Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						30
H elcjct rblað E>"Vr laugardagur is. maí^oo^
Ég er ekki
Súperstjarna
Sigurður Guðmundsson tullir tá á landið í
björtu svölu vorveðri til að vera viðstaddur
afhjúpun listaverks eftirsig á Listahátíð í
Reukjavík. Fjöruverk heitirþað, einfaldlega,
og einfalt virðist það líka vera: Nokkrir
faqurlega slípaðir granítsteinar settir inn í
grjótvegginn meðfram Sæbrautinni niður af
Snorrabraut. Verkið fékk verðlaun í
samkeppni menningarmálanefndar um
útilistaverk sem efnt var til árið 2000.
HINGAÐ KOM SIGURÐUR FRÁ Austurríki þar sem
hann opnaði sýningu á verkum sínum 7. maí, og strax
að lokinni athöfninni brunar hann út á flugvóll og
flýgur — ekki strax til hafnarborgarinnar Xiamen í
Kína þar sem hann býr núna heldur til Hollands;
hann er í hópi listamanna og listfræðinga hvaðanæva
úr heimi sem bíður það vandasama starf að velja 30
unga listamenn inn í Ríkisakademiuna í Hollandi.
1000 sóttu um upphaflega, sá fjöldi hefur verið
grisjaður niður í 500 en nógu erfitt verður samt að
velja. Hinna útvöldu bíður öfundsverður lúxus:
Vinnustofa, kaup og ferðalög um allan heim í tvö heil
ár. Sigurður og aðrir ráðgjafar eru svo til reiðu
sextán daga hvort ár til að halda masterklass með
nemendum sem biðja um þá sérstaklega. „Þá hitti ég
nemendur einslega í tvo til þrjá tíma og kafa með
þeim ofan i verkin," segir Sigurður. „Við erum ekki
að móta þetta fólk, bara gefa því tíma og vekja hjá
þeim spurningar um eigin verk."
DV-mynd HARI
Sköpunin er það sem kemur á óvart
Við Sigurður hittumst á eftirlætisgistihúsinu hans
sem heitir Jörð — að visu ekki Hótel Jórð heldur
Gistiheimilið Jörð — og ég bið hann fyrst að segja mér
frá Fjöruverkinu og hvernig hann hugsaði það.
„Það átti sér alllangan aðdraganda," segir Sigurður.
„Þegar ég vann þessa samkeppni þá var verkið órlítið
öðruvísi hugsað en síðar varð. Þó má segja að
grunnhugsunin sé sú sama og útlitið er mjög svipað, og
þá getur maður spurt: Hvað hefur breyst? Þetta er
nokkurra fermetra flekkur af slípuðum steinum og
hann var upphaflega hugsaður við Ástarbrautina sem
kölluð var í gamla daga. Hugmynd mín var sú að fara
á staðinn með lið af fólki sem slípar steina og láta það
slípa hluta af Ástarbrautinni. Grunnhugsunin á bak
við verkið, hugsa ég — og ég segi „hugsa ég" af því
verkin min verða alltaf fyrst til á inntúítívan hátt,
skilurðu. Ég reyni að forðast að búa til verk samkvæmt
eigin valhugsun. Ég ákveð ekki eitthvað sem ég tel
bitastætt og gott og skelli mér svo í að búa það til, því
þá get ég ekkert skapað! Sköpunin er það sem kemur
listamanninum á óvart. Þá bæði gengur hann inn í
verkið og skilur hver spurningin er um leið og hann
vinnur verkið. Ef listamaðurinn hefur skilið hver
spurningin er áöur en hann fer út í verkið þá er það allt
öðruvísi vinna og ég vinn aldrei svoleiðis. Ég hirði
ekki um vitsmunalegan aðgang að verkinu i byrjun.
Svo hins vegar lendi ég alltaf í því eins og núna á þessu
augnabliki að ég er spurður hvað ég meini með
verkinu. Þá bý ég til eitthvað og það fer oft eftir
geðþótta því ef verkið er listaverk þá er hægt að túlka
það á mjóg marga vegu, og túlkun listamannsins sjálfs
er að mínu viti ekki alltaf sú besta. Segjum sem svo að
listaverkið sé leiksýning og listamaðurinn sé leikarinn.
Þá fer listamaðurinn inn um bakdyr leikhússins, klofar
yfir öskutunnur og það er kannski músa- og
rottugangur þar og vond lykt. En áhorfendur koma inn
um aðaldyrnar og fara upp á svalir eða inn í sal. Besti
aðgangurinn að listaverki er ekki alltaf bakdyr
listamannsins."
Að sitja á steini með pela
„Sem sagt, upphaflega átti að slípa steina við
Ástarbrautina. Þessir steinar eru gráir og allir eins
en ef þú slípar þá, klappar þeim voða lengi, þá kemur
karakter þeirra í ljós og þeir verða undurfagrir. Þá
kemur líka í ljós að þeir eru allir einstæðir.
Mannfólkið er svona líka. Þú lítur yfir hóp af
Kínverjum eða íslendingum," og nú leggur Sigurður
þunga áherslu á hvert orð, „og í raun og veru þá álít
ég að hver einasti einstaklingur sé brjálæðislega
magnaður og merkilegur og yndislegur. En þú kemst
ekki að því nema þú getir elskað þá og þú getur ekki
elskað alla, því miður. Jesús gat það, Búdda og Dalai
Lama og svoleiðis stórmenni, en við þetta dauðlega
fólk getum bara elskað mjög fáa. Með því að slípa
stein er verið að gefa honum andakt, hann verður
einstakur.
En svo kom komplikasjónin," segir Sigurður og
hallar sér aftur í stólnum. „Það reyndist ekki vera
hægt að gera þetta við grágrýtið i fjörunni af því það
er svo gljúpt; í frosti hefði slipaða skelin brotnað af.
Þetta er mjög dýr vinna og hefði orðið ónýt á einu ári.
Þá henti ég þeirri hugmynd en ákvað í samráði við
nefndina að fá granítsteina í verkið. Þeir eru þéttir og
langlifir og glans helst á þeim í áratugi. Ég fékk
óslípuð granítbjörg í Svíþjóð, flutti þau til Kína,
slípaði þau þar með miklum mannskap. Síðan fiutti
ég þau hingað til Islands og skipti á þeim og steinum
í fjörugarðinum. Þá varð til blettur sem er að mestu
leyti eins í formi og hver annar en heitur, þrunginn
andakt."
— Á okkur þá að hitna í brjóstinu þegar við sjáum
þennan heita blett þar sem við erum á gangi meðfram
sjónum?
„Ég get ímyndað mér að fólk setjist þarna á fallegu
vorkvöldi og horfi út á sjóinn," segir Sigurður
dreyminn. „Ég á minningar frá því ég var strákur hér
í Reykjavik um það þegar við fórum út í Gróttu þegar
búið var að loka skemmtistöðunum með pela með
okkur og settumst I fjöruna og sjórinn var lygn og við
drukkum kannski úr þessum pela öll saman og svo
þynntumst við upp og nutum stemningarinnar alveg
fram undir morgun. Það voru sætar stundir. Ég gæti
vel ímyndað mér að fólk settist á þessa steina í góðu
veðri. Kannski með pela, hver veit, þó ég ætli ekki að
reka áróður fyrir aukinni áfengisneyslu landsmanna.
En heldur ekki gegn henni."
Óábyggilegur listamaður
— Hver er staða þín sení myndlistarmanns núna og
á hvaða leið ertu?
„Ég hef aldrei séð sjálfan mig sem einhvern
leiðtoga," segir Sigurður, „einn af þeim sem segja
„fylgið mér" og skapa skóla. Hins vegar tala ég mikið,
ég er málglaður maður. Ég er ekki módernisti að því
leyti að ég stingi upp á nýjum heimi sem allir eigi að
koma inn í. Ég vil ekki nota myndlistina þannig. Þó
er þetta ekki alveg rétt, það er pínulítill angi af
módernista í mér því mér finnst formfiippið
aðlaðandi. Ég er sjálfur mikið í formum og hef skipt
oft um, verið óábyggilegur myndlistarmaður, hlaupið
yfir í önnur form, fiökt — mjög meðvitað raunar.
Annars er „reduction"-hugsun ríkjandi hjá
Vesturlandabúum, að redúsera og redúsera, skilja
hismið frá kjarnanum uns kjarninn er einn eftir —
mjög göfugt og allt það."
— Ertu að breytast sem myndlistarmaður?
„Já, ég held það. Ég vil helst ekki gera neitt nýtt í
myndlist, ekki búa til form eða eitthvað sem er nýtt
og búið til. Ég vil vera í heiminum eins og hann er en
breyta afstöðú minni til hlutanna í staðinn fyrir að
breyta hlutunum. Það rímar vel við Fjöruverkið.
Einn hlutur getur haft margar merkingar eftir því
fyrir hvað hann er látinn standa. Svo er ég orðinn
dálítið reyndur og gamall í listinni og veit meira hvað
ég þoli ekki af sjálfum mér. Ég er með algjört ofnæmi
fyrir symbolisma, til dæmis, og líka fyrir öllu sem er
didaktískt. Eftir því sem þú eldist veistu betur hvar
þú átt alls ekki að vera af því þú hefur verið þar áður
og meitt þig eða hruflað. En auðvitað kpma nýjar
hættur," og Sigurður hlær við.
„Ég hef átt í erfiðleikum með það eins og kemur
fram í bókunum mínum að finnast ég vera ófrjáls
inni í hugarheimi menningarinnar. Finnast eins og
hann læðist inn í mig og móti mig án þess að ég fái
rönd við reist. Kannski er það hrikaleg sjálfselska að
vilja vera frjáls frá honum líka. Ég er frjáls undan
daglegu streöi heimsins, get gert hvað sem mér
sýnist, álit annarra snertir mig ekki svo lengi sem ég
get réttlætt hlutina gagnvart sjálfum mér, og þá
finnst mér bara skemmtilegra að fólk æsi sig. Ég þarf
ekki að vera vinsæll maður. Þó á ég ekki marga óvini,
held ég, enda aldrei verið í valdastöðu eða sýslað með
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80