Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 253. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						MÁNUDAGUR 4. NÓVEMBER 2002
15
J3V
Menning
I
!
Malerísk málefni
Fimmta Carnegie-málverkasýn-
ingin var opnuð í Hafnarhúsinu
um daginn og er þetta í fyrsta sinn
sem hún hefur göngu sína á ís-
landi. Af því tilefni hefur hún hlot-
ið rækilegri kynningu hér en á
fyrri árum, m.a. hafa verðbréfa-
miðlarar hlaupið undir bagga og
auglýst sænsku Carnegie-fjárfest-
ingarsjóðina. Sem minnir okkur á
að fyrir utan ótvírætt - og lofsvert
- menningarlegt hlutverk sitt er
sýningunni auðvitað ætlað að
halda á lofti merki umsvifamikils
fjármálafyrirtækis.
Myndlist
Þegar litið er yfir þær fimm
Carnegie-sýningar sem haldnar
hafa verið til þessa kemur í ljós að
á sérhverri þeirra hefur verið sýnt
að meðaltali 51 verk eftir 24 nor-
ræna listamenn. Þótt yfirlýst mark-
mið Carnegie-manna sé að velja
verk til sýningarinnar með hliðsjón
af gæðum er ekki úr vegi að gaum-
gæfa „kvótaskiptinguna" eftir lönd-
um. Á sýningunum hafa samtals 28
sænskir listamenn komið við sögu,
23 finnskir, 18 danskir, 18 norskir
en íslendingar reka lestina með 10
þátttakendur. Þessa statistík og ým-
islegt fleira er að finna aftast í
vandaðri bók sem gefin er út í til-
efni af sýningunni.
Smám saman hafa hljóðnað radd-
ir þeirra sem likt hafa sýningunni
við tímaskekkju, á þeim forsendum
að málverkið hafl fyrir löngu farið
halloka fyrir öðrum sjónmiðlum.
Bent hefur verið á að aðrir sjón-
miðlar séu þegar fyrirferðarmiklir á
Georg Guðnl: Mátverk án titils # 41
Hann er einn þriggja íslendinga á sýníngunni.
Lena Cronqvlst: Pietá
Verk hennar eru innihaldsrík, sársaukafull og ágeng.
helstu tvíæringum og
þríæringum heimsins;
hví skyldi ekki einkafyr-
irtæki mega hampa mál-
verkinu sérstaklega hér
á norðurslóðum?
Gagnsæjar
vinnureglur
Um leið hefur aukist
gagnrýni á tregðu dóm-
nefndar að setja sér
gegnsæjar vinnureglur
við val á verkum til sýn-
ingarinnar. Mig minnir
að það hafi verið í
tengslum við sýninguna
2000, þegar bæði þrykki-
myndir og ljósmyndir
höfðu itrekað hlotið náð
fyrir augum dómnefnd-
ar, að nefndin lét þau
boð út ganga að lista-
maðurinn ætti sjálfur að
skilgreina hvort verk
hans teldust til „mál-
verka". Sem ýmsum, þ. á
m. þeim sem þetta ritar,
þótti jaðra við afsal á
ábyrgð.
Ef marka má aðfaraorð sýning-
arstjórans, Ulriku Levén, í áður-
nefndri bók, virðist dómnefndin
aftur hafa tekið frumkvæðið, án
þess þó að skerpa á vinnureglum
sínum svo nokkru nemi. Nú mun
tekið tillit til þess hvort tilnefnd
verk snúist ahnennt um „maler-
ísk málefni" (painterly issues),
hvort sem þau eru máluð eður ei.
Þá er vandséð hvaða verk, tvívíð
eða þrivíð, snúast ekki með ein-
um eða öðrum hætti um þau mál-
efni. Enn sé ég ekkert því til fyr-
irstöðu að nota það sem ég vil
nefna „efnislega nánd" við val á
verkum á þessa sýningu - hið
fræga Drawing Center í New
York hefur þann háttinn á - en
þá er ætlast til þess að verkin séu
að einhverju eða öllu leyti hand-
gerð og innihaldi „fýsískan" og
áþreifanlegan lit í merkjanlegum
mæli. Þar er líka til siðs að sýna
ævinlega fleiri en eitt verk eftir
hvern listamann, svo að áhorf-
endur geti áttað sig betur á
markmiðum hans, en það mætti
Carnegie-dómnefndin einnig
taka sér til fyrirmyndar. Stakar
myndir á nýju sýningunni eftir
þá NOs Erik Gjerdevik eða Vikt-
or Kopp megna tæpast að veita
áhorfandanum innsýn í hugar-
heim þeirra.
Handbragðið
og áþreifanleikinn
Hvað sem því líður er hand-
bragðið   og   áþreifanleikinn   í
rauninni uppistaðan í Carnegie-
sýningunni í ár. Og verðlauna-
hafarnir allir í hópi valinkunnra listmálara.
Um verðleika þeirra má þó alltaf deila. Annað
árið  í  röð  þykir  mér  dómnefndinni  hafa
skjöplast við útdeilingu á fyrstu verðlaunum.
Næstum 40 árum eftir að Jasper Johns tók að
mála á bakhlið striga og hafa þannig umskipti
á viðteknum umgengnisvenjum málarans við
myndflötinn er verið að afhenda danska lista-
manninum  Troels  Wörsel  5  milljónir  ísl.
króna fyrir sams konar takta.
Hins vegar er fagnaðarefni að Lena
Cronqvist skuli hljóta verðlaun, ekki síst
vegna þess að hún er einn af örfáum lista-
mönnum á sýningunni sem ekki er á kafi í
sjálfhverfum pælingum um ytri og innri „for-
sendur málverksins". Verk hennar eru inni-
haldsrík, sársaukafull og ágeng. Fyrir utan
hana eru það eiginlega bara Lars Arrhenius,
Max Book, Henrik Plenge Jakobsen og Tiril
Schröder sem hreyfa beinlínis við tilvistarleg-
um vanda vorum á því herrans ári 2002. Hvort
sem það er áfellisdómur yfir norrænu mál-
verki yfirleitt eða bara Carnegie-sýningunni.
Aðalsteinn Ingólfsson
Carnegie-sýningin stendur til 10. nóv. Hafnarhúsiö er
opiö daglega kl. 11-18 en til kl. 19 á fimmtudögum.
Leiösögn er um sýninguna fim., laug. og sun. kl. 16.
Aögangur er ókeypis.
Nv Uzla
Ei bernskusaga Guðrúnar Friðgeirs-
dóttur, Norðanstúlka, hefði komið út á
undan Atómstöð Halldórs Laxness
hefði ekki þurft að spyrja að fyrirmynd
hans. í lokahluta sögunnar segir Guð-
rún frá því þegar hún kemur til
Reykjavíkur í fyrsta sinn, fimmtán ára
gömul, og á að verða stofustúlka á
heimili forstjóra Eimskips. Föður for-
stjórans þekktu Guðrún og móðir
hennar mjög vel því þær höfðu leigt
litla íbúð í húsi
hans á Húsa-
vík.
Lýsing Guð-
rúnar á komu
sinni til borg-
arinnar og
dvólinni         í
þessu glæsi-
lega húsi er
nöturleg. Til
dæmis má
nefna að þegar
hún kemur í
húsið eftir langa og stranga rútuferð
að norðan heldur frúin í húsinu lang-
an lestur yfir henni um skyldur henn-
ar í vistinni en gefur henni hvorki vott
né þurrt. Tryggvi Emilsson fékk þó
drafla þegar hann kom að Draflastöð-
um! En tilgerðin í frúnni er þannig að
manni verður fyrst fyrir að hlæja að
henni. Sá sem helst sýnir Guðrúnu
vinsemd á heimilinu er elsti sonur
hjónanna sem er ónefndur í bókinni en
þar fer að líkindum Thor nokkur Vil-
hjálmsson ...
Hálfur frídagur
í viku
Staríið hefði frekar átt að kenna við
hreingerningar en stofur, segir Guð-
rún, sem hafði í sínum verkahring að
halda sjö stofum hreinum auk baðher-
bergja, snyrtinga, ganga og stiga. Fyrir
hádegi átti hún að lofta út, þurrka af,
ryksuga, þvo og bóna gólf í öllu þessu
húsrými. Einnig annaðist hún upp-
þvott móti annarri stúlku, fægði siifur-
borðbúnað, þvoði þvotta af fjólskyld-
unni, straujaði og þjónaði í veislum.
Hálfan dag á viku fær hún frí - að
loknum morgunhreingerningunum.
„Þarna kynntist ég í raun fyrst stétta-
skiptingunni sem sumt fólk heldur í
einfeldni sinni og reynsluleysi að sé
ekki til á íslandi," segir Guðrún (145).
Reyndar gætu Ugla og Guðrún verið
skyldar. Guðrún kom til Reykjavíkur
1945, Atómstöðin kom út 1948. Kannski
Halldór hafi kynnst þessari ungu konu
eða heyrt sögu hennar hjá öðrum. Þó
þarf það ekki að vera, þau voru fieiri
en eitt Árlands/Vilhjálmssonar-heimil-
in á íslandi ekki síður þá en nú, og þær
margar stúlkurnar sem þurftu að þola
„særandi og niðurlægjandi" talsmáta
frá húsbændunum.
Guðrún Friðgeirsdóttir gefur sjálf út
sögu sína og henni er vel ljós hin bók-
menntalega hliðstæða eins og sést á
titlinum. En Guðrún segir líka frá upp-
vexti sínum norðanlands fyrir Reykja-
víkurförina og eru þar margar lær-
dómsríkar frásagnir. Háskólaútgáfan
dreifir bókinni.
!
m
HEKLA
Drif á öllum
Bestu kaupin á fjórhjóladrifsbíl sem hægt er að
. gera. Mikið úrval fyrsta flokks bíla.
Gott á bilathing.is   bílaþingéeklu
Laugavegi 170-174 • Sími 590 5000 • www.bilathing.is • bilathing@hekla.is
Númer eitt f notuðum bílum!
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
16-17
16-17
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56