Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						ÞRIÐJUDAGUR 7. MAÍ 2002
15
DV
Menning
Hvorki tómt gaman
né heimsendir
Ragnheiður Gestsdóttir fékk verðlaun fyrir sögu um ólétta sextán ára stelpu
Ragnheiður Gestsdóttir er ekki ókunnug
verðlaunum. Reyndar hafa flestar barna-
bœkur hennar annaöhvort veriö gefnar út
sem verðlaunahandrit - til dœmis Leikur á
borði sem hlaut íslensku barnabókaverð-
launin árið 2000 - eðafengið verðlaun sem
útgefnar bœkur. Dœmi um hiö siðarnefnda
er bókin 40 vikur sem kom út síöastliðið
haust og hlaut Barnabókaverðlaun
fræösluráðs siðasta vetrardag.
Sagan segir frá Sunnu sem heldur svo
rækilega upp á samræmdu prófin í 10.
bekk aö hún verður ólétt. Lengi vel trúir
hún ekki skilaboðum líkama síns og þeg-
ar hún neyðist loks til að horfast í augu
við staðreyndir er orðið of seint að fá fóst-
ureyðingu. „Sunna afneitar þvi sem hefur
gerst - sem mér finnst alveg eðlilegt und-
ir hennar kringumstæðum," segir Ragn-
heiður og bætir við: „Það hafa reyndar
margar gert á undan henni. En þess vegna
á Sunna aldrei val um það hvort hún eign-
ast barnið eða ekki. Ef hún hefði átt val,
segir hún sjálf seinna, þá hefði hún valið
að eiga það ekki. Það er ekki margt í
heiminum sem er þannig að það endar
bara á einn veg; en meðganga endar með
því að barnið fæðist og það er ekkert hægt
að hætta við. Eftir ákveðinn tlma getur
maður ekki lengur sagt „Nei, annars"!"
Hrikalegt - eða ekkert mál
- Hvernig kom þessi saga til?
„Hún byggist ekki á persónulegri
reynslu - það er að segja, ég varð ekki
mamma 16 ára," segir Ragnheiður og
hlær. „Ég hafði náð þeim háa aldri 21 árs
þegar ég eignaðist mitt fyrsta barn - þó
allir héldu að vísu að ég væri sextán þar
sem ég lá á sæng með fléttur niður í mitti!
En ég þekki auðvitað eins og allir á ís-
landi fullt af stelpum sem upplifðu það að
vera samtímis stelpa og mamma. Og löng-
um hefur leitað á mig spurningin hvernig
það sé að ganga í gegnum þessa reynslu
svona ung. Að verða móðir breytir manni
kannski meira en nokkuð annað í lífmu
og flestum finnst nóg að takast á við það
eftir að þær hafa náð sæmilegum þroska.
Við eigum hér um bil Evrópumet í ung-
lingabarneignum og mér finnst brýnt að
ræða þetta án fordóma eða í predikunar-
tóni heldur athuga bara hvernig það er að
ganga með barn og fæða það. Ég hefði vel
þegið það sem unglingsstelpa að lesa bók
þar sem því væri lýst á raunsæjan hátt.
Því annað hvort eru skilaboðin þau að þetta sé
ekki neitt, eins og í afþreyingarbókum og bió-
myndum, hins vegar eru fæðingarsögur sem
maður heyrir í uppvextinum margar alveg hrika-
legar!  Það er ástæðulaust að  minnka þessa
Tónlist
Ragnheiöur Gestsdóttir, rithöfundur og myndllstarmaður
Það er ástæðulaust að minnka þessa reynslu en það er heldur eng-
in ástæða til að stækka hana - hún er alveg nógu stór í sjálfri sér.
reynslu en það er heldur engin ástæða til að
stækka hana - hún er alveg nógu stór í sjálfri sér.
Efnið er alveg nógu dramatískt þó að það sé ekki
ýkt."
- Þú ert þá ekki að búa til víti til varnaðar?
„Nei, ég vildi ekki hræða unglingsstúlk-
ur sem gætu komist í þessa stöðu; frekar
láta þær skilja hvað um væri að ræða.
Maður eignast ekki bara litla sæta dúkku,
þetta er ekki tómt gaman - en þetta er
heldur ekki heimsendir!"
- Nú þarf tvo til - hvað með barnsföður-
inn í sögunni?
„Hann kom mér eiginlega mest á óvart!"
segir Ragnheiður. „Ég hélt að hann myndi
ekki taka neinn þátt í þessu með Sunnu en
það reyndist meira i hann spunnið en ég
hélt og ég hafði geysilega gaman af því þeg-
ar hann var að skrifa sig inn í söguna."
Spennandi- og þó
„Ég hef fengið mikil viðbrögð við sög-
unni," heldur Ragnheiður áfram. „Ein ung
móðir skrifaði mér bréf og fannst sagan
vera um hana sjálfa, og 89 ára gömul vin-
kona mín sagði að sagan ætti að vera
skyldulesning allra stúlkna yfir fermingu!
Margar konur á öllum aldri viðurkenndu
að þær hefðu farið að gráta yfir sögunni,
ekki af því hún væri svona sorgleg heldur
kæmi hún við einhverja ákveðna strengi."
Þetta rímar við umsögnina sem bókin
fékk hér í DV í haust sem leið; hún endaði
á þessum orðum: „Þetta er gripandi saga í
tilgerðarleysi sinu sem tekur varfærnis-
lega um hjarta lesandans og kreistir við og
við mjúklega svo að tárin spretta fram.
Ekki hryggðartár, hneykslunar- eða reiði-
tár heldur einlæg gleði- og samúðartár
með mannlífinu sem er svo dásamlegt í
fjölbreytileika sínum og auðlegð." - En
hvað með stelpur á svipuðum aldri og
sóguhetjan, hvernig bregðast þær við?
„Þeim flnnst þetta spennandi efni og
auðvelt að setja sig í spor söguhetju," seg-
ir Ragnheiður, „en ekki spennandi að
lenda í."
- Þú hugsar þá bókina öðrum þræði sem
fræðslubók?
„Ég held að allar bækur séu öðrum
þræði fræðslubækur. Þarna skrifa ég um
reynslu sem maður getur lært af, hafi mað-
ur ekki lent í henni sjálfur. Ég vildi ekki
skrifa læknisfræðilega fræðandi bók, en þó
mátti ekkert vera rangt í henni - hvorki
ofsagt né vansagt. Fyrir mig var málið að
ganga inn í þessa persónu og reyna að lifa
atburðina í gengum hana. Tengja saman
reynslu mína af að hafa verið unglingur og
hafa eignast barn. Fræðandi, bara eins og
bækur eru fræðandi, ekki meira en svo."
- Og heldurðu að bækur hafi áhrif?
„Já, ég held að bækur séu einhver vænlegasta
leiðin til að hafa áhrif," segir Ragnheiður, viss i
sinni sök. „Þær koma næst því að hafa lifað eitt-
hvað sjálfur."
-SA
Umsjón: Silja Aðalsteinsdóttir silja@dv.is
Arabískur
menningarheimur
Á morgun kl. 16.15
flytur         Jóhanna
Kristjónsdóttir,
blaðamaður og rit-
höfundur, fyrirlest-
ur á vegum Stofnun-
ar Vigdísar Finn-
bogadóttur í erlend-
um tungumálum við
Háskóla íslands. Þar
ræðir hún um arabískan menningar-
heim, menningarmun og menningar-
læsi. Fyrirlesturinn verður í Odda,
stofu 101. Allir eru velkomnir.
DV-MYND HARI
Afburðalistamaður
Erling Blöndal Bengtsson sellóleikari hélt tón-
leika í Salnum í Kópavogi á sunnudagskvöldið.
Enginn píanóleikari var með honum og flutti
hann einleiksverk eftir Hindemith, Sibelius,
Bach og Kodály. Langt er síðan ég hef heyrt
Bengtsson í „návigi", ef svo má að orði komast,
venjulega spilar hann með Sinfóniunni þegar
hann er hér á landi, og eins og allir vita hljómar
selló ekki vel í Háskólabíói. Allt annað er upp á
teningnum í Salnum þar sem hvert einasta smá-
atriði er auðheyranlegt, og voru fyrstu tónar
sellóleikarans á tónleikunum svo fagrir að mað-
ur gleymdi stund og stað. Þetta var Sónata op. 25
nr. 3 eftir Hindemith, sem samdi yfirleitt fremur
þurrlega tónlist, en þannig hljómaði hún alls
ekki í fínlegum og nákvæmum flutningi Bengts-
sons. Þvert á móti var hver tónn unaðslega mjúk-
ur og áreynslulaus, hver hending hnitmiðuð og
rökrétt og tæknilega var leikurinn fullkominn.
Næst á dagskrá var athyglisvert verk eftir Si-
belius, stef með tilbrigðum. Það mun hafa fundist
á bókasafni í Finnlandi fyrir nokkrum árum og
frumflutti Bengtsson það í Bandaríkjunum. Þetta
er æskuverk tónskáldsins en að mörgu leyti hug-
myndaríkt og skemmtilegt og lét einkar vel í eyr-
um á tónleikunum. Þó örlítil ónákvæmni í inn-
tónun hafi gert vart við sig á einum eða tveimur
Erling Blöndal Bengtsson sellólelkarl.
stöðum gerði það tónlistarflutninginn bara enn
áhrifameiri; gott að vita að sellósnillingurmn er
mannlegur.
Síðast fyrir hlé var þriðja svita Bachs í C-dúr
og var hún eins nálægt fullkomnun og hægt verð-
ur komist. Túlkun Bengtssons var blátt áfram og
eðlileg og var eins og hver hending fæddist úr
þeirri er á undan hljómaði. Blæbrigðin voru alls
konar og mýkstu tónarnir voru svo undurfalleg-
ir að maður nánast dó. HeOdarmyndin var sterk
og þó að svítan sé í sex þáttum slitnaði aldrei
rauði þráðurinn sem heldur verkinu saman.
Þannig túlkun heyrir maður aðeins hjá afburða-
listamanni sem gjörþekkir tónsmíðina og hefur
æft hana árum saman. Minnist maður Pablo
Casals sem æfði sellósvítur Bachs í meira en ára-
tug áður en hann lék þær fyrst opinberlega.
Eftir hlé flutti Bengtsson Sónötu op. 8 eftir
Kodály, krefjandi tónsmíð sem hann lék glæsi-
lega og af fítónskrafti. Þetta er margbrotin tónlist
þar sem möguleikar sellósins eru nýttir til hins
ýtrasta og opinberaði Bengtsson enn og aftur af-
burðavald sitt yfir hljóðfæri sínu. í stuttu máli
sagt voru þetta frábærir tónleikar með einstök-
um listamanni, megi hann koma hingað til tón-
leikahalds aftur og aftur.
Jónas Sen

Evrópa á
krossgötum
í tilefni. af Evrópudeginum árið
2002 bjóða Háskóli íslands, Félag
stjórnmálafræðinga og fastanefnd
framkvæmdastjórnar Evrópusam-
bandsins fyrir ísland til málþings um
samrunaferlið í Evrópu og áhrif
stækkunar Evrópusambandsins á ís-
lensk stjórn- og efnahagsmál. Mál-
þingið verður haldið í hátíðarsal Há-
skóla íslands á morgun og hefst kl.
16. Fundarstjóri veröur Páll Skúla-
son, rektor Háskóla íslands. AUir eru
velkomnir.
Á málþinginu verður sjónum eink-
um beint að stöðu og framtið þjóðrík-
isins innan vébanda Evrópusam-
bandsins og hugmyndum um kosti og
galla samrunaferlisins á tímum al-
þjóðavæðingar. Þeir sem taka til
máls eru Gerhard Sabathil, sendi-
herra fastanefndar framkvæmda-
stjórnar Evrópusambandsins fyrir ís-
land og Noreg, Eiríkur Bergmann
Einarsson, yfirmaður íslandsdeildar
fastanefndar Evrópusambandsins,
Guðmundur Hálfdánarson, prófessor
í sagnfræði, Sigríður Þorgeirsdóttir,
dósent í heimspeki, Baldur Þórhalls-
son, lektor í stjórnmálafræði, og Hall-
dór Grönvold, aðstoðarframkvæmda-
stjóri ASÍ.
Undraheimur
í mótun
Mál og menn-
ing hefur gefið út
stórvirkið Þing-
vallavatn
undraheimur í
mótun, þunga-
viktarbók um
þennan maka-
lausa stað sem
Pétur M. Jónas-
son, prófessor yið Kaupmannahafnar-
háskóla, og Páll Hersteinsson, pró-
fessor við Háskóla íslands, ritstýra.
Þingvallasvæðið er eitt af undrum
veraldar. Ummerki um flekaskil milli
heimsálfanna tveggja, Evrópu og Am-
eríku, eru hvergi augljósari en
einmitt þar sem Þingvallavatn fyllir
hluta sigdældarinnar sem myndaðist
er flekana rak hvorn frá öðrum.
Svæðið er enn á hreyfingu og þar er
náttúrleg rannsóknarstofa á flestum
sviðum náttúruvísinda. Tákn Þing-
valla, Skjaldbreiður, ris tignarlegur
upp úr sigdældinni og siar jök-
ulgorminn úr vatninu frá Langjökli
svo að blátært lindarvatn brýst fram
undan hraunskildinum við strendur
og á botni Þingvallavatns. Á þeim 10
þúsund árum sem liðin eru frá mynd-
un vatnsins hafa þróast þar fjögur
bleikjuafbrigöi sem gera vatnið að
einum yngsta leikvelli þróunarfræð-
innar á jörðu. í uppsprettum Þing-
vallvatns uppgötvaðist nýlega
ævafornt helladýr, náföl og ljósfælin
marfló sem þar hefur lifað í grunn-
vatni eða undir ís í milljónir ára.
Undanfarinn aldarfjórðung hafa
farið fram afar viðamiklar rannsókn-
ir á vatnasviði Þingvallavatns og er
nú svo komið að þetta einstæða vist-
kerfi er betur þekkt en flest önnur
vatnasvið í heiminum. í bókinni er
þessi þekking dregin saman á einum
stað á islensku og gerð aðgengileg öll-
um almenningi. Þar er einnig lýst
sumum þeim mistökum sem gerð
hafa verið við framkvæmd friðunar á
helgistað þjóðarinnar og bent á
hvernig varast megi að eyðileggja
Þingvallasvæðið svo að komandi
kynslóðir fái að njóta þess um alla
framtíð.
Bókin er 303 blaðsíður í stóru broti
og skreytt hósmyndum og skýringar-
myndum í lit. Oddi prentaði.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
16-17
16-17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32