Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						so     HlelQO rhloÖ "HyV   lauoardacur4.maÍ2oo2
Sakamál
Umsjón
Páll Ásgeir
Ásgeirsson
Engu var líkara en að Orr vildi storka
örlögunum. Hann tefldi á tæpasta vað þegar
hann gaf nánast visvitandi færi á sér. Hann
vildi sýna að hann væri klókari en iögreglan
og njóta þeirrar athygli sem hann átti skilið
sem brennuvargur án þess þó að gefa færi á
sér. Bókin sem hann kallaði skáldsógu er
vitnisburður um brenglað hugarfar. Hvergi
er að finna neina samúð með þeim sem
brunnu inni.
Orr slökkviliðsstjóri og sérfræðingur í íkveikjum er hér á miðri mynd að rannsaka bmnarústir.
Slökkviliðsstjóri
og brennuvargur
EFTIR ÞRIÐJA ÞURRKASUMARIÐ um 1990 var
Kalifornia nær skrælnuð og gróðursnauð. Rigning
var nokkuð sem heyrði minningunni til. í úthverfum
kjarri vaxinna dala óttuðust menn skógarelda meira
en nokkuð annað. Sífellt var varað við að ekki væri
farið ógætOega með eld og þorði fólk varla að kveikja
í sígarettu utan dyra af ótta við að kveikja í heilu
bæjunum.
Þá var það á sólríkum degi í júnímánuði að hið
óttalega gerðist. Eldur kviknaði í Glendale sem er út-
hverfi norðaustur af Los Angeles. 70 íbúðarhús
brunnu til kaldra kola. Enginn vafi lék á að um
íkveikju var að ræða. En brennuvargur var það síð-
asta sem Kalifornía þurfti á að halda eins og á stóð og
bauð ríkisstjórinn þegar í stað 50 þúsund dollara
verðlaunafé þeim sem bent gæti á þann sem kveikti í.
Fréttamenn allra fjölmiðla sneru sér til formanns
rannsóknarnefndarinnar sem hafði það hlutverk að
komast að hvernig eldurinn kviknaði. Sá heitir John
Orr, þá 43 ára gamall slökkviliðsstjóri í Glendale, og
víðþekktur á sínu sviði sem sérfræðingur og kennari.
Hann var eftirsóttur fyrirlesari og fór víða til að
miðla af þekkingu sinni á sviði brunavarna. Hann
varaði við brennuvörgum og var vel að sér í þeirri
sérgrein. Orr kenndi að til séu tvær tegundir brennu-
varga. Það eru þeir sem kveikja í af hégómaskap og
langar til að sjá hvað þeir geta afrekað. Þá tegundina
langar að gerast slökkviliðsmenn. Hinir eru þeir eig-
inlegu brennuvargar sem fá einhvers konar fullnæg-
ingu, jafnvel kynferðislega, af því að horfa á bruna
sem þeir hafa sjálfir komið af stað.
í Glendale minnti hann fréttamenn á að bruni af
völdum íkveikjufíkils sé eina afbrotið sem heldur
glæpamanninum á staðnum til að virða fyrir sér af-
leiðingar gjörða sinna. Ef einhver gat trútt um talað
var það Orr slökkviliðsstjóri sem búinn var að vera
20 ár í liðinu og hafði getið sér gott orð, ekki aöeins
sem glöggur rannsóknarmaður húsa sem kveikt var í
heldur kenndi hann einnig hvernig greina mætti
brennuvarga og koma upp um þá.
En hann var jafnvel enn betur að sér um íkveikjur
og ónáttúru brennuvarga en aðrir slökkviliðsmenn.
Orr var einmitt maðurinn sem kveikti i. Sá sem rann-
sakaði íkveikjur var sjálfur brennuvargur.
Brunar eltu slökkviliðsstjórann
Um það leyti sem Orr var handtekinn var hann bú-
inn að valda margra milljóna dollara tjóni. Á áratug
var hann búinn að koma af stað skógareldum, kveikja
í Ibúðarhúsum, verslunum og öðru atvinnuhúsnæði.
Það var fingrafarasamanburður sem gerður var fyrir
tilviljun sem varpaði grun á slökkviliðsstjórann.
Þegar það gerðist tóku rannsóknarmenn, sem hann
hafði sjálfur þjálfað, eftir greinilegu mynstri. Þegar
Orr slökkviliðsstjóri fór í fyrirlestraferðir til að
fræða aðra um íkveikjur og slökkvistörf brást varla
að stórbrunar urðu í námunda við þá staði þar sem
hann sótti ráðstefnur.
Hann var til dæmis valdur að bruna verslunarhúss
í Pasadena þar sem fjórar manneskjur fórust, þeirra
á meðal þriggja ára gamall drengur. Brennuvargur-
inn hafði því líka morð á samviskunni.
Þeir sem rannsökuðu málið fengu ágætar vísbend-
ingar frá glæpamanninum. Hann var ekki aðeins sér-
fræðingur í íkveikjum, slökkviliðsstjóri og brennu-
vargur, hann var líka rithöfundur. Ári áður en hann
var handtekinn sendi hann útgefanda 350 blaðsíðna
handrit af bók þar sem höfundurinn lýsti nákvæm-
lega íkveikjum og afleiðingum þeirra og fer ekki á
milli mála að þarna var hann að lýsa eigin athöfnum
og þeirri þörf sem rak hann áfram til illra verka.
Orr skrifaði að bókin væri byggð á raunverulegum
atburðum og lýsti hvernig brennuvargur hafði komið
af stað fjólda eldsvoða í Kaliforníu síðustu átta árin.
Ekki hefði tekist að koma upp um hann og mundi
hann leika lausum hala enn um sinn. Á sama hátt og
bókin er byggð á sönnum atburðum er brennuvargur-
inn í skáldsögunni raunverulegur slökkviliðsmaður.
Raunsönn skáldsaga
Meðal þeirra sem fengu að lesa handritið var Matt-
hew Troidl, faðir litla drengsins sem fórst í verslunar-
brunanum i Pasadena, ásamt ömmu sinni og tveimur
ungum afgreiðslumönnum. Foreldrarnir og afinn biðu
fyrir utan meðan amma skrapp inn að kaupa smáræði
og tók litla strákinn með sér. Eldurinn magnaðist svo
skyndilega að þau sem voru fyrir utan gátu ekkert að
gert þótt þau vissu af sínum nánustu inni í brennandi
vítinu.
Amman og barnið voru jarðsett í sömu kistu.
Troidl varð meira en lítið hissa þagar hann las í
kafla sex í skáldsögu Orrs að þriggja ára gamall dreng-
ur hefði dáið ásamt ömmu sinni í verslunarbrunanum.
Hann fór rétt með nafn barnsins og kallaði hann Matt-
hew og lýsti dauðastríði þeirra langmæðgina í smáat-
riðum.
En hvers vegna gerist yfirmaður í slökkviliði
brennuvargur? Þrátt fyrir tvenn viðamikil réttarhöld
fæst lítill skilningur á atferli Orrs. En víst er að
slökkviliðsmenn eiga þess kost að vera viðstaddir
bruna án þess að grunur falli á þá eins og nánast alla
áhorfendur að vel lukkuðum eldsvoða. Víða eru
slökkviliðsmenn sjálfboðaliðar og þarf að hafa eftirlit
með hvort meðal þeirra kunni að leynast menn sem
fórna tima sínum af annarlegum hvötum. í Bandaríkj-
unum er vitað um fjölda dæma þess að slökkviliðs-
menn eru jafnframt brennuvargar. Árið 1993 voru níu
sjálfboðaliðar í slökkviliði kærðir. Þeir voru allir illa
haldnir af íkveikjufýsn. Einn þeirra slasaðist illa í
bruna sem hann átti sjálfur upptökin að.
En Orr, atvinnumaður með glæstan 20 ára feril að
baki, stööuhækkanir og einn fremsti sérfræðingur
Kaliforníu í íkveikjum og hvernig koma ætti upp um
brennuvarga, var af öðru sauðarhúsi en ruglaðir sjálf-
boöaliðar.
Mistök
Rannsóknarlögreglumaðurinn Steve Patterson var
einn þeirra sem Orr hafði kennt að rannsaka íkveikj-
ur. Hann var farinn að gruna margt löngu áður en
fingrafaratilviljunin kom upp á yfirborðið. Vel
heppnaðar íkveikjur virtust fylgja Orr. Lögreglumað-
urinn rifjaði upp að þegar sölubúð hersins brann
hálftíma akstursleið frá heimili slökkviliðsstjórans,
var hann mættur á undan brunaliðinu og myndaði
brunann með vídeóvél.
Síðar afhenti Orr lögreglumanninum spóluna. Það
voru mistök. Þegar Patterson skoðaði myndirnar sem
teknar voru af brunanum tók hann eftir að sérfræð-
ingurinn og kennarinn fór ekki eftir þeim reglum
sem hann lagði mikla áherslu á að kenna nemendum
sínum. Hann myndaði brunann í fimmtán mínútur
áður en hann beindi vélinni að mannsöfnuðinum sem
fylgdist með af venjulegum áhuga. Samkvæmt bók-
inni á að byrja á að mynda áhorfendur að bruna, því
ef um íkveikju er að ræða er brennuvargurinn áreið-
anlega á meðal þeirra sem gerst fylgjast með hvernig
þeim hefur tekist að láta loga glatt.
Á myndbandinu kom i ljós að sá sem tók upp
myndirnar hafði meiri áhuga á sjálfum brunanum en
að rannsaka uppruna hans.
Árið 1990 kom kaupmaður auga á eld í búnti af
þurrkuðum blómum sem stillt var upp sem skreyt-
ingu. Hann slökkti eldinn áður en hann náði að breið-
ast út um verslunina. 1 vasanum fannst tæki sem olli
íkveikjunni. Var það kunnáttusamlega saman sett.
Lögreglunni var gert viðvart og fundust fingraför á
tækinu. En þar sem enginn skaði var skeður fór eng-
in nánari rannsókn fram.
Ári síðar varð bruni á öörum stað i Los Angeles og
var kveikt í með sams konar tæki, sem útbúið var
eins og tímasprengja sem springur eftir að sá sem
kemur henni fyrir er farinn af hættusvæðinu. Þar rak
annar rannóknarlögreglumaður minni til fingrafars-
ins sem fannst í blómaknippinu. Var nú fingrafarið
sett í fullkomna tölvu og borið saman við fingraför 1,2
milljóna glæpamanna og lögreglumanna sem rann-
saka glæpi, þeirra fingraför er oft að finna á vett-
vangi sem þeir rannsaka. Fingrafarið á íkveikjutæk-
inu reyndist vera eftir fingur Johns Orrs.
Einfalt íkveikjutæki
Nú hófst rannsókn sem fór leynt. Lögreglumenn fóru
að spyrja spurninga og fylgjast með slökkviliðsstjóran-
um í þeirri von að standa hann að verki. Vara-
slökkiliðsstjórinn í Glendale fékk að vita frá ritara
deildarinnar að hún hefði verið beðin að vélrita bréf til
útgefandans sem var með handritið að skáldsögunni
um brennuvarginn undir höndum.
Lögreglumennirnir lásu handritið og sáu strax að
það var nákvæm lýsing á upptökum fjölda bruna sem
brennuvargar eða vargur hafði valdið á svæðinu.
íkveikjutækinu sem fannst í þurrkuðu blómunum var
lýst vel. Það var einfalt en gerði sitt gagn. Það var búið
til úr eldspýtnabréfi sem brotið var á tiltekinn hátt og
logandi sígaretta fest við það með teygju. Það tók glóð-
ina þrjár mínútur að ná brennisteinunum og kveikja í
bréfinu sem komið var fyrir á stað þar sem loginn
breiddist auðveldlega út frá.
Engu var líkara en að Orr vildi storka örlögunum.
Hann tefldi á tæpasta vað þegar hann gaf nánast vísvit-
andi færi á sér. Hann vildi sýna að hann væri klókari
en lögreglan og njóta þeirrar athygli sem hann átti skil-
ið sem brennuvargur án þess þó að gefa færi á sér. Bók-
in, sem hann kallaði skáldsögu, er vitnisburður um
brenglað hugarfar. Hvergi er að fmna neina samúð með
þeim sem brunnu inni. Hann kennir því fólki aðeins
um að hafa verið að þvælast á stöðum þar sem það átti
ekki að vera þegar honum þóknaðist að kveikja i.
Orr var dæmur í 30 ára fangelsi fyrir að hafa valdiö
24 stórbrunum. Síðar kom í ljós að slökkviliðsstjórinn
var sekur um að kveikja í versluninni í Pasadena þar
sem fjórar manneskjur fórust. Fyrir það fékk hann 20
ár til viðbótar.
Að mörgu leyti var brennuvargurinn Orr fyrirmynd-
arborgari. Honum gekk vel í skóla og var stilltur og
prúður unglingur. Hann gekk í Qugherinn sem sjálf-
boðaliði og hóf síðan störf í slökkviliðinu og þar var
frami hans skjótur og hann þótti afburðakennari á sínu
sviði og eftirsóttur fyrirlesari á ráðstefnum. En eitt-
hvað gengu ástarmálin brösuglega því hann var fjór-
kvæntur og sinnti börnum sínum slælega. Sálkönnuðir
reyna að velta persónueinkennum þessa undarlega
manns fyrir sér en niðurstöður þeirra eru í ólíkar átt-
ir eins og skapferli mannsins virðist vera.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80