Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 194. tölublaš - Helgarblaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						12
LAUGARDAGUR 25. ÁGÚST 2001
Helgarblað
JOV
Smáþjóðin sem baöaði sig í ljóma Alexanders fær heimsókn:
Nató sendir hermenn
á Balkanskaga á ný
Atlantshafsbandalagið ákvaö á
miðvikudag að senda hersveitir á
Balkanskaga í þriðja skiptið. Til-
gangurinn nú er að afvopna al-
banska skæruliða i Makedóníu með
þeirra samþykki. Hermenn Nató
munu ekki gera annað en að taka
við vopnum úr höndum skærulið-
anna sem.eiga að koma sjálfir með
þau á afvopnunarstöðvar á yfirráða-
svæðum þeirra. Stjórnvöld í
Makedóníu lýstu aðild Nató að frið-
arferlinu í landinu sem mikilvægu
skrefi. Slavneski meirihlutinn í
landinu virðist hins vegar ósam-
mála ríkisstjórninni og sér ekki
fram á árangur af veru fjölþjóðlegs
herliðs í landinu. Undir kraumar
hatur slava á albanska minnihlut-
anum, sem hefur átt undir högg að
sækja í götuóeirðum og skærum i
sumar. Nató-hermennirnir hætta
sér út 1 púðurtunnu sem þarf ekki
mikinn neista til að verða ófriðar-
bál.
Barist um réttindi þjóðar
Albönsku uppreisnarmennirnir
segjast hafa gripið til vopna til að
ná fram auknum réttindum fyrir al-
banska þjóðarbrotið i landinu. Þar
með talin er aukin aðild Albana að
lögreglusveitum og viðurkenning
albönsku sem opinbers máls.
Talið er að tæpur þriðjungur íbúa
Makedóníu sé af albönsku bergi
brotinn. Harðlega er þó deilt um
þann fjölda og heyrast tölur allt nið-
ur í 20 prósent. Makedónía er 25
þúsund ferkílómetrar að flatarmáli,
fjórðungur af stærð íslands. i land-
inu búa 2 milljónir manna, um
þriðjungur, ýmist Albanar eða
Tyrkir, eru múslimar og afgangur-
inn hluti grisk-kaþólsku kirkjunn-
ar. Þarna er því um að ræða klofn-
ingu íbúa ríkisins í tvennt, hvað
varðar tungumál, þjóðerni, sögu og
trú.
Smáríki baðar sig í nostalgíu
Nafnið Makedónía var afar um-
deilt þegar landið fékk sjálfstæði ár-
ið 1992. Það er fengið frá samnefndu
fornu konungsríki sem sigraði
Persaveldi þegar Alexander mikli
tók upp vopn á 3. óld fyrir Krist.
Nútímarikið Makedónía liggur á
vesturhluta forna konungsrikisins
en eystri hlutinn er undir Grikkj-
um. Þeir lögðust harkalega gegn því
að nafnið yrði notað, enda heitir
hérað í Grikklandi sama nafni.
Eftir að veldi Alexanders hrundi
komst Makedónía undir Rómaveldi.
Því næst var landið hluti af
Býsanska keisaradæminu, og í kjöl-
far sigurs ottómanskra Tyrkja árið
1389 fylgdu fimm alda yfirráð keis-
aradæmis Ottómana. Árið 1918 varð
Makedónía hluti Júgóslavíu og und-
ir forsæti kommúnistaleiðtogans
Jósefs Títós fékk landið sjálfstjórn
árið 1946. Síðan þá hafa Makedónar
ræktað menningu sína og sjálfs-
mynd af kappi. í þeirri þróun hefur
albanski minnihlutinn orðið undir,
eins og óhentugur aðskotahlutur í
hinu nýja ríki. Staða Makedóníu
sem smáríki á Balkanskaga gerir
Makedónum lífsnauðsynlegt að
rækta upp skýra sjálfsmynd. í
kringum litlu Makedöníu eru ríki
sem nefhd hafa verið úlfarnir fjórir:
Serbía, Búlgaría, Albanía og Grikk-
land. Óíl þessi ríki þyrstir í yfirráð
í Makedóníu og eru auk þess sögu-
legir óvinir landsins. Það skilur
milli feigs og ófeigs fyrir nýja ríkið
að lenda ekki í tilvistarkreppu, og
að tryggja samheldni ríkisins. Al-
banski minnihlutinn er því litinn
hornauga af slavneska meirihlutan-
um, sem sakar þjóðarbrotið um
tregðu við að samblandast
makedónskri menningu. Af þeim
sökum reynist Boris Trajkovski,
slavneskum forseta Makedóniu,
mjög erfitt að gangast við kröfum
Albana um sérstök réttindi þeim til
handa og viðurkenningu á tungu-
máli þeirra.
Kröfur Albana uppfylltar
Með nýju friðarsamkomulagi
milli Makedóníuhers og albanskra
uppreisnarmanna hefur slavneski
meirihlutinn sumpart horfst í augu
við blákaldar staðreyndir. Upp und-
ir þriðjungur landsmanna eru Al-
banar og þjóðernislega einsleitt ríki
Makedóna er ekki orðið að veru-
leika. Friðarsamkomulagið sem
leiddi til komu herliðs Nató felst í
því að Albanar fá takmörkuð rétt-
indi sem þjóðarbrot. Tungumál
þeirra verður gert opinbert og á
Utsýniö yfír Tetovo
Tveir albanskir uppreisnarmenn virða fyrir sér útsýniö yfir Tetovo, óopin-
berra höfuðborg Makedóníualbana.
Erlent fréttaljós
þeim svæðum sem Albanar eru
meira en 20 prósent íbúanna má
nota tungumál þeirra í opinberum
stofnunum. Áður hafði albanskan
enga opinbera stöðu í Makedóníu. í
öðru lagi verður albönsku uppreisn-
armönnunum veitt sakaruppgjöf. Þá
verður hlutfall Albana í lögreglu-
sveitum landsins aukið úr 5 pró-
sentum í 25 prósent. Loks hefur ver-
ið samþykkt að minnka miðstýring-
una frá höfuðborginni Skopje og
færa aukiö vald heim í hérað til
staðbundinna yfirvalda.
Allt þetta veltur á því skilyrði að
albanskir uppreisnarmenn afvopn-
ist, og þar kemur 3500 manna fjöl-
þjóðlegt herlið Nató inn í myndina.
Táknræn afvopnun
Nató hefur sett sér 30 daga
tímaramma til að taka við vopnum
úr höndum albanskra uppreisnar-
manna. Fyrst fer í hönd aðlögunar-
tími sem lýkur í síðasta lagi eftir 12
daga. Fyrst þá verður byrjað að telja
niður 30 dagana. Þetta þykir gagn-
rýnendum skammur tími og þeir
spyrja sig hvað muni gerast ef ekki
hefur tekist að safna saman nógu
mörgum vopnum þegar tíminn
rennur út. Ekki má þó líta fram hjá
því að Natóherirnir munu eyða
samanlagt rúmum 6 vikum í
Makedóníu, og margt getur farið úr-
skeiðis í samskiptum deiluaðila á
þeim tíma.
Uppreisnarmenn og Makedóníu-
stjórn eru tvísaga um fjölda þeirra
vopna sem þeir fyrrnefndu eiga.
Þeir segjast ætla að skila inn tvö
þúsund vopnum í hendur Natólið-
anna. Þetta er að mati rikisstjórnar-
innar allt of lítið. Þau segja þá búa
yfir allt að 85 þúsund vopnum. Önn-
ur leið fyrir skæruliðana til að forð-
ast raunverulega afvopnun er að
skila inn gömlu vopnunum sínum
og fela afganginn. Ef það bregst
munu þeir varla eiga í miklum erf-
iðleikum með að útvega sér vopn úr
vopnaforðabúrinu á Balkanskagan-
um.
George Robertson, framkvæmda-
stjóri Nató, neitar að tjá sig um
hversu mörgum vopnum bandalag-
ið vonast til að ná af skæruliðunum.
„Heildarfjöldi vopnanna verður að
vera í raunsæju magni og gæðum
og hafa yfir sér trúverðugleika,"
sagði Robertson.
Það telst ljóst að afvopnunin verð-
ur fyrst og fremst táknræn sönnun
þess að uppreisnarmennirnir vilji
frið. Hún getur ekki tryggt friðinn,
þar sem það er í hendi Albananna
að skila inn vopnunum og þeir hafa
næg úrræði til að halda vopnum
sínum þrátt fyrir afhendingu vopna
upp að vissu marki. Atlantshafs-
bandalagið er í táknrænni fór í
Makedóníu og sýnir deiluaðilum
siðferðilegan stuðning.
Bretland leiðlr
Leiðandi i afvopnunarverkefni
Nató eru Bretar, en þeir senda
rúma 1800 hermenn af 3500. Aðrar
þjóðir sem senda hermenn á vett-
vang eru Frakkar, ítalir, Kanada-
menn, Tékkar, Þjóðverjar, Ungverj-
ar, Hollendingar, Spánverjar, Tyrk-
ir, Grikkir og Norðmenn.
Bandaríkjamenn   hyggjast   ekki
senda hermenn á vettvang, heldur ein-
ungis sérfræðinga sem þegar eru stað-
settir á Balkanskaganum. Þetta er í
anda stefnu George W. Bush Banda-
ríkjaforseta um að draga saman í
verkefnum og ítökum hersins erlend-
is. Eitt kosningaloforða hans fyrir for-
setakosningarnar á síðasta ári var að
senda ekki hermenn á Balkanskagann.
Blendin viðbrögð
Ákvörðun Nató að koma til
Makedóníu var misjafnlega tekið.
Stríðandi fylkingar lýstu yfir ánægju
sinni á meðan slavneskur almenning-
ur lýsti vantrú. Makedónar eru marg-
ir andvígir Nató og öðrum alþjóða-
stofnunum, eins og birtist glögglega i
gótuóeirðum í sumar þar sem almenn-
ingur rústaði alþjóðlegar veitinga-
staöakeðjur og stofnanir. Vesturlönd
ýttu Makedóníu út í að taka við 230
þúsund albönskum flóttamönnum frá
Kosovo árið 1999, en margir þeirra
hafa tekið þátt í uppreisn Albana í
landinu síðan.
Mörgum slövum þykir liklegt að
Nató muni hirða þau vopn sem ekki
verða falin og fara svo. Eftir brottför-
ina falli allt í sama farveg og áður.
Rússar segja Nató hafa tekið á herð-
ar sér mikla ábyrgð með afvopnunar-
leiðangrinum til Makedóníu. Vladimir
Pútín forseti segist efast stórlega um
að Nató takist markmið sitt að af-
vopna skæruliðana. Hann hitti Tra-
jkovski Makedóníuforseta í úkraínsku
höfuðborginni Kiev á fimmrudag. Tra-
jkovski var á ferö í Úkraínu að biðja
þarlend stjórnvöld um að halda áfram
vopnasölu til Makedóníu. Svo virðist
þvi sem ekki allir í Makedóníu séu á
því að grafa stríösöxina.
Þjóðernissinnaðir Makedónar, sem
horfa glampandi augum á glæsta for-
tíð ríkisins, eiga margir erfitt með að
sætta sig við aukna viðurkenningu á
albanska minnihlutanum. í þá 6 mán-
uði sem átökin í landinu hafa staðið
yfir hefur almenningur að mestu hald-
ið sig blessunarlega frá átökunum.
Ótti umheimsins snýst um að aukinn
þungi færist á átökin og algert borg-
arastríð brjótist út. Þetta gæti gerst
með því að öryggissveitir stjórnarinn-
ar beiti aukinni hörku í að brjóta nið-
ur uppreisnina, með þeim afleiðingum
að almennir albanskir borgarar drag-
ist inn í átókin. Þá væri flóttamanna-
straumur Albana til nágrannaríkj-
anna óumflýjanlegur. í versta falli
gætu nágrannaríkin dregist inn í átök-
in og tendrað upp i Balkanskaganum á
ný. Þetta er það sem Nató-ríkin vilja
forðast meö sínum takmörkuðu að-
ferðum.
Heimildir: BBC, CNN og Reuter.
Fjör f Makedónfu
Þessari bresku stúlku pótti gaman að koma til Makedóníu á fimmtudag-
inn. Nató segist ekki ætla að vera lengur en 6 vikur samanlagt.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
28-29
28-29
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64