38 FIMMTUDAGUR 28. MARS 2002 Helgarblað !OV Frá upphafi bílaaldar á íslandi hef- ur verið barist gegn því með oddi og egg að menn aki bifreiðum undir áhrifum áfengis. Sú barátta hefur ekki alltaf borið árangur og afleiðing- arnar oft orðið hörmuleg slys og þarf ekki að fara langt aftur I timann til þess að finna dæmi um slíkt. Ökuferð- ir þar sem Bakkus konungur er til halds og trausts við stjórn ökutækis hafa oft endað með skelfingu og eftir- farandi saga sýnir vel hvernig slík slys getur borið að hóndum. Saga okkar gerist norður í Skaga- firði haustið 1950, nánar tiltekið seint i október eftir að nótt er orðin dimm og vegakerfi ekki eins fullkomið og nú tíðkast. Þá var laugardagskvöld eitt efnt til dansskemmtunar í Varma- hlíð í Skagafirði og þyrptist þangað ungt fólk hvaðanæva úr héraðinu. Allir á pallinn Skemmtunin stóð til klukkan tvö um nóttina og þegar henni lauk fór Chevrolet-vöruflutningabifreið árgerð 1947 af stað frá Varmahlíð og hélt út i myrkrið. Þegar bifreiðin fór frá Varmahlíð voru á henni 19 menn. Þar af stóðu 15 á vörupallinum en þrír höfðu troðið sér fram í stýrishús hjá bílstjóranum. Vörupallurinn var án sæta og skýlis með 25 sentímetra háum skjólborðum en aftan við stýris- Skín við sólu Skagafjöröur í Skagafiröi hafa menn alltaf kunnaö að skemmta sér og ekki hikað við að kveðja Bakkus konung til föruneytis við sig á góðri stund. Skemmtiferðir þar sem hann er með í förgeta endað voveiflega eins og eftirfarandi frásögn ber með sér. Okuferð sem endaði illa - Skagfirðingar ferðast án aðgæslu. hús bifreiðarinnar var handrið gert af járnpípu jafnhátt stýrishúsinu og gert til þess að halda sér í það. Má nærri geta að hópurinn á pallinum hefur ekki allur getað haft hönd á handrið- inu og erfitt hefur mátt vera að halda góðu jafnvægi í myrkri á krókóttum vegum Skagafjarðar, sérstaklega þeg- ar þess er gætt að ekki er vist að allir farþegarnir hafi verið allsgáðir. Það kom fram við rannsókn máls- ins að margir gátu ekki haldið sér í neitt nema næsta mann meðan á ferðalaginu stóð. Margir þeirra sem stóðu á pallinum báru fyrir dómi að þeir hefðu verið undir áhrifum áfeng- is. Engu að síður gekk ferðalagið slysalaust og við bæinn Grófargil í Seyluhreppi fóru sex systkin af pallin- um og sjöundi farþeginn röskum kíló- umarhusi l.tMLICAtV.] '/' m m ' "" - *»¦ "S9n?*w*r m TtJRI FMLMOFá \fl r *| RUMHRRÖSIR 06 KLIPPIN&AR Sumarhúsió er komið út metra lengra, við Stóru-Seylu. Þegar bifreiðinni hafði verið ekið 6.6 kíló- metra frá Varmahlíð og var komin á móts við Halldórsstaði varð slys það sem nú verður nánar greint frá. Myrkur og slydduhríð Veður var með þeim hætti að rign- ingarslydda var úr norðri en ekki til- takanlega hvasst en niðamyrkur. Bif- reiðin rann út af veginum við Hall- dórsstaði og lenti úti í skurði vestan vegarins án þess þó að velta. Við slinkinn sem kom á bifreiðina hentust flestir þeirra átta farþega sem enn voru eftir á pallinum út af honum og köstuðust út í vegarskurðinn. Flestir virðast hafa staðið upp og burstað af sér rykið og leirinn en einn varð seinni til og lá flatur þegar bil- stjórinn kom út tO að forvitnast um afdrif farþeganna. Bílstjórinn spurði farþegann hvort hann væri meiddur en hann sagðist ekki vita það. Voru nú geröar ráðstafanir til að koma hon- um um borð í jeppabifreið sem var á ferð rétt á eftir vörubílnum og hann fluttur í snatri á Sauðárkrók. Hann missti meðvitund um líkt leyti og hann var settur um borð í jeppann og þegar komið var með hann tU Sauðár- króks úrskurðaði héraðslæknirinn hann látinn þegar í stað. Óvanur bflstjóri sá illa út Bílstjórinn gat þess fyrir dómi að hann hefði ekki séð vel út úr bílnum þar sem krepjuklessingur settist á framrúðuna og þurrkan gekk ekki vel á rúðunni. Hann taldi sig vita um ræsi í veginum á þessum slóðum en kvaðst ekki hafa séð það. Bílstjórinn bar einnig að hraðamælir bifreiðar- innar hefði ekki verið í lagi, vegurinn blautur, þungur og nýheflaður með lausri möl i köntum. Sjálfur kvaðst hann ekki vanur akstri slikra bifreiða en verið fenginn til þess í þetta sinn af umráðamanni bifreiðarinnar sem sjálfur var ölvaður. Lögregla fréttí á skotspónum Bílstjórinn þvertók fyrir að hafa neytt áfengis áður en hann hóf akstur- inn. Fyrir þessu varð dómurinn hins vegar að hafa orð hans og félaga hans og ekkert annað. Þegar komið var með hinn slasaða á sjukrahús var nefhilega ekki haft samband við lög- regluna, hvorki af bílsrjóra né um- ráðamanni bilsins. Lögreglumenn á Sauðárkróki fréttu á skotspónum þeg- ar líða tók á daginn eftir að bilslys hefði orðið og maður þar beðið bana. Fyrir vikið var ekkert blóð tekið úr bílstjóranum né öðrum sem málið varðaði og rannsókn þess hófst ekki fyrr en löngu eftir hádegi á sunnudag. Umráðamaður bifreiðarinnar bar fyrir rétti að bílstjórinn hefði verið fenginn til akstursins vegna þess að hann hefði verið talinn frír af áfengis- neyslu. Hann taldi að bifreiðin hefði verið á 45 kilómetra hraða en það varð ekki staðfest þar sem hraðamæl- ir var ekki virkur. Hann taldi að far- þeginn sem lést hefði staðið aftast þeirra farþega sem enn voru á pallin- um þegar slysið gerðist og hann taldi að bílstjórinn hefði lent með annað framhjólið út af plötu sem legið hefði yfir ræsi í veginum og þess vegna misst hann á hliðina. Hann bar við vanþekkingu sinni og athugunarleysi þegar hann var spurður hvers vegna ekki hefði verið kallað á lögreglu þeg- ar um nóttina. Innvortisblæðingar Vitni sem leidd voru fyrir sýslu- menn studdu flest framburð bílstjór- ans og eiganda bifreiðarinnar. Þeir töldu að farþeginn hefði aldrei staðið upp eftir að hann kastaðist af pallin- um og þeir sem höfðu tal af honum áður en hann missti meðvitund töldu hann hafa kvartað um eymsli í maga. Læknir á sjúkrahúsinu á Sauðár- króki, sem úrskurðaði farþegann lát- inn þegar komið var með hann um nóttina, var falið kvöldið eftir að framkvæma líkskoðun eða krufningu. í skýrslu hans segir: Ytri áverkar voru engir sjáanlegir, utan smásár á höfði hægra megin. Engin blæðing úr munni, nefi eða eyr- um. Upplýst var að hann hefði verið við meövitund fyrst eftir slysið. Þar sem af almennri líkskoðun er ekki ljóst hvert banamein hefur verið er sama dag í samráði við bæjarfógeta opnað kviðarholið. Kemur þá í ljós að það er fullt af dökku fljótandi blóði. Við nánari skoðun finnst að lifrin er rifin sundur þvert i gegn framan und- ir hægra síðubarði. Skemmdir fund- ust ekki á öðrum liffærum í kviðar- hoít Ályktun: Dánarorsök er blæðing inn í kviðarholið frá sprunginni lif- ur.". Islensk sakamá! í dómsskjölum segir að af skýrslum vitnanna megi ráða að allir sem á pallinum voru utan farþeginn sem slasaðist hafi henst af pallinum niður í skurðinn þar sem vatn og leðja hlífði þeim við meiðslum. Farþeginn sem lést fór hins vegar austur af bifreið- inni" og má ætla að hann hafi lent á harðri brún vegarins. Reyndu að skrökva að réttvísinni Við rannsókn kom í hós að hvorki bílstjórinn né eigandi bifreiðarinnar vissu nákvæmlega hve margir farþeg- ar stóðu á palli bifreiðarinnar. Þótti í ljósi þess akstur bilstjórans á 45 kiló- metra hraða við vondar aðstæður með hvorki þurrkur né hraðamæli í lagi væri í hæsta máta ámælisvert. Þegar það bætist við að stýrishús bifreiðar- innar var ofsetið af tveimur mönnum fram yftr þar sem leyfilegt var og þrengslin sem af því stófuðu hljóta að hafa truflað bílstjórann við aksturinn verður að telja framferði ákærða mjög gálaust og fjarri þeirri varfærni sem honum var skylt að sýna sem bifreið- arstjóri. Töluverður málarekstur varð í tengslum við að nokkrir farþeganna tóku þátt i því ásamt bílstjóra og eig- anda bilsins að gefa réttinum rangar upplýsingar um fjölda farþega í stýris- húsi og fjölda farþega í förinni í heild. Þess vegna fór svo að bílsrjórinn var ákærður fyrir manndráp af gá- leysi og dæmdur í þriggja mánaða fangelsi og sviptur ökuréttindum ævi- langt. Þrír aðrir, þar með talinn eig- andinn, voru dæmdir í þriggja mán- aða fangelsi skilorðsbundið og sviptir kosningarétti og kjörgengi vegna þátt- ar þeirra í yfirhylmingu. Þrír til við- bótar fengu þriggja mánaða dóm á skilorði en héldu kjörgengi og einn til viðbótar var dæmdur í 45 daga varð- hald. Allir þeir ákærðu voru á unga aldri eða á aldrinum 19 til 24 ára. Það má ímynda sér að það hafi ver- ið glaðhlakkalegur karlmennskublær yfir leiðangri Skagfirðinganna þegar þeir óku út í myrkrið frá Varmahlíð þetta svala laugardagskvöld. Á skömmum tima missti einn félaga þeirra líf sitt en líf annarra var mark- að fyrir lífstíð. PÁÁ