Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 282. tölublaš - Helgarblaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga breidd


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						r~i fc? tCj Ct t"'ty iCt (3   JL3 vf    laugardaour v. oesember 2002
Gunnþórunn hryggbrýtur
Irving-feðga
Hallur Hallsson hefur skrifað söqu Olís í
bókinni Þeir létu dæluna qanqa. Útqefandi
er Olís. Hér er birt brot úr XVIII. kafla þar
sem saqt er frá komu Irvinq-feðqa til ís-
lands oq átökum innan Olís.
í október 1993 kom Arthur Irving ásamt syni sinum,
Arthur, og lögmanni á einkaþotu til íslands til fundar við
Einar Benediktsson, forstjóra Olís. Þeir höfðu boðað komu
sína viku áður með símtali. Feðgarnir voru frá Saint John
í Nýju-Brunsvík í Kanada. Þeir ráku stærsta olíufyrirtæki
Kanada, Irving Oil. Irvingarnir eru þjóðþekktir í Kanada.
Einar þekkti til þessa fyrirtækis, enda Irving Oil velþekkt
í heimi olíuviðskipta. Faðirinn hafði orð fyrir þeim og
kom beint að efninu eftir að hafa kynnt sig: „We are ser-
ious people and we want to buy this Company." Skýrt og
skorinort, engar vifilengjur. Einar Benediktsson tjáði hon-
um að hann væri forstjóri Olís, ekki eigandi. Hann gæti
hins vegar komið á fundi með stærsta eiganda Olís, Gunn-
þórunni Jónsdóttur. Taldi það skyldu sína, ef öflugur
kaupandi kæmi fram á sjónarsviðið, að upplýsa helsta
hluthafa um það. Gunnþórunn var fjarverandi og Irving-
feðgar biðu í þrjá daga eftir fundi með ekkjunni. Hann var
haldinn á Hótel Holti, Einar Benediktsson og Jón Krist-
jánsson, sonur Gunnþórunnar, voru viðstaddir. Feðgarnir
reifuðu hugmyndir sínar. Það varð að niðurstöðu að aðil-
ar hugsuðu málið. Þann 31. janúar 1994 hringdi Arthur
eldri í forstjóra Olís og óskaði eftir fleiri fundum.
Fundir voru haldnir 9., 10. og 11. febrúar, ýmist á Hótel
Holti eða Sógu. Irvingar lögðu fram viljayfirlýsingu um
forkaupsrétt, sem byggðist á tilteknu lágmarksgengi sem
þeir gátu í raun breytt í bindandi kaupsamning. Með öðr-
um orðum að Gunnþórunn undirritaði viljayfirlýsingu
um sölu á 45% hlut í Olís. Sú viljayfirlýsing átti að stað-
festast í kaupum þeirra innan tiltekins tíma væru samn-
ingar ekki í höfn. Þeir vanmátu augljóslega Gunnþórunni
Jónsdóttur. Hún neitaði að skrifa undir og tók sér frest til
þess að hugsa málið. Nokkrum dögum síðar lét hún til-
kynna feðgunum að sala kæmi ekki til greina. Olíufurst-
arnir frá Nýju-Brunsvik fengu kuldalegt afsvar frá ís-
lensku ekkjunni. Þeir voru ekki vanir slíku í viðskiptum.
Gunnþórunn lét þess getið við helstu samstarfsmenn sína
að hún vildi ekki selja Olis í hendur útlendinga.
Irving ætlar inn
í kjölfarið urðu Olísmenn ítrekað varir við ferðir Ir-
vinga á íslandi. Augljóst var að þeir hugðust reyna að
þvinga ekkjuna til þess að selja með þvi að boða innrás er-
lends oliufélags inn á íslenska markaðinn. Olís væri
veikast fyrir af íslensku olíufélögunum og líklegt að ekkj-
an sæi sæng sína uppreidda. Gunnþórunn myndi selja
bréf sín fremur en sjá þau falla í verði. í október 1994 sló
Morgunblaðið upp frétt á baksíðu: „Fulltrúar kanadísks
olíufyrirtækis, Irving Oil Ltd., hafa átt viðræður við
stjórnvöld: Ráðgera sölu á olíu og bensíni á íslandi." Frétt-
in um hið kanadíska fyrirtæki vakti mikla athygli. Nafn
Irving Oil komst á allra varir á íslandi og áfram segir í
frétt Morgunblaðsins:
„Fyrirtækið er hluti af veldi einnar rikustu fjölskyldu
heims. Kanadíska olíufyrirtækið Irving Oil Ltd. hefur
áhuga á að reisa olíubirgðastöð á íslandi og hefja dreif-
ingu og sölu á olíuvórum hér á landi í samkeppni við ol-
íufélögin þrjú sem fyrir eru á markaðnum. Fulltrúar fyr-
irtækisins voru staddir hér á landi fyrir nokkrum dógum
til að kynna sér aðstæður og áttu meðal annars viðræður
við viðskiptaráðherra og borgarstjóra um málið. Sighvat-
ur Björgvinsson, viðskiptaráðherra, skýrði frá því að
Irving Oil ráðgerði sölu á bensíni og olíuvöru á höfuðborg-
arsvæðinu og Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, borgarstjóri,
sagði: „Þeir hafa greinilega áhuga á að koma sér inn á
þennan markað og ná fótfestu hér."
Morgunblaðið fékk Karl Blóndal, fréttaritara blaðsins í
Boston, til þess að kanna feril Irvinga. Þar kom fram að
Irvingar væru vanir að fá sínu framgengt: „Veldi Irving-
fjölskyldunnar, sem meðal annars rekur fyrirtækið Irving
Oil, er slikt að haft hefur verið á orði að hún gæti auðveld-
lega haft áhrif á greiðslujöfnuð Kanada. Þrír bræður,
James Kenneth, Arthur Leígh og John E. Irving, stjórna
fjölskylduauðnum og setti tímaritið Fortune þá í 40. sæti
á lista yfír mestu auðmenn heims og voru fyrirtæki þeirra
metin á 3,7 milljarða bandaríkjadollara.
Mest eru umsvif bræðranna í héraðinu New Brunswick
í Kanada þar sem einn af hverjum tólf vinnufærum mönn-
um vinnur hjá einhverju af um 300 fyrirtækjum fjölskyld-
unnar.
Þegar Kenneth Colin Irving, faðir þeirra bræðra, lést í
desember 1992,93 ára að aldri, lýsti kandadíska dagblaðið
The Globe and Mail ítökum hans i New Brunswick svo:
„Ferðalangur, sem kemur til New Brunswick og fer fram
hjá bensínstöðvum með stóra tígullaga Irving-merkinu
gæti velt því fyrir sér hvort nokkur annar selji bensin á
þessum slóðum. Ferðalangurinn myndi aka í gegnum
skóga í eigu Irvings ... Ef hann eða hún læsi dagblað væri
það sennilega í eigu Irvings því fjölskyldan ræður yfir öll-
um fjórum dagblöðum héraðsins á ensku. Að auki á fjöl-
skyldan tvær af þremur sjónvarpsstöðvum á ensku í New
Brunswick, hún rekur strætisvagna, sögunarmyllur og
pappírsverksmiðjur." Svo lýsti Karl Blöndal Irvingum og
hafði eftir kanadiska vikuritinu MacLean's: „Það sem
þessi valdamikla, einfórula fjölskylda vill, fær hún."
„... við munum standa okkur"
Eftir að Gunnþórunn Jónsdóttir hafði hryggbrotið þá Ir-
vinga jafn afdráttarlaust og raun bar vitni, sneru þeir sér
að íslenskum stjórnvóldum. Þeir kváðust vilja hefja starf-
semi á íslandi. Jafnframt voru viðræður Irvinga við Hag-
kaup og Bónus í fréttum, en Jóhannes Jónsson i Bónus
vildi ekkert segja við DV, sagði málið „á viðkvæmu stigi".
Lögmaður Irving Oil, Othar Örn Petersen, sendi út
fréttatilkynningu í lok október. Þar kom fram að
kanadíska olíufyrirtækið hefði áhuga á að nýta sér þá
þekkingu og reynslu sem félagið hefði aflað sér í viðskipt-
um við útgerð og fiskvinnslu í Kanada. Jafnframt að
áhugi Irvinga á íslandi væri liður í stækkun fyrirtækis-
ins. Áhugi væri á að annast um oliuflutninga með eigin
skipum, reisa olíubirgðastóð i Reykjavík, svo og dreifing-
arstöð: „Ljóst er, ef af ætlun fyrirtækisins verður, að ís-
lendingar verði ráðnir til starfseminnar. Það er skoðun
forsvarsmanna fyrirtækisins að áleitin markaðssetning
fyrirtækisins komi neytendum vel, einkum sjávarútvegi
landsins."
í nóvember sótti Irving Oil um lóðir undir átta bensín-
Hún mœtti andstöðu við þessi áform sín. Menn bentu á að Óli hefði kallað menn sem nutu virðingar til starfa
í stjórn Olís. Þeir hefðu komið að félaginu eins og hverjir aðrir atvinnumenn sem bjuggu yfir eftirsóttri þekk-
ingu. Á myndinni eru frá vinstri: Gísli Baldur Garðarsson, Geir Magnússon og Gunnþórunn Jónsdóttir.
stöðvar í Reykjavík. Félagið var á hvers manns vórum,
enda virtust fjölmiðlar hafa greiðan aðgang að áformum
þess.
I byrjun desember birti DV viðtal við Arthur Irving
sem staddur var hér á landi ásamt tveimur sonum sínum,
Arthur yngri og Kenneth: „Við erum góðir markaðsmenn,
njótum virðingar á okkar heimaslóðum og getum keppt
við stærstu olíufélög heims. Við veitum sjávarútvegi,
landbúnaði og almenningi góða þjónustu, hvort sem við
erum að tala um litla staði eða stóra eins og Reykjavík.
Eitt getið þið verið viss um. Við komum til að reka gott
fyrirtæki svo Reykvíkingar og aðrir verði ánægðir með að
hafa okkur hér. Og við munum standa okkur, því lofa ég.
Það er ekki spurning að okkur er alvara með þvi að koma
hingað."
Fjölmiðlar fluttu fréttir af þreifingum með hlutabréf i
Olís, ekki síst sona Óla heitins, þeirra Janusar Jóhannes-
ar og Sigurðar Óla. Þeir bræður sneru sér til Pálma Krist-
inssonar hjá Kaupþingi og óskuðu eftir milligöngu um
sölu á bréfunum. Þeir vildu helst selja svokölluðum stofn-
anafjárfestum og meðal annars áttu sér stað viðræður við
Ragnar Önundarson i Draupnissjóðnum, en ekkert varð af
kaupum.
„Nýir aðilar inn í Olís" var fyrirsögn Morgunpóstsins í
október 1994. Blaðið skýrði frá áhuga bræðranna á að losa
sig við hlutabréfm og jafnframt að samkomulag þeirra og
Gunnþórunnar hefði verið „afar dræmt allt frá því dánar-
búinu var skipt". Sú kvöð fylgdi að Sund hefði forkaups-
rétt á bréfum í Olís. Ef bræðurnir vildu selja þá átti Sund
- les Gunnþórunn Jónsdóttir - forkaupsrétt, og hún réð
meirihluta í félagiriu. Hún hafði því alla þræði í hendi sér.
Morgunpósturinn skýrði frá þvi að bræðurnir hefðu átt
viðræður við Irvinga.
Morgunblaðið skýrði frá í byrjun nóvember: „Minni-
hlutinn vill selja." Bræðurnir, sem samtals áttu 15% hlut
í Olís, vildu selja hlutabréf sín. Og áfram heldur Morgun-
blaðið: „Gunnþórunn Jónsdóttir, ekkja Óla Kr., er meiri-
hlutaeigandi í Sundum hf. Heildarhlutafé Sunda i Olís er
um 300 milljónir að nafnviröi og hlutur bræðranna sam-
svarar því að hlutur þeirra i Olls sé um 100 milljónir eða
í kringum 280 milljónir miðað við núverandi gengi á bréf-
unum. í samningi sem gerður var í kringum skiptin á búi
Óla Kr. var hins vegar ákvæði um gagnkvæman forkaups-
rétt bréfa milli erfmgjanna.
Samkvæmt upplýsingum Morgunblaðsins hafa synir
Óla Kr., Sigurður Óli og Janus, um skeið haft hug á að
losa fé sem bundið er í Sundum og felst fyrst og fremst í
hlutabréfaeigninni í Olís. Eftir þvi sem næst verður kom-
ist hafa þeir þó ekki lagt fram formlegt tilboð um sölu á
hlut sínum í Sundum enn sem komið er en einhverjar
óformlegar þreifingar hafa átt sér stað án þess að hafa leitt
til niðurstóðu. Bræðurnir hafa nú leitað til Kaupþings um
að annast sölu á hlut sínum í einu lagi. Annar bræðranna,
Sigurður Óli, vildi þó ekkert um málið segja að svo stöddu
í samtali við Morgunblaðið í gær og Pálmi Kristinsson hjá
Kaupþingi varðist einnig allra frétta af málinu." í fréttinni
kom fram að Gunnþórunn hefði hafnað viðræðum við Ir-
ving Oil og ekkert knúði hana til sölu þar sem meirihluti
hennar í Sundum væri tryggur.
Gunnþórunn ætlaði sér völdin
í desember 1994 keypti Sund hlutabréf Janusar Jóhann-
esar Ólasonar í Olís á genginu 1,75 fyrir 57 milljónir króna
og skömmu siðar einnig hlut Sigurðar Óla á genginu 1,95.
Gunnþórunn Jónsdóttir réð því eín 45% hlut í Olis. „Það
er betra að eiga minna og ráða því sem maður á en eiga
mikið og ráða ekki neinu yfir því," sagði Janus Jóhannes.
Gunnþórunn var nú einráð um hlut Sunda. Hún vildi
komast til meiri áhrifa í krafti 45%-eignar sinnar í félag-
inu. Á útmánuðum 1995 urðu enn átök innan Olíuverzlun-
ar íslands. Gunnþórunn hafði krafist þess að fá eigin skrif-
stofu i höfuðstöðvunum en því var fálega tekið, enda ekki
talið viðeigandi. Gunnþórunn vildi stjórna Olís eins og Óli
Kr. hafði gert. Hún vildi nýjan stjórnarformann og Gísla
Baldur úr formannsstól. Hún vildi „sinn mann". Ágúst
Einarsson, sem hún rúmum tveimur árum áður hafði
hafnað, var kandídat í stól stjórnarformanns og sonur
hennar, Jón Kristjánsson, í stjórn félagsins.
Hún mætti andstöðu við þessi áform sín. Menn bentu á
að Óli hefði kallað menn sem nutu virðingar til starfa í
stjóm Olís. Þeir hefðu komið að félaginu eins og hverjir
aðrir atvinnumenn sem bjuggu yflr eftirsóttri þekkingu.
Sama hafði Texaco gert. Olís yrði ekki stjórnað eins og á
árum áður. Ákvarðanataka yrði reist á fagmennsku,
stjórnin markaði stefnu og forsrjóri framkvæmdi. Stjórn
Olíuverzlunar íslands ætti ekki að vasast í rekstri félags-
ins. Ekki yrði liðið að einstakir stjórnarmenn og hluthaf-
ar ráðskuðust með félagið. Að vísu var Jón Kristjánsson í
störfum fyrir félagið og stóð sig vel en lengra yrði ekki
gengið.
En Gunnþórunn Jónsdóttir sat við sinn keip. Hún ætl-
aði sér völdin í félaginu. Hún kallaði Gísla Baldur til sín
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
38-39
38-39
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80