Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 282. tölublaš - Helgarblaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						16
LAUGARDAGUR 7. DESEMBER 2002
Helgarblað
I>V
Raymond Chandler. Meðal aodáenda hans voru Somerset Maugham, T.S.
Eliot, W.H. Auden og Evelyn Waugh sem sagði hann vera besta rithöfund
Bandaríkjanna.
Marlowe og
höfundur hans
Raymond Chandler var oröinn fimmtugur þegar hann
skrifaöi fyrstu skáldsögu sína, Svefninn ranga, og kynnti
til sögu leynilögreglumanninn Phllip Marlowe.
Raymond Chandler fæddist árið 1888. Foreldr-
ar hans voru írskir og hann ólst upp í Chicago.
Faðir hans var eimreiðarstjóri og drykkjumaður
og móðir Chandlers skildi við hann þegar
Chandler var sjö ára. Chandler og móðir hans
héldu til írlands þar sem þau bjuggu um tíma og
fluttu síðan til London þar sem þau bjuggu hjá
vel stæðum frænda. Chandler hafði áhuga á að
verða lögfræðingur en frændi hans hafði ekki
áhuga á að styrkja hann til svo langs náms. Hann
hélt því út á vinnumarkaðinn, vann um tíma sem
birgðavörður hjá hernum, síðan sem kennari og
blaðamaður og orti ljóö
í frístundum. Tuttugu
og fjögurra ára gamall
flutti hann til Banda-
ríkjanna. Þar flæktist
hann um ýmis ríki en
settist síðan að í San
Francisco þar sem hann
vann á apríkósubúgarði
og síðan í tennisklúbbi.
Hann fór í kvöldskóla til
að læra bókhald og hélt
síðan til Los Angeles
þar sem hann fékk
vinnu sem bókhaldari
hjá rjómaísfyrirtæki.
Hann gekk í herinn í
seinni heimsstyrjöld-
inni en særðist og var
sendur heim. Hann
sneri sér aftur að blaða-
mennsku og vann síðan
í banka.
Hjónaband og
drykkja
Hann var þrjátíu og
eins árs þegar hann
varð ástfanginn af giftri
konu, Cissy Pascal, sem
skildi við mann sinn til
að giftast Chandler.
Cissy var ákaflega fögur
kona sem sagði
Chandler að hún væri
fertug en í reynd var
hún fimmtug, tuttugu
árum eldri en hann.
Chandler fékk vinnu
hjá olíufyrirtæki, varð
fljótlega framkvæmda-
stjóri þess og hafði
prýðileg laun. Eftir
nokkurn tíma fór hon-
um að leiðast í vinnu
sinni og drykkja tók æ
meira af tíma hans.
Loks var hann rekinn
úr starfi vegna drykkju-
skapar. Hjónin fluttu í
minna og ódýrara hús-
næði og Chándler
ákvað að skrifa sögur í
tilraun til að sjá þeim
farborða. Það hvarflaði
þó ekki að honum að
skrifa skáldsögur heldur ákvað hann að skrifa
glæpasmásögur og gaf sem skýringu að það væri
ekkert eftir sem hægt væri að skrifa um nema
dauðinn - „og sakamálasagan er harmleikur með
hamingjusömum endi," sagði hann.
Svefninn langi
Þáttaskil urðu á ferli hans þegar útgefandinn
Alfred Knopf sagði Chandler að hann hefði áhuga
á að gefa út skáldsögu eftir haiin. Fyrsta skáld-
saga Chandlers, The Big Sleep, var skrifuð sum-
arið 1938 þegar hann var fimmtugur. Þar kynnti
Chandler til sögunnar leynilögreglumanninn
Philip Marlowe sem er þrítugur og ókvæntur.
Hann reykir Camel, drekkur og teflir oft við sjálf-
an sig. Hann er töffaralegur einfari sem talar
aldrei um foreldra sína og virðist ekki eiga ætt-
ingja á lífi. Þegar einhver hafði orð á þvi við
Chandler að Marlowe væri sósíalisti sagði
Chandler að Marlowe hefði svipaða þjóðfélagsvit-
und og hestur, hann hefði hins vegar samvisku
sem væri allt annar hlutur. „Okkur Marlowe
stendur nákvæmlega á sama um hver er forseti,"
sagði Chandler, „þvi við vitum að það verður
alltaf stjórnmálamaður."
Þegar The Big Sleep kom út árið 1939 var eig-
inkona Chandlers orðin sjötug, fárveik af berkl-
um og rúmliggjandi mestan hluta sólarhringsins.
Chandler eldaði matinn fyrir hana og bar hann
fram. Hann treysti engum öðrum en sjálfum sér
til að sjá um Cissy.
Chandler hélt áfram að skrifa bækurnar um
Marlowe sem urðu alls sjö. Margir gagnrýnendur
neituðu enn að taka hann alvarlega, sögðu hann
ekki vera alvörurithöfund heldur höfund sem
legði allt upp úr því að gleðja fjöldann. Þótt gagn-
rýnendur væru ekki allir sáttir átti Chandler sér
volduga bandamenn í öðrum rithöfundum því
meðal aðdáenda hans voru Somerset Maugham,
T.S. Eliot, W.H. Auden og Evelyn Waugh sem
sagði hann vera besta rithöfund Bandaríkjanna.
Chandler var vinsælli í Bretlandi en Bandaríkj-
unum. „Á Englandi er ég rithöfundur," sagði
hann, „í Bandaríkjunum einungis sakamálahöf-
undur."
Ljósið slökknar
Þegar The Long Goodbye, sem af mörgum er
talin besta Marlowe-bókin, kom út árið 1953 var
Cissy orðin fársjúk. Ári eftir útkomu bókarinnar
lést Cissy á sjúkrahúsi, 84 ára gömul. Chandler
drakk næstu tvo mánuði eftir dauða hennar og
hann svaf í svefnherbergi hennar. Daginn sem
þau hefðu átt þrjátíu og eins árs brúðkaupsaf-
mæli hélt hann þeim sið sínum að fylla húsið af
rósum og bauð nágranna i heimsókn til að skála
í kampavíni. „Hún var ómótstæðileg án þess að
vita af því," sagði Chandler. „I þrjátíu ár, tíu
mánuði og fjóra daga var hún Ijós lífs mins, hún
hvatti mig til dáða og allt sem ég gerði var eldur
til að hlýja henni."
Chandler var að drekka sig í hel og leitaði Cis-
syar í öllum konum. Hann bað fjölda kvenna í
fylliríum en gleymdi bónorðunum jafnóðiun.
Hann skrifaði Payback, síðustu Marlowe-bók
sína, 69 ára gamall. Hún var eina bókin sem hann
skrifaði fullur. Vinur hans bað hann um að gifta
Marlowe og Chandler skrifaði tíu blaðsíður í
nýrri sögu þar sém spæjarinn og eiglnkona haHs
eru í brúðkapsferð. Chandler ætlaði Marlowe
ekki að vera hamingjusamlega giftur og sagði lan
Flemming, höfundi James Bond-bókanna, að
hann ætlaði sér að láta Marlowe drekka sig í hel
vegna þess að hann gæti ekki lengur unnið.
Chandler sagði kunningja sínum að þessi fyrir-
hugaða bók myndi aldrei ganga upp og hætti við
að skrifa hana.
Hann bað Helgu Green, sem var umboðsmaður
hans, um að giftast sér og hún tók bónorðinu en
það reyndi aldrei á það hvort Chandler væri al-
vara því hann lést skyndilega úr lungnabólgu eft-
ir nokkurrra daga drykkjutúr. Hann var sjötug-
ur. Hann hafði ætlað að láta grafa sig við hlið
Cissyar en enginn mundi eftir þeirri ósk. Hann
var grafinn í kirkjugarði sem hýsti fátæklinga.
Bokalisti Máls og menningar
Allar bækur
1. Nafnlausir vegir.
Einar Már Guðmundsson
2. Röddin. Arnaldur Indriðason_______
3. Landneminn mikli. Viðar Hreinsson
4. Jón Baldvin - Tilhugalff. Kolbrún Bergþórsdótt-
Jr______________________________
5. Njála. Brynhildur Þórarinsdóttir_____________
6. Hvar endar Einar Askell. Gunilla Bergström
7. Stolið frá höfundi stafrófsins. Oavíð Oddsson
8. Lovestar. Andri Snær Magnason_____
9. Eyðimerkurdögun. Waris Dirie______
10. Krakkakvæði. Böðvar Guðmundsson
Skáldverk:                  _____________________
1. Nafnlausir vegir. Einar Már Guðmundsson
2. Röddin. Arnaldur Indriðason________________
3. Stolið frá höfundi stafrófsins. Davíð Oddsson
4. Lovestar. Andri Snær Magnason_____________
5. Hundrað dyr í golunni. Steinunn Sigurðardóttir
6. Rokkað í Vittula. Mikael Niemi_____________
7. Crazy. Benjamin Lebert____________________
8. Eins og vax. Þórarinn Eldjárn_______________
9. Mýrin. Arnaldur Indriðason_________________
10. Grafarþögn. Arnaldur Indriðason___________
Metsölulisti Bókabúöa MM 26.11 - 2.12
Mómó-tilfinningin
Andri Snær Magnason segirfrá uppáhaldsbókunum sínum.
„Elsku Míó minn er ef-
laust sú fyrsta sem ég
man eftir, pabbi las hana
fyrir okkur bræðurna
þegar við bjuggum í Am-
eríku. Ég man svo vel
hvernig riddarinn Kató
hljómaði í munni hans.
Svo kom Jón Oddur og
Jón Bjarni, ég gat skoðað
kápumyndina tímunum
saman. Það var einkenni-
lega heillandi og dramat-
iskt að sjá þá bræður
læsta bak við járnhlið
ruslahauganna með ónýt-
ar þvottavélar í kringum
sig, eftir á að hyggja hefur
þetta rímað við hugmyndir mínar um eftirstöðv-
ar kjarnorkustríðsins sem var alltaf yfirvofandi.
Eyþór villingur sagði mér frá ótrúlegri bók sem
hann var að lesa: Mómó hét hún. Þar með ánetj-
aðist ég þess konar bókmenntum og frá þeim degi
hef ég leitað að tilfinningunni sem ég fékk þegar
Mómó var á flótta undan timaþjófunum og ferðað-
ist hraðar eftir því sem hún gekk hægar.
Bláa skólaljóðabókin var merkilegt rit, ein-
kennilega fullorðinslegar upplýsingar um skáld-
in, menntun þeirra og framlag þeirra til listarinn-
ar og myndirnar af þeim sitja í minninu og eru
þessar eilífu heimsbókmenntir sem skáldin þurfa
að glíma við. Steinn Steinarr gjörvallur kom síð-
an, hann ásamt ljóðabókum Þórðar Helgasonar og
Þjóðsögum Jóns Árnasonar fengu mig til að langa
til að verða skáld.
í smásögum Þórarins Eldjárns farin ég aftur
Mðmó-tilfinninguna, kitlandi seiður í höfðinu
þegar heilanum er snúið eins og skopparakringlu,
og þegar ég fann ekki fleiri sögur eftir Þórarin
byrjaði ég sjálfur að skrifa.
Frá tvítugsaldri og næstu árin þar á eftir rötuðu
eftirtaldar bækur alltaf í ferðatöskuna mína ef ég fór
til útlanda og ég las þær aftur og aftur: Breakfast of
Champions eftir Kurt Vonnegut, Bréfbátarigning
Gyrðis Elíassonar, Life After God eftir Coupland og
Draumar Einsteins eftir Lightman."
Umsjón:
Kolbrún
Bergþórsdóttir
Bókasíöan
Vegleg þjóðarsaga
ísland í aldanna rás eftir Illuga
Jökulsson
í þessu síðasta
bindi um sögu ís-
lendinga á 20. öld
er fjallað um
tímabilið 1976-
2000 á einkar líf-
legan og stund-
um fjörlegan
hátt. Vegleg bók,
í stóru broti,
prýdd á annað þúsund ljósmynda.
Bók sem sifellt er hægt að gripa í og
skoða sér til ánægju og fróðleiks.
Nú þegar 20. öldin er afgreidd er
spurning hvort Dlugi eigi ekki að
leita aftur í aldir og setja gamlan
fróðleik í nýjan búning.
Kvótið
Hœnan er bara aðferð
eggsins við að búa til ann-
aðegg.
Samuel Butler
¦ *¦
j   í S ]    S "    :  '

Allar baekur____________
1.-2. fsland í aldanna rás III.
Illugi Jökulsson ritstyrði_____
1.-2. öðruvísi dagar.
Guðrún Helgadóttir_____________
3. Röddin. Arnaldur Indriðason
4. Eyðimerkurdögun. Waris Dirie
5. Jón Baldvin - Tilhugalíf.
Kolbrún Bergþórsdóttir__________
6. Snuðra og Tuðra í jólabakstri.
Iðunn Steinsdóttir_____________
7. Leggðu raekt við ástina.
Anna Valdimarsdóttir___________
8. Landneminn miMi - Stephan G.
Stephansson. Viðar Hreinsson
9. Sonja - líf og leyndardómar.
Reynir Traustason______________
10. Útkall - Geysir er horfinn.
Óttar Sveinsson
Skáldverk
fl
1. Röddin. Arnaldur Indriðason
2. Hjarta, tungl og bláir fuglar.
Vjgdís Grímsdóttir   _____________
3. Mýrin. Arnaldur Indriðason______
4. Bridget Jones - Á barmi
taugaáfalls. Helen Fieldinq________
5. Nafnlausir vegir.
Einar Már Guðmundsson__________
6. Stolið frá höfundi stafrofsins.
Davíð Oddsson_________________
7. Einni öld síðar. Marv Hiqgins Clark
8. Grafarþögn. Arnaldur Indriðason
9. Hringadróttinssaga l-lll. J.R.R. Tolkien
10. Dauðarosir. Arnaldur Indriðason
Barnabækur
1. Öðruvísi dagar.
Guðrún Helgadóttir
3
2. Snuðra og Tuðra í jólabakstri.
Iðunn Steinsdóttir_______________
3. Marta smarta. Gerður Kristny
4. Jólahreingeming englanna.
Elín Elísabet Jóhannsdóttir_________
5. Blíðfinnur og svörtu teningamir.
Þorvaldur Þorsteinsson____________
6. Molly Moon og dáleiðslubókin.
Georgia Byng     _______________
7. Harry og hrukkudýrin.
Alan Temperley     ______________
8. Jólin koma. Jóhannes frá Kötlum
9. Kafteinn Ofurbrok
og innrás ótrúlega. Dav Pilkey_______
10. Gúmmí-Tarsan.
Ole Lund Kirkegaard_____________
Metsölulisti Eymundssonar 27.11 - 3.12
:
I
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
38-39
38-39
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80