvakur hf.
Áskriftarverö á mánuði 2050 kr. m. vsk. Lausasöluverð 190 kr. m. vsk., Helgarblaö 280 kr. m. vsk.
DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni blaðsins T stafrænu formi og f gagnabönkum án endurgjalds.
DV greiðir ekki viðmælendum fyrir viötöl við þá eða fyrir myndbirtingar af þeim.
Virkjað verður
Flest bendir til, að virkjað verði við Kárahnjúka. Ríkis-
stjórnin mun hafna málefnalegri niðurstöðu Skipulags-
stofnunar „af því bara" og leggja málið fyrir Alþingi á
komandi vetri. Þar verður virkjunin samþykkt fyrir jól
með öruggum meirihluta stjórnarflokkanna.
Þetta er eðlileg málsmeðferð í lýðræðisríki. Kjörnir full-
trúar taka endanlega ákvörðun eftir mikla umræðu í þjóð-
félaginu. Þeir þurfa ekki að taka tillit til málefnalegra
sjónarmiða að hætti embættismanna. Þeir hafa pólitískt
vald til að taka ranga ákvörðun, sem öðlast gildi.
Steinarnir í vegi virkjunarinnar eru annars eðlis og
snúa fremur að fjármögnun álversins á Reyðarfirði. Ekki
hefur reynzt kleift að fá erlendan ofurfjárfesti til að kosta
verið. Niðurstaða Skipulagsstofnunar verður ekki til að
efla áhuga manna á að taka þátt í harmleiknum.
Norsk Hydro vill bara eiga lítinn hluta í álverinu, en
ætlar sér eigi að síður að hafa sömu viðskiptaeinokun og
Alusuisse hefur gagnvart ísal. Gróði Norsk Hydro verður
til með því að sitja beggja vegna borðsins, selja Reyðaráli
allt hráefnið og kaupa síðan allt álið frá því.
Mjög er horft til lífeyrissjóðanna. Þar sitja menn, er
girnast persónulegar tekjur og persónuleg völd af setu í
stjórnum fyrirtækja og hafa reynslu af því að láta sjóðina
kaupa handa sér stjórnarsæti. Þeir munu eftir nokkurt
hik fórna hagsmunum sjóðfélaganna fyrir sína eigin.
Lífeyrissjóðir eiga að festa peninga sína sem víðast til
að tryggja öryggi sjóðfélaga. Heppilegast er að fjárfesta í
erlendum safnsjóðum til að útiloka íslenzkar sveiflur.
Heimskulegast er að fjárfesta mikið í stökum fyrirtækjum,
því að það eykur áhættu sjóðfélaga of mikið.
Stjórnarmenn lífeyrissjóða geta litið fram hjá slíkum
málefhalegum sjónarmiðum alveg eins og íslenzkir stjórn-
málamenn geta litið fram hjá málefnalegri úttekt Skipu-
lagsstofnunar. Lýðræðið stendur hvorki né fellur af völd-
um rangra ákvarðana, sem teknar eru í nafni þess.
Ef við gerum ráð fyrir, að hægt verði að kría saman
peninga í Reyðarál, er fátt, sem getur komið í veg fyrir
Kárahnjúkavirkjun. Ekki er að vænta umhverfisstuðn-
ings norskra stjórnvalda sem aðaleiganda Norsk Hydro,
því að áhugi er lítill í Noregi á islenzku umhverfi.
Ekki verður horft fram hjá þeirri staðreynd, að drjúgur
meirihluti kjósenda ríkisstjórnarflokkanna tveggja á ís-
landi er fylgjandi Kárahnjúkavirkjun. Rikisstjórnin hefur
því umboð fylgismanna sinna til að halda áfram með mál-
ið meðan þessi stuðningur grasrótarinnar bilar ekki.
Komið hefur í ljós, að ítarleg greinargerð og niðurstaða
Skipulagsstofnunar hefur ekki magnað andstöðuna við
Kárahnjúkavirkjun í þeim mæli, sem búast hefði mátt við.
Umhverfissjónarmið hafa ekki átt eins greiðan aðgang að
hjörtum íslendinga og ætla mætti af umræðunni.
Málið snýst ekki um val milli efnahags og umhveríis.
Leidd hafa verið sterk rök að því, að virkjun og álver séu
þjóðhagslega óhagkvæm, beini fjármagni og kröftum
landsmanna inn á gamaldags brautir, sem hamli gegn
sókn þjóðarinnar til atvinnuhátta framtíðarinnar.
Málið snýst frekar um gamla nítjándu aldar drauminn
frá upphafi iðnvæðingarinnar, þegar menn vildu beizla
náttúruna með valdi og knýja hana til fylgilags. Þetta er
svipuð ranghugsun og felst í tröllslegum mannvirkjum,
sem risið hafa i hlíðum yfir snjóflóðaplássum.
Hálf þjóðin er enn þeirrar skoðunar, að lifibrauðið felist
í baráttu við náttúruöflin, og hefur ekki áttað sig á, að
tækifæri nútímans eru allt önnur. Því verður virkjað.
Jónas Kristjánsson
I>V
Skoðun
Almenningshlaup eru gleðigjafi
Guöm. G.
Þórarinsson
verkfræöingur
Kjallarí
Það er undravert að sjá
hversu margir taka þátt í
almenningshlaupunum og
hve mörg almenningshlaup
eru haldin. Forseti ÍSÍ, Ell-
ert Schram, hefur oftsinnis
lagt áherslu á þennan þátt í
íþróttastarfmu, þ.e. að laða
almenning til þátttöku, ekki
byggja allt á afreksíþrótt-
um. Sá sem setti Viðavangs-
hlaup ÍR í fyrra sagði að
hér áður fyrr hefði víða-
vangshlaupið verið keppn-
ishlaup fyrir helstu íþróttamenn
okkar en nú væri það orðið fjölda-
hlaup almennings og hann lýsti
ánægju sinni með þá þróun. Fleiri og
fleiri íþróttafélög og jafnvel fyrirtæki
og stofnanir standa að almennings-
hlaupum þar sem unnt er að velja
sér vegalengd við hæfl og fjölskyldan
getur 611 verið með og notið útivistar
og hreyfingar. Ég nefni Heilsuhlaup
Krabbameinsfélagsins og Vímuefna-
hlaupið í Hafnarfirði sem dæmi.
Gríðarlega skemmtilegt Akureyr-
armaraþon og þar er þáttur sem
gaman er að gera að umræðuefni. í
þessum fjöldahlaupum fá allir þátt-
takendur verðlaunapening
fyrir þátttökuna. Það er
gaman og hvetur. Auk þess
er keppt í aldursflokkum
sem gefur þeim eldri meiri
ánægju. Akureyringarnir
höfðu sérstakan aldursflokk
fyrir þá sem eru yfir 70 ára.
Það fannst mér mjög til fyr-
irmyndar og sá flokkur var
ekki tómur.
H20-hlaupið
Nýlega stóð Orkuveitan
fyrir fjölskylduhátíð og al-
menningshlaupum í Heiðmörk.
Þarna var framhald á þvi sem Vatns-
veitan setti af stað á 90 ára afmæli
sínu fyrir 2-3 árum. Eitt af því sem
vekur afhygli manns í þessum hlaup-
um er hve allir eru glaðir og hressir.
Andrúmsloftið er svo vinsamlegt.
Hlaupaleiðin í 10 km hlaupinu var
dálítið erfið, mikið upp í móti á mal-
arstígum Heiðmerkur en umhverfið
er fallegt og upplífgandi. Sigurvegari
varð íslandsmethafmn í maraþon-
hlaupi, Sigurður P. Sigmundsson, þó
hann hafi mikið til hætt keppnis-
hlaupum. Hin síunga amma, Bryndís
Svavarsdóttir,   sem  hlaupið   hefur
Eitt afþvísem vékur athygli manns íþessum
hlaupum er hve allir eru glaðir og hressir.
Andrúmsloftið er svo vinsmlegt.
fleiri maraþonhlaup en nokkur ann-
ar, liklega tæplega 30, var með og
þarna var lika einn af helstu aflvök-
um almenningshlaupa í dag, Pétur
Franzson, sem þjálfar hóp Náms-
flokkanna og margir margir fleiri.
Og þetta var svo sannarlega í boði
Orkuveitunnar, engin þátttökugjöld,
Hænufet í rétta átt
Það er ástæða til að gleðjast yfir
þeim árangri, sem aðildarríki lofts-
lagssamnings Sameinuðu þjóðanna
náðu á fundi sínum í Bonn. Sérstak-
lega er ástæða til að fagna því að
Bandaríkjunum skyldi ekki takast
að eyðileggja samninginn með þvi að
koma í veg fyrir það að Kyoto-bókun-
in gengi í gildi.
Niðurstaða fundarins í Bonn er sú
að samningurinn kemst á og það
skiptir mestu. Þó verður að viður-
kenna að eftirgjöf Evrópuríkjanna
varð á endanum svo mikil að einung-
is náðist að stíga agnarlítið skref,
miklu minna en vonast hafði verið
eftir í Haag í nóvember sl. En þó
skrefið sé lítið þá er það svo mikil-
vægt   að   það   mátti   ekki   fyrir
nokkurn mun tapast.
Markmiðið er samdráttur
Kyoto-bókunin frá 1997 átti að
tryggja að markmið samningsins -
samdráttur í losun gróðurhúsaloft-
tegunda, næði fram að ganga. Þó tor-
tryggnir leiðtogar (t.d. Davíð Odds-
son) reyni stöðugt að halda því fram
að áhrif loftslagsbreytinganna séu
ekki vísindalega sönnuð þá er það
viðurkennt að vísbendingarnar séu
of margar og of sterkar til að réttlæt-
anlegt sé að bíða með aðgerðir. Vís-
indamenn hafa verið sammála um að
þörf sé á samdrætti í losun um
60-80%,  ef jafnvægi á  að  nást  í
Kolbrún
Halldórsdóttir
alþingismaöur
móti.
Vísbendingarnar eru of margar og of sterkar til að rétt-
lœtanlegt sé að bíða með aðgerðir.
kolefnabúskap jarðarinn-
ar. í Kyoto komu menn
sér saman um að stefna
að 5,2% samdrætti á
fyrsta bókhaldstímabili
(2008-20012). Eftir að nið-
urstaða náðist í Bonn er
ljóst að samdráttur verð-
ur einungis 3%.
„íslenska ákvæöiö"
Hlutur íslendinga í
þessu ferli öllu hefur ver-
ið dapurlegur. íslensk
stjórnvöld hafa allan tím-
ann lagt áherslu á að fá undanþágur
frá markmiðum samningsins og hafa
barist af afli fyrir því að fá meðgjöf
umfram aðrar þjóðir til að geta losað
ótakmarkað magn vegna hugmynda
um stóriðjuframkvæmdir. í Kyoto
var það viðurkennt að ísland nyti
nokkurrar sérstöðu og þar með var
okkur, einum þjóða, heimilað að
auka losun um 10% frá viðmiðunar-
árinu 1990. Þetta nægði íslenskum
stjórnvöldum ekki, þau ákváðu, eitt
iðnríkjanna, að undirrita ekki bók-
unina heldur einbeita sér að því að
finna upp formúlu sem sniðin væri
að stóriðjuáformum ríkisstjórnar-
innar og kölluð „íslenska ákvæðið".
Með „íslenska ákvæðinu" erum við
aö smeygja okkur undan eðlilegum
skuldbindingum um samdrátt í los-
un, þvert á óll markmið samnings-
ins. Þó leyfa íslenskir ráðamenn sér
að staðhæfa að möguleg samþykkt
„íslenska ákvæðisins" sé i anda
samningsins. Slíkur málflutningur
er villandi og hafður uppi í ámælis-
verðum tilgangi. Stefna íslenskra
stjórnvalda felur það í sér að ein-
stæðri náttúru hálendis íslands yrði
fórnað á altari mengandi stór-
iðju og það er enginn hnatt-
rænn ávinningur fólginn í
því. Auðlindir Islands þarf að
nýta á sjálfbæran hátt til þess
að ávinningurinn af nýting-
unni geti talist hnattrænn.
Heimsmeistarar í losun
Meðgjöf sú sem íslenskir
ráðamenn hafa barist fyrir að
fá með stóriðjuverkefnum ger-
ir okkur ekki að ábyrgum
þátttakendum í ferli loftslags-
samningsins, heldur þvert á
Hún gerir það að verkum að
við, sem í dag losum nokkurn veginn
það sama á mann og önnur Evrópu-
ríki, tökum það á okkur að gerast
heimsmeistarar í losun á hvert
mannsbarn. íslenskir ráðamenn, sem
hafa litið á Bandaríkjamenn, Japani,
Ástrali og Kanadamenn sem sína
helstu bandamenn, hafa ekki sýnt
markmiðum loftslagssamningsins
nægilegan skilning. Þeir hafa ekki
viljað sýna sig með þeim þjóðum, sem
hart hafa barist fyrir samdrætti í los-
un, þannig sáu þeir ekki ástæðu til að
vera með hinum Norðurlandaþjóöun-
um í sameiginlegri stuðningsyfirlýs-
ingu við málamiðlunartillögu Jans
Pronks, forseta fundarins í Bonn, og
nú hefur umhverfisráðherra lýst því
yfir að hún telji það ólíklegt að ís-
lendingar fullgildi Kyoto-bókunina
verði „íslenska ákvæðið" ekki sam-
þykkt á næsta fundi samningsins,
sem haldinn verður í Marokkó í nóv.
nk. Sjónarmið á borð við þessi eru
síður en svo til fyrirmyndar og geta
ekki kallast annað en ábyrgðarlaus
skammtímasjónarmið.
Kolbrún Halldórsdóttir
verðlaunapeningar og bolir og veit-
ingar, brauö, pasta, grænmeti og
drykkir og sjálfur Magnús Scheving
hitaði upp fyrir hlaupið og afhenti
verðlaunin. Ástæða er til að þakka
þeim sem frumkvæði hafa að þessum
auknu almenningsíþróttum, ná al-
menningi út í ferska loftið og hreyfa
sig.
Áfram og meira
Ég veit ekki hve mörg svona hlaup
eru haldin árlega en mér er nær að
halda að þeim fari fjölgandi og þátt-
takan eykst, þátttakendur skipta oft
hundruðum. Reykjavikurmaraþonið
er e.t.v. fjölmennast. Mér er minnis-
stætt þegar Samhygðarhlaupið var
haldið í vor og hlaupið um hlaðið hjá
Stefáni í Vorsabæ að þar var sett
þátttökumet, yfir 90 þátttakendur.
Stundum er einn frumkvöðull að
baki framkvæmdinni eins og þar,
mig minnir að Þór, fyrrverandi
skólameistari fjölbrautaskólans á
Selfossi, hafi sagt við verðlaunaaf-
hendinguna að Markús ívarsson ætti
þetta hlaup. Og fram undan eru al-
menningshlaup langt fram á haust
og jafnvel í vetur. Allir með.
Guðm. G. Þórarinsson
! Ummæli
Stíðinu er ekki lokið
j,Þaö er ekki
hlutverk Skipu-
lagsstofnunar að
drepa vísindaleg-
um niðurstöðum
á dreif með moð-
suðu þar sem
allir geta fundið eitthvað við sitt
hæfi - af einskærum ótta við ásak-
anir um að stofnunin stundi pólitík.
Skipulagsstofnun sækir fyrirmæli
sín í lög sem sett voru á Alþingi. 1.
ágúst 2001 var hamingjudagur fyrir
áhugafólk um náttúruvernd á is-
landi og það er eðlilegt að gleðjast
yfir þessari niðurstöðu. En stríðið
um hálendið er engan veginn búið
þó þessi orrusta sé að baki. Þjórsár-
verum er nú ógnað af meiri alvöru
en um langa hríð því álbræðslan á
Grundartanga kallar kútinn."
Steindór Hreiöarsson á Múrinn.is
IKUSLlgcU
©
Hálir krákustígar
„Dæmi sýna
svo ekki verður
um villst að tengsl
Sjálfstæðisflokks-
ins inn í kjarna
þeirra manna sem
mest völd hafa í
íslensku atvinnulífi eru gríðarmikil.
Tengsl af þessu tagi þurfa ekki alltaf
að vera óeðlileg enda ekkert að þvi
að atvinnurekendur hafi hugsjónir í
pólitík. Þarna er hins vegar oft um
hála krákustíga að feta ef ekki eiga
að blandast saman hagsmunir þeirra
sem reka fyrirtækin sem greiða í
flokkssjóði og þeirra sem taka við
fénu og halda utan um stjórnar-
tauma landsins. Nauðsyn opins bók-
halds stjórnmálaflokka hefur líklega
aldrei verið skýrara en nú."
Pistill á www.samfylking.is
Spurt og svarað
Ætti fyrirœtlunum um Karáhnjukavirkjun að veralokið, nú eftir
.W~ ^ O..W
Steingrímur Hermannsson,
form. Umhverfissamtaka íslands.
Skammsýni land-
námsmanna
„Úrskurður Skipulagsstofnun-
ar hlýtur að verða kærður en þá
verður umhverfisráðherra líka
vandi á höndum. Eftir því sem ég heyri á forystu-
mönnum í stjórnmálum verður virkjað eystra,
þrátt fyrir þennan úrskuð; sú ætlan liggur í orð-
um þeirra. En þetta er skammsýni sem minnir
mig svolítið á landnámsmennina sem komu hing-
að til lands fyrir ellefu hundruð árum eða svo.
Þeir gengu svo á skóginn í landinu að helmingur
af gróðurmoldinni fór með vatni og vindum. En
landnámsmennirnir höfðu ekki þá þekkingu að
styðjast við sem okkar vísindamenn hafa i dag en
á henni eigum við að byggja og leggja virkjunar-
áform til Kárahnjúka til hliðar."
Katrín Fjeldsted
alþingismadur.
Bíðum eftir
rammaáœtlun
„Alþingi setti nýverið lög um
mat á umhverfisáhrifum og
skipulagsstjóri hefur úrskurðað
í samræmi við þau.
Mér þætti æskilegt að bíða eftir eftir ramma-
áætlun um virkjanir á íslandi en henni er ætlað
að meta þá virkjunarkosti sem á landinu bjóð-
ast.
Ákvörðun um Kárahnjúkavirkjun ætti að
bíða þar til niðurstaða þeirrar vinnu liggur fyr-
ir.
Þá hefur ítrekað verið bent á verðmæti há-
lendisins norðan Vatnajökuls, til dæmis fyrir
þjóðgarð. Þar held ég að séu verðmæti sem ættu
ekki að vera neinum dulin."
Stefán Jón Hafstein
fjölm iðlamaður.
Siv stefhir ípóli-
tískt sjálfsmorð
„Nei, það er eðlilegt að mats-
ferlið fari alla leið á enda, sam-
kvæmt lögum, til umhverfisráð-
herra. Reyna verður á öll rök í málinu. Hins
vegar benda fyrstu viðbrögð ráðamanna til þess
að þeir líti á lög um umhverfismat sem „vesen"
sem trufli þá bara við að komast að fyrir fram
gefinni niðurstöðu.
Lög og rök skipti engu. Það er sorglegt að sjá
svo frumstæða hugsun, þegar reynir á að mikil-
væg ákvörðun sé tekin með bestu fáanlega þekk-
ingu að vopni en ekki þvermóðskuna nakta. Siv
Friðleifsdóttir stefnir í pólitískt sjálfsmorð á 150
kílómetra hraða - sem vex eftir þvi sem Halldór
og Davíð tala meira."
Hjálmar Árnason
alþingismaður.
Ýmsir orðnir
hundasúrumenn
„Þessi úrskurður er einn lið-
ur i löngu ferli og sú þróun er
ekki komin að lokapunkti.
Hann er þó ekki langt undan.
Hvaða niðurstöðu umhverfisráðherra kemst
að, ef málið verður kært til hennar, þori ég ekki
að spá um.
Einnig kannsvo að fara að málinu verði vis-
að til kasta Alþingis, það er að þingið yrði látið
taka hina endanlegu og pólitísku ákvörðun í
þessu máli.
Það hefur vakið athygli mína að ýmsir sem
mæltu með Kárahnjúkum í umræðunni um
Eyjabakka hafa nú breytt um afstöðu og tekið
upp hundasúrustefnuna svonefndu."
Börnunum byrlað
eitur á útihátíð
Háaloftið
jf| Úrskurður stofnunarinnar veröur að líkindum kærður en ýmsir telja að erfitt verðl fyrir umhverfisráðherra að snúa honum.
Islensk æska hefur gert
sína árlega byltingu og snú-
ið aftur til fyrri starfa. Ef-
laust eru sumir enn með
móral og timburmenn,
þreyttir, svefnlausir og
vannærðir. Tugþúsundir
ungra íslendinga nutu úti-
skemmtana víða um land
um helgina. Hætt er við að
ekki eigi allir ljúfar endur-
minningar um hátíðarhöld-
in. Allmargir eiga um sárt
að binda. Útimótum í dag
fylgja í auknum mæli eit-
urlyfjaneysla, nauðganir og ————
annað líkamlegt ofbeldi. Ekki ætla
ég mér þá dul að fara að messa yfir
æskufólkinu. Ungt fólk verður að fá
eðlilega útrás fjarri foreldravaldinu,
náttúran og áfengisvandamálið hafa
sinn gang. En það er ekki sama
hvernig að mótshaldinu er staðið.
Forráðamenn bera mikla ábyrgð,
það er ekki nóg að telja seðlana.
Unga fólkiö er gróðalind
Útimótin eru árviss atburður,
stundum eru þau gróðalind nýríka,
dugmikla, áræðna, hugmyndaríka
fólksins. Það má græða á því að
breyta þúfnakollum í tjaldstæði. Og
tjaldstæði er dýrt. Innifalið er að fá
að hlusta á Botnleðju, Greifana og
Skítamóral, að maður tali nú ekki
um öldungana í Lúdó. Líka er inni-
falin löggæsla, útikamrar og
öskutunnur. Og innifalið er að fá
tækifæri til að vera úr sjónmáli við
foreldra og uppalendur um sinn.
Daglegar fréttir af útimótssvæðun-
um voru skuggalegar, einkum frá
Kaldármelum. Ekki síst þegar í ljós
kom að mörgum ungum stúlkum
hafði verið nauðgað eftir að þeim
hafði verið byrlað róandi lyf sem
ætlað er húsdýrum. Jafnvel var talið
að hópur ungra manna hefði nauðg-
að stúlku. Hvers konar líf verður það
hjá stúlkum sem verða fyrir slíku
áfalli? Ég get ímyndað mér að þau
sár grói seint. Það er átakanlegt að
heyra um eiturbraskarana sem eiga
náðuga daga og valsa átölulaust um
sum útimótin. Á þessum kauðum
verður lögreglan að taka. Það er
meira aðkallandi en að eiga i útistöð-
um við aldraða sjómenn í friðsam-
legum mótmælum.
Harkan eykst
Útimót hafa breyst frá því um 1960
þegar þessi mót voru að hefja sitt
skeið. Hvort heldur það var á Laug-
Jón Birgir
Pétursson
skrifar:
arvatni eða í Herjólfsdal, þá
var gaman að lifa þessa
daga. Það skal viðurkennt
nú að landinn í Eyjum fór
þó illa í kroppinn þannig að
styttra varð í brekkusöngn-
um en ella hefði orðið. En
hvað um það, flest fór vel. í
þessa daga var aldrei fjallað
um nauðganir á útimótum,
það ég man. Og eiturlyfin
voru ekki notuð. Síðan hef-
ur harkan aukist.
Fyrir 300 árum var svatl-
veislan Jörvagleði haldin í
——~— sumarlokin vestur í Dölum.
Ungir íslendingar lögðu land undir
fót og sóttu yfir fjöllin sjö. Þarna
gerðist ýmislegt og stúlkur áttu börn
á þorra eða góu árið eftir. Talsvert
var um brennivínsdrykkju og stór-
hættulegan dans. Yfirvöld þeirra
tíma bönnuðu þetta sakleysislega
æskulýðsmót forfeðra og formæðra
barnanna sem um helgina skemmtu
sér á Kaldármelum og víðar.
I dag tíðkast ekki að banna en bet-
ur mætti vanda til leyfisveitinga. Há-
tíðahöldin eru með ýmsum brag og
sýnist mér að Þjóðhátíð í Eyjum sé
best skipulögð og áföllin fátíð enda
reyndir menn á ferð. Af Eyjamönn-
um má margt læra í þessum efnum.
Skagstrendingar eiga líka lof skilið,
að ekki sé talað um Galtalæk og
fleiri staði þar sem vönduð útimót
fóru fram.
Útimótin í dag eru að því leytinu
hættulegri en fyrrum að þjóðfélagið
er harðara og ósvífnara, hvort held-
ur miðað er við Jörva árið 1700 eða
Vestmannaeyjar árið 1960. Unga
fólkið sem þarna er að skemmta sér
á ekki aðeins í höggi við allt of mik-
ið brennivín og bjór, heldur líka
fíkniefni sem ógeðslegir delar halda
að fólkinu. Og ofbeldið birtist í mörg-
um ógeðfelldum myndum.
DV-MYND NJORÐUR HELGASON
„ Útimótin eru árviss atburður, stundum eru þau gróða-
lind nýríka, dugmikla, áræðna, hugmyndaríka fólks-
ins. Það má grœða á því að breyta þúfnakollum í tjald-
stœði. Og tjaldstœði er dýrt." (Myndin erfrá vel
heppnuðu útimóti á Skagaströnd um helgina.)
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
14-15
14-15
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32