Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 31 .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						FIMMTUDAGUR 23. MAI 2002
15
rft"^y*
Menning
Sköpun heimsins
Búningaskissur Fernards Léger við ballettinn Sköpun heimsins.
Allt um dans
- óskasafn dansáhugamanna er við Gústav Adolfs torg í Stokkhólmi
l
Gestir Stokkhólms þetta afmœlisvor
og sumar ættu að athuga að eitt
óvœntasta ogfallegasta safnið í borg-
inni er Dansmuseet sem nýlega var
komið fyrir í glæsilegri bankahöll við
Gústav Adolfs torg, mitt á milli Hall-
ar erfðaprinsins þar sem utanríkis-
ráðuneytið er til húsa og hinnar
glæsilegu Stokkhólmsóperu. Húsið vv
var reist á árunum 1914-18.             f^ \
Danssafnið var upphaflega opnað I Par-
ís árið 1933 sem fyrsta safnið og rannsókn-
armiðstöðin fyrir dans í veröldinni, en síð-
an hafa verið sett á fót danssöfn í New York
og Köln. Stofnandi sænska Danssafnsins var
sænski    aðalsmaðurinn    Rolf    de    Maré
(1888-1964). Hann stofnaði líka hinn umtalaða
Sænska ballett - Ballets Suédois - í París árið
1920 sem keppti við sjálfan Rússneska ballett-
inn - Les Ballets Russes - í frumleika og fram-
úrstefnu.
Ómetanlegir dýrgripir
Rolf de Maré ferðaðist um veröldina frá
unga aldri og snemma fór hann að viða að sér
forvitnilegum gripum. Hann fór til dæmis sem
ungur maður um Indland, til Síams, Egypta-
lands og Japans, og hvert sem hann kom
keypti hann aUs konar muni sem hann sendi
heim til Svíþjóðar. Amma hans í móðurætt,
Wilhelmina von Hallwyl, var raunar þekktur
listaverkasafnari   svo   ástríðan  var
honum   í  blóð  borin.   Margir
þessara   gripa   frá   framandi
löndum eru nú hvergi annars
staðar til og því ómetanlegir.
Safninu í París var lokað í
lok funmta áratugar siðustu
aldar og hlutar af því fluttust
til Stokkhólms þar sem
Dansmuseet var opnað 1953 í
húsakynnum Óperunnar.
Danssafnið á miklar eignir í
búningum,   myndum,   leik-
munum   og   heilum   leik-
myndum en sýnir jafnað-
arlega  aðeins  hluta af
þeim.   I  rauninni  er
þetta      menningar-
sögulegt  safn því
þar     sameinast
dans, leikhús og
myndlist frá öll-
um   heimi.   Til
dæmis   er   for-
vitnilegt að skoða
grímur   og   bún-
Sjávarsef
Búningur eftir
Nataliu Gontcharova
við ballettinn Sadko
sem Rússneski ball-
ettinn sýndi.
inga galdramanna frá Afríku sem sumir eru
afar erfiðir i geymslu af því þeir eru búnir til
úr stráum og öðru lífrænu og forgengilegu
efni. Þar eru líka dýrmæt myndverk og módel
af leikmyndum frá Japan og víðar að úr Asíu.
Raunar má þarna afla sér upplýsinga í mynd-
um og máli um alls konar dans, allt frá tádansi
til tangós, þar ganga allan daginn myndbönd
með dönsurum á fyrstu áratugum 20. aldar og
önnur alveg ný.
Búninga- og leikmyndahönnuðir, myndlist-
armenn og listfræðingar, þjóðháttafræðingar
og almennir áhugamenn um listir og menn-
ingu geta fundið sér margt að skoða i þessum
fögru salarkynnum. Þar er líka heimildasafn,
bókasafn og myndbandasafn fyrir þá sem eru
að rannsaka dans, og í hvelfing-
unni undir aðalsýningarsalnum
- þar sem áður voru geymdir
peningar - eru haldnar sérsýn-
ingar af ýmsu tagi. Þar hafa for-
stöðumenn safnsins áhuga á að
sýna íslenska höggmyndalist við
tækifæri og nefndi leiðsögumað-
ur blaðamanns, Constance af
J\ ^W Trolle, sérstaklega verk eftir Ás-
l   mund Sveinsson.
Heimsþekktir hönnuöir
Mestan áhuga safngesta vekja heim-
ildir um ballettflokkana tvo, hinn rúss-
neska og hinn sænska, i París á fyrstu
áratugum 20. aldar. Rússneski ballettinn
hans Diaghilews gerði ballett að list-
formi í sínum eigin rétti þar sem sam-
einuðust litir, form, tónlist og hreyflng
og   hélt   áhorfendum   hvaðanæva   úr
heiminum hugfóngnum í tuttugu ár,
1909-1929. Þar dönsuðu stjörnur á borð
við Vaslav Nijinsky og Önnu Pavlovu
og svið og búningar voru eftir mynd-
listarmenn  sem  sumir urðu heims-
þekktir, til að mynda Picasso, Matisse,
Léon   Bakst,   Juan   Gris,   Miró   og
Braque. Árið 1924 gerðu þau meira að
segja saman svið og búninga fyrir
••    ballettinn   Le   train   bleu   Pablo
p.   Picasso og Coco Chanel! Þó að
\ ýmsir ballettarnir séu glataðir og
gleymdir  verða  skissur  lista-
mannanna   æ   verðmeiri,   að
ekki sé talað um búningana
sjálfa.   Danssafnið   í   Stokk-
hólmi á eitt stærsta safn þess-
ara muna í heimi. Þarna má sjá
ótrúlega flotta handavinnu á
búningum, útsaum með perl-
um og pallíettum, hvers kon-
ar applikasjónir og líka eru
munstur máluð beint á efn-
ið.
Þekktasti myndlistar-
maðurinn   sem   vann
fyrir Sænska ballettinn
var Fernard Léger og er
sviðsmynd    hans    við
Sköpun heimsins, ballett
eftir Blaise Cendrars, end-
.   urgerð  í fullri stærð  í
\ <              sýningarsalnum. En fjöl-
-      \         margir    aðrir    frjóir
hönnuðir gerðu svið
og    búninga    fyrir
;.   Sænska ballettinn í
.     Paris   -   eins   og
:   glöggt má sjá þegar
a  gengið er um sali
»  Dansmuseet       í
ÉÍ   Stokkhólmi. -SA
Umsjón	Silja Aðalsteinsdóttir silja@dv.is		
^^^m B|	5	IÉ	
		^¦l^v^hbI	? 3
SKUGGttiN
AFSVAfÍTW
HOGU
Guðirnir gala
Enginn bókmennta- eða tónlistaráhuga-
maður lætur vísvitandi fram hjá sér fara að
annað kvöld kl. 21 verður endurvakið hið
forna kvæði Hrafnagaldur Óðins í Laugar-
dalshöllinni. Eins og frægt er orðið var þetta
verk hins nafnlausa og löngu liðna höfundar
og fulltrúa hans í samtímanum, Hilmars
Arnar Hilmarssonar tónskálds, hljómsveitar-
innar Sigur Rósar og kvæðamannsins
frækna Steindórs Andersens, frumflutt í
ófullkominni mynd í Barbican Centre í
London og gerði allt vitlaust. Nú gefst lönd-
um þessara snillinga einstakt tækifæri til að
njóta þessa stórvirkis. Auk áðurnefndra taka
kórinn Schola cantorum og 32 manna hljóm-
sveit þátt í gjörningnum og tvær forláta
steinhörpur úr íslensku grjóti, gerðar af Páli
myndlistarmanni á Húsafelli, koma einnig
við sögu. Á steinhörpurnar leika Páll sjálfur
og María Huld Markan Sigfúsdóttir. Svo hafa
félagarnir í Sigur Rós gert myndband í anda
Hrafnagaldurs sem sýnt verður á stórum
skjá aftast á sviðinu.
Utan um allt þetta heldur stjórnandinn:
Árni Harðarson.
Geturðu misst af þessu?
Skugginn
af svartri flugu
Bókaútgáfan Smáragil
hefur sent frá sér skáldsög-
una Skugginn af svartri
flugu eftir Erlend Jónsson,
rithöfund og gagnrýnanda.
Þetta er sakamálasaga með
þjóðsögulegu ívafi sem ger-
ist í Reykjavfk og víðar,
um og fyrir nýliðin alda-
mót. Aðalsöguhetja og
söguþulur, Gunnar Sveinsson fulltrúi, er op-
inber starfsmaður á miðjum aldri. Hann er
einhleypur og fáskiptinn, drykkfelldur af
leiðindum en lætur lítið fyrir sér fara - uns
utanaðkomandi atburðir raska jafnvæginu í
lífi hans. Undirheimarnir reynast eiga full-
trúa sína víða, jafnvel í virðulegum ráðu-
neytum ...
Hetjudáðir franskra
sjómanna
I kvöld kl. 20.30 heldur Jean Pol Dumont le
Douarrec fyrirlestur í húsakynnum Alliance
francaise, Hringbraut 121, sem hann nefnir:
„Sjómennirnir við tsland: Hetjudáðir
frönsku sjómannanna.
Jean Pol Dumont le Douarrec er afkom-
andi franskra sjómanna sem veiddu við
strendur íslands og höfundur bókar um þá.
Hann ætlar að fjalla um samskipti Frakka og
íslendinga sem tengjast sjónum og kynna
rannsóknir Frakka á högum forfeðra þeirra
hér við land. AUir velkomnir. Petrína Rós
Karlsdóttir mun þýða fyrirlesturinn á ís-
lensku.
Á sjómannadaginn, 2. júní, verður vígður
minnisvarði á Patreksfirði til heiðurs frönsk-
um sjómönnum. Minnisvarðann gerði mynd-
höggvarinn Patrick Stein.
Grænskinna
Mál og menning og Um-
hverfisstomun Háskóla ís-
lands hafa gefið út greina-
safnið Grænskinnu um
helstu umhverfismál samtím-
ans í alþjóðlegu samhengi en
skoðuð frá íslenskum sjónar-
hóli. Ritstjóri er Auður H.
Ingólfsdóttir sem einnig á
greinina „Umhverfi og efna-
hagur" en meðal annarra höfunda eru Guðrún
Pétursdóttir sem skrifar um hafið, Snorri Bald-
ursson sem skrifar um vistkerfi norðurhjara,
Ingibjörg Elsa Björnsdóttir sem skrifar um
regnskógana og vatn í veröldinni og Tryggvi
Felixson sem skrifar um loftslagsbreytingar af
mannavöldum.
Síðustu greinina í bókinni á Guðmundur
Páll Ólafsson og heitir hún „Á ábyrgð okkar".
Þar segir hann m.a.: „Blikur eru á lofti á ver-
aldarvísu. Átök um náttúruauðlindir eru harð-
vítug glíma um alla jörð og framtíð lífheims er
stefnt í voða vegna hamagangs og græðgi
mannsins. Aldrei fyrr í sögu jarðar hefur ein
tegund haft svo afdrifarík áhrif og það sem
verra er - þvermóðska mannsins er einstök,
hann er iðulega óvnjugur til að laga hlutina
vegna sérhagsmuna og fordóma."

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
16-17
16-17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32