Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						H-
LAUGARDAGUR 4. MAI 2002
11
Skoðun
Skilningur fjölskyldu minnar á
beinverkjum, maga- og höfuðverk
var enginn að mínum dómi.
Einn og yfirgefinn
Ég lifði af nóttina og ætlaði í
vinnu strax næsta morgun, minnug-
ur fyrri skoðana á aumingjum sem
lágu lengur í rúmi en einn dag.
Heilsan leyfði hins vegar ekki stór-
ar ákvarðanir svo ég hringdi og lét
vita af einum fjarvistardegi til við-
bótar. Krakkarnir fóru í skólann og
konan í vinnuna. Ég hafði ekki lyst
á neinu, lá einn og yfirgefinn i bæl-
inu og vorkenndi mér sárlega. Eftir
hádegið staulaðist ég fram úr til
þess að fmna mér lesefni og eins og
eina parasetamól. Ég hafði áður les-
ið flestar bækur heimilisins en tók
þó nokkrar og fletti þeim án þess að
festa við þær hugann. Þá náði ég
mér í snjáð tímarit og skoðaði
myndirnar. Fæst voru áhugaverð. í
algerri einsemd minni og tilgangs-
leysi sótti ég loks myndaalbúm fjöl-
skyldunnar og fLetti. Við það setti að
mér aukna depurð. Þarna vorum
við glóð og hress, ýmist í garðinum,
sumarbústaðnum eða i útlöndum.
Allir útiteknir. Hreystin skein úr
hverju andliti, líka mínu. Ó, hver
staða mín var önnur en á myndun-
um þar sem ég lá einn í bein- og
magaverknum. Örlög mín voru öm-
urleg. Ég fór fram úr og leit i speg-
il. Hryllingsmynd blasti við, fölur
og fár maður, tekinn í andliti. Ég
lagðist á ný. Parasetamólið vann
sitt gagn svo ég sofnaði, bókarlaus.
Mig dreymdi undarlega.
„Ég verð að fá eitthvað að lesa,"
sagði ég við konuna þegar hún kom
heim um kvöldið. „Geturðu ekki
farið á bókasafnið? Mér fmnst það
lágmark fyrst enginn er hér til þess
að hugsa um mig og hjukra." Hefði
vitund mín verið gleggri má vera að
ég hefði tekið eftir því að konan var
að því komin að hreyta í mig ónot-
um og krakkarnir voru við það að
æpa á föður sinn og biðja hann að
hafa sig hægan. Þeir héldu þó aftur
af sér. Enn sannaðist hið forn-
kveðna að sá vægir sem vitið hefur
meira. Konan fór á bókasafnið og
kom hlaðin bókum, skáldsögum,
spennusögum og ævisögum. í góð-
mennsku sinni hafði hún fyrst og
fremst hugsað um mig en kippti þó
nokkrum með fyrir sig. Ég sætti
mig við örlóg mín um stund.
Vill einhver elska...?
Ástand mitt var ekki betra næsta
morgun. Ég ákvað að hringja ekki i
vinnuna. Niðurlæging mín var al-
ger. Ég var aumingi. Vinnufélagi
hringdi um hádegið og spurði tíð-
inda. Ég lét illa af mér en fann ekki
teljandi samúð í gegnum símann.
Hennar var heldur ekki að
vænta  heima.   Þar  var
enginn    frekar    en
endranær. I hug-
anum
hljómaði nokkurra ára gamall dæg-
urlagatexti: „Vill einhver elska 49
ára gamlan mann
...?" Ég fékk ekki
svar við þeirri
áleitnu
spurningu.
Ég
spennu-, skáld- og ævisögurnar all-
ar enda í koju fram að há-
degi  föstudags.   Þann
morgun   sótti   ég   i
bækur  sem   konan
hafði náð sér í á
safninu og end-
aði með þvi
að orðtaka
manns, „Hjá Báru". Með fullri virð-
ingu fyrir þeirri ágætu konu og
prýðilegri ævisögu hennar sá ég þá
að þetta gat ekki gengið lengur.
;Hætta var á legusárum lægi ég leng-
ur og geðheilsan var í hættu. Meira
máli skipti að geðheilsa annarra
fjölskyldumeðlima var orðin enn
verri. Þeir þoldu ekki sjúklinginn.
Ég ákvað að hunskast i vinnuna
áður en ég byrjaði á rauðu ástarsög-
unum, bókaflokknum í heild.
Upplýsingar eru eitt
sterkasta vopnið í hverju
stríði. Stríð vinnast
vissulega á tækni og ýms-
um mælanlegum stœrð-
um, en lika á sannfœr-
ingu. Og þar skipta upp-
lýsingar miklu og oft á
tíðum meginmáli.
Grundvallarþáttur í
stríði getur því verið sá
að geta stýrt þessum upp-
lýsingum.
þennan sannleika við og freistað
þess að varpa einhvers konar heild-
armynd af stríðsátökum um allan
hehn, hversu erfítt og kostnaðar-
samt sem það nú er, ef það er þá
nokkrun tíma hægt. Þekkt er sú að-
ferð og víðast hvar viðurkennd að
leita sjónarmiða beggja deilenda og
láta lesandanum eða áhorfandanum
eftir aö dæma um það hvor hafi
meira til síns máls eða hreinlega
rétt fyrir sér.
Og þar komum við að vandanum;
glímu hvers fjölmiðlamanns að
greina milli starfs og þjóðernis.
Hvar sleppir heilbrigðri þjóðrækni
og hlýhug til sinna líka og hvar
byrjar þjóðremban og þjóðblindan?
Það er nefnilega svo að upplýsingar
eru eitt sterkasta vopnið í hverju
stríði. Stríð vinnast vissulega á
tækni og ýmsum mælanlegum
stærðum, en líka á sannfæringu. Og
þar skipta upplýsingar miklu og oft
á tíðum meginmáli. Grundvallar-
þáttur í stríði getur því verið sá að
geta stýrt þessum upplýsingum.
„Við" og „þeir"
Og opinber fréttastýring þeirra
sem valdið hafa hefur vitaskuld ver-
ið reynd oftar en nokkur hefur tölu
á. Hún var reynd í Víetnamstríðinu,
en tíðarandinn hentaði ekki þeim
tilraunum. Þá voru tímar frjálsræð-
is og aukinnar fagmennsku í vest-
rænni fréttamennsku og ákafir
blaða- og fréttamenn létu upplýsing-
unum rigna yfir landa sína um báð-
ar hliðar þess langa og skaðsama
stríðs. Og Víetnamstríðið tapaðist
ekki síst í fjölmiðlum. Eða getum
viö sagt tapaðist?
Jú, „við" getum sagt tapaðist, því
ólíkt mórgum öðrum stríðum er Ví-
etnamstríð og saga þess ekki skrif-
uð af sigurvegurum í huga Vestur-
landabúa, heldur þeim sem tópuðu.
Og fáar sögur af óförum í stríði hafa
verið sagðar jafn oft og í jafn mörg-
um miðlum og einmitt þetta kunna
stríð sem „við" töpuðum. Mann-
kynssögubækur eru fullar af sigur-
sögum, en þegar kemur að óförum
er enginn ósigur jafn rækilega rak-
inn í máli og myndum og einmitt
þetta ógurlega Víetnamstríð.
„Óvinir okkar"
Það segir sína sögu um „okkur"
að Víetanamstríðið er saga af ósigri.
Við lesum þá sögu frá þeim hluta
jarðarinnar sem tapaði. Hún er ekki
sigursaga. Með þessum augum horf-
um „við" á heiminn og með þessum
augum dæmum „við" gildi og skoð-
anir manna um allan heim. Þessi
augu eru fjölmiðlar og þar vinnur
líka fólk sem er partur af þjóðfélagi,
partur af uppruna, partur af menn-
ingu og partur af samkennd. Enginn
lifandi maður getur verið hlutlaus í
lífi sínu - og enginn fjölmiðill.
Og hver hefur sína sýn. Þegar
Bandaríkjamenn undirbjuggu sókn
sína á greni myrkraverkamanna í
fjallaskörðum Afganistans í fyrra
kölluðu þeir aðgerð sína „óskorað
réttlæti". Það er æði afdráttarlaus
nafngift. Bandaríkjaforseti fór mik-
inn í ræðu sinni á þingi landsins á
þessum tíma og dró þar nýja víglínu
með eftirminnilegum hætti: Hér eft-
ir fylkja þjóðir sér annaðhvort með
„okkur" eða þær verða flokkaðar
undir „óvini okkar". Þetta var ný
pólitík. Og þarna var engin mála-
miðlun.
Farvegur dóma
Þessi afdráttarlausu skilaboð frá
Bandaríkjaforseta á siðasta ári
þóttu vera til vitnis um nýja heims-
sýn. Og reyndar nýja tegund af
stríði. í reynd hefur kannski minna
breyst en við höldum, núna þegar
við höfum náð áttum eftir áfallið í
september á síðasta ári. Sem fyrr
tökum við afstóðu í fréttaflutningi
og leyfum okkur að segja annan að-
ila deilna vera með viðurkenndar
skoðanir en hinn vera illmenni. Og
þarna á milli er oftast engin mála-
miðlun. Fjölmiðlar eru farvegur
þessara dóma.
Færa má reyndar fyrir því ákveð-
in rök að fjölmiðlar séu á þennan
hátt orðnir dómharðari en áður.
Það er eins og atburðirnir ellefta
september hafi gefið þeim byssu-
leyfi á eilífðina. Það hnykluðu alt-
ént ekki margir brýnnar þegar
fimm helstu sjónvarpsfréttastofurn-
ar í Bandaríkjunum gerðu með sér
samkomulag seint á síðasta ári um
að taka fyrir sjónarmið annars
stríðsaðilans í baráttu al-Quada og
Bandarikjastjórnar. Ástæðan var
þjóðaröryggi. Ástæðan var að á
„þá" var ráðist.
Fjölmiðlar í stríðsrekstri
Á þennan hátt flækjast fjölmiðlar
út í stríðsrekstur. Það gerðist hjá
Bretum og Þjóðverjum í seinni
heimsstyrjöld og það gerðist hjá ís-
lendingum í þorskastríðinu. Það
hlaut líka að koma að því að banda-
rískir fjölmiðlar færu i baklás þegar
að „þeim" var vegið, „þeirra" þjóð og
þjóðskipulagi. Þegar á hólminn er
komið skipta menn liði. Það gerist í
þessum efnum sem öðrum. Og báðir
lýsa hinum sem jafn ógeðslegum og á
aö giska réttdræpum glæpamönnum
og tungumálið megnar.
Stríð eru háð á öllum tímum - og
sömuleiðis ógeðfelld hryðjuverk, nú
síðast í flóttamannabúðunum í
Jenín þar sem fatlaður maður í
hjólastól veifaði hvítum fána fram-
an við skriðdreka sem ók yfir
manninn og kramdi. Vesturlanda-
búar hafa síðustu vikur reynt að
átta sig á því hvorir eru „þeir" og
hvorir eru „við" í því heiftúðuga
stríði. I þeim efnum hefur jafnvel
heimsskipting Bandaríkjaforseta
brugðist. Það er því ekkert tryggt í
þessum heimi. Jafnvel ekki skil-
greiningin á hinu illa.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80