Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga breidd


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						H <2 l C) Cl t~ t> iG <J    JJV     LAUOARDAOUR l-t. DESEMBER 2002
Skáldið er
Moulinex heimsins
Andri Snær Magnason i/ar fyrir
skemmstu tilnefndur öðru sinni til ís-
lensku bókmenntaverðlaunanna og nú
furir skáldsöguna LoveStar. ívikunni
hlaut hann einnig Islensku bjartsýnis-
verðlaunin. Andri Snær talar um ástina,
hungurdauðahræðslu íslensku þjóðarinn-
ar og vitleusuna sem grunnatvinnuveg
þjóðarinnar.
Hafði LoveStar kraumað lengi í höfði þínu?
„Lengi vel var LoveStar miklu frekar tilfinning en saga. Ég
var kominn með allmikla hugmyndasúpu árið 1998 sem voru
drög að sögunni en þá sá ég ekki fyrir endann á henni og
þorði ekki að leggja út í tveggja ára óvissuferð. Blái hnöttur-
inn þrýsti fastar á og var tilbúinn í kollinum. Þegar ég leit
yfir fyrstu drög sögunnar um daginn sá. ég að í lokagerð
LoveStar var allt farið nema Indriði og Sigríður og blálokin.
Lengi vel var alger heimsfriður rikjandi í sögunni vegna þess
að ógnarjafhvægi stórveldanna hafði verið lagað að einstak-
lingum, sérhver maður hafði litla kjarnorkusprengju um
hálsinn og væri honum ógnað myndi hann sprengja sig og
ógnvaldinn í loft upp og allt í 50 km radíus. Afleiðingarnar
voru þær að menn þorðu ekki einusinni að djóka. En það er
allt farið. LoveDeath kom í staðinn og dauðinn sem fjöl-
skylduskemmtun og aödráttarafl LoveStar skemmtigarðsins.
Fólki er skotið upp í geiminn og látið hrapa til jarðar og
brenna upp í gufuhvolfinu sem srjörnuhrap. Ástin og guð
komu síðar og fullkomnuðu heildarmyndina.
Einhverjir hafa borið söguna saman við 1984 og Brave New
World. Ég vildi gera slika sögu fyrir okkar tima, taka okkar
drauma og útópíur og keyra þær í botn á minn hátt. Sagan
er ekki beint alvarleg, ég vildi ekki skapa einhvern heim og
fordæma hann berum orðum. í samfélagi LoveStar rikir al-
ræði auglýsinganna og nýjustu tækniframfarir þjóna allar
stemningunni. Hugmyndin var ekki sist að skoða markaðinn
frá sjónarhorni alræðis vegna þess að valdið virðist alltaf
samt við sig, hvort sem það er kirkjan, konungsvald eða
kommúnismi þá hneigjast allar stefhurnar til að ná völdum
yfir hugum fólks og innlima í sitt veldi ástina, dauðann og
guð."
„Tæknin leysir ekki vinnuna af hólmi, hún leysir vit-
leysuna úr læðingi og við verðum dæmd til að halda
henni gangandi vegna þess að annars hrynur kerfið.
Vitleysan verður grunnatvinnuvegur þjóðarinnar," seg-
ir Andri Snær Magnason rithöfundur sem tilnefndur
hefur verið til íslensku bókmenntaverðlaunanna fyrir
skáldsögu sína LoveStar. Hann hlaut einnig í vikunni
íslensku bjartsýnisverðlaunin.
DV-mynd Sigurður Jökull
Maðurínn dæmdur til að strita
Ertu þá með einhverjar tækniframfarir sem eiga eftir að
verða að veruleika? Eins og tunglferðir Jules Vernes.
„Mitt framlag til framtíðarinnar er ekki endilega fólgið í
tækniframfórum heldur markaðslausnum. Hvaða skólabarni
sem er gæti dottið í hug að gera manninn handfrjálsan og
sítengdan og það verður örugglega staðreynd eftir örfá ár en
ég vildi reyna að sjá þetta fyrir mér í á annan hátt. Þar sem
maðurinn er háöur einhverju stýrikerfi og uppfærslum á þvi
og þeim tökum sem nást á honum. Maður hefur það á tilfinn-
ingunni að allar frekari framfarir héðan af hafi ekkert í fór
með sér nema meiri vitleysu. Fyrirtæki einbeita sér að því að
selja okkur megrunarlyf og skallakrem frekar en að bóluserja
einhverja sem munu hvort eð ér aldrei tilheyra markhópi.
í gamla daga héldu menn að tæknin myndi leysa þá und-
an stritinu. Við vitum núna að maðurinn er dæmdur til þess
sem guð mælti fyrir um á sínum tima; að strita í sveita síns
andlits. Vélarnar framleiða matinn en samt erum við áfram
dæmd til að vinna tíu tíma á dag þótt níu af hverjum tíu tím-
um dagsins fari í fáránleika."
Það var um tíma mikið talað um „nýja hagkerfið". Ríkir
það í sögunni?
„Nýja hagkerfið er „rautt dvergurinn", stripparar, grafisk
hönnun og lækkandi kostnaður við fjölmiðlun. Kostnaðurinn
við að láta mann tala í hljóðnema eða upptökuvél er ekki
meiri en að láta mann standa við sjónvarpsrekkann í heimil-
istækjum eöa við flæðilínu á Flateyri. Um leið og tæknin
leysir afgreiðslumanninn og verðbréfasalann af hólmi mun
þeim fjölga sem fá vinnu við að rugla í okkur. Bloggarar eru
sumir fyrsti vísirinn. Þeir eru einmiðlar, ef þú talar við
bloggara ertu í viðtali. Hann vitnar í þig og ef hann gerir það
ekki ertu ekki markverður. Þeir munu bráðum fá borgað fyr-
ir aö blogga um pizzur og tala um verslanir á skemmtilegan
hátt. Tæknin leysir ekki vinnuna af hólmi, hún leysir vitleys-
una úr læðingi og við veröum dæmd til að halda henni gang-
andi vegna þess að annars hrynur kerfið. Vitleysan verður
grunnatvinnuvegur þjóðarinnar. Nýja hagkerfið hefur náð
fullum þroska í LoveStar og þar hafa menn virkjað hugvitið
og endurbætt lóuna og lagað hana að kröfum ferðamanna,
þeir hafa ræktað mýs upp í alvöru lifandi Mikka mús og
menn hafa dælt peningum í þjóðleg tákn vegna þess að eftir
því sem táknin verða stærri og þjóðlegri þá dýpkar þjóðarvit-
undin og þá aukast líkurnar á því að þjóðin haldi sjálfstæði
sínu."
Má skilja LoveStar sem einhvers konar forspá?
„Þetta er Völuspá - sem má ekki taka of alvarlega - og þó."
Adam og Eva og Hans og Gréta
Guð lagði mikla vinnu í að skapa heiminn og situr svo
uppi með okkur. Þú leggur í skáldskap þinum og hugsjónum
mikla áherslu á umhverfið og hvernig það mótar manneskj-
una.
„Ég neita því ekki að ég var undir miklum áhrifum frá
honum þegar ég skrifaði söguna, lagði mikið í heiminn og
heimsmyndina en fólkið er fremur ófullkomið og á fremur
goðsögulegu plani. Ef guð hefði nostrað aðeins meira við
heila mannsins og sleppt stélfjöðrunum á páfuglinum væri
heiminum betur borgið. Indriði og Sigríður eru Adam og
Eva, Hans og Gréta: óspennandi fólk sem hefur ekki mikið
sjálft fram að færa en litast af aðstæðum sínum.
LoveStar sjálfur er annars eðlis. Hann er fastur í kerfi eða
vél sem hann skapaði sjálfur. Hann er hugmyndaveikur og
veit að ef hann framkvæmir ekki þær hugmyndir sem hann
fær muni einhver annar fá hugmyndina og framkvæma. Það
er staðreynd og firrir hann ábyrgð. Hann lætur ekki srjórn-
ast af græðgi því í raun koma hugmyndir peningum ekki við.
Þeir eru óhjákvæmilegur fylgifiskur en ekki markmiðið. Þeir
sem eru hugmyndaveikir hafa sannfæringarkraft og þeim
tekst að fjármagna sig annaðhvort gegnum ríkið, konung eða
hlutabréfamarkað, allt eftir því hvaða kerfi er við völd."
Ertu sjálfur hugmyndaveikur?
„Mér hefur nokkrum sinnum tekist að koma hugmyndum
í heiminn sem fyrir fram hefðu ekki talist markaðslega ör-
uggar en tókust bærilega. Ef maður hefur nógu mikla sarm-
færingu og áhuga þá eiga hlutirnir það til að ná í gegn."
Af hverju stofharðu ekki auglýsingastofu?
„Ég hef þurft að búa til fullt af auglýsingum fyrir
LoveDeath. Það er meira spennandi að búa til eigin kúnria,
selja honum hugmyndir og vera þannig í framlínunni i stað
þess að taka við hvaða sáputegund sem er. Ég tekið þátt í
gerð nokkurra auglýsinga og það er allt í lagi sem inngrip en
ófrúlegt ófrelsi til lengdar. Ég segi frá auglýsingunum þegar
ég les upp fyrir unglinga. Þeir hafa mikinn áhuga á auglýs-
ingum."
Þú leitar mjög í hefðina til að varpa upp mynd at framtíð-
inni og þar má nefha Indriða og Sigríði; elskendur í þeirri
sögu sem margir telja fyrstu íslensku skáldsöguna og kastar
þeim inn í brjálæðislega framtíðarveröld.
„Skáldið er Moulinex heimsins. Það er í skáldinu sem
heimurinn hrærist saman, samtíminn, framtíðin, fortíðin,
arfinn og arfurinn. Skáldið hlýfur að taka það hráefni sem
heimurinn er og búa til eitthvað ætilegt. Fólk þarf á því að
halda vegna þess að þegar það finnur bragðið þá skilur það
heiminn betur og sér veröldina í nýju ljósi."
Er ísland rétta sögusviðið fyrir stærsta fyrirtæki í heimi?
„ísland hefur verið draumaland útópíunnar síðustu ár:
Hér hefur togast á ferðamannaútópían, genaútópían, vetnis-
útópían og handfrjálsa útópíah. Á hinn bóginn hefur rikt aft-
urhaldssöm nauðhyggja eins og inngróinn hungurdauði í
þjóðarsálinni. Líklega frá þeim tíma þegar mannfjöldinn var
í réttu hlutfalli við grasvöxt. Annaðhvort óx grasið og mað-
urinn lifði eða grasið óx ekki og maðurinn dó. Hræðslan við
hungurdauða lifir enn með þjóðinni og þessa hræðslu hafa
stjórnmálamenn nýtt sér þótt við séum í rauninni að kafha í
spiki og vitleysu. Hungrið býr í heilanum. Gamla kynslóðin
hafði guð og vissi að einhvern veginn myndi allt bjargast en
setjum allt okkar traust á Halldór Ásgrímsson."
Bjartsýni er ekki naív
Það er sfundum talaö eins og nútímamaðurinn sé fórnar-
lamb skemmfonar og afþreyingar.
„Þegar ég gaf út Bónusljóð fór ég í viðtal sem gekk svo vel
að ég fór yfir tímann og viðtali við konu frá Rauða krossin-
um var ffestað. Hún var að safha fyrir hungursneyð í Rú-
anda. Þetta voru mínar fyrsfu 15 minútur af frægð og ég fékk
hálfgert óbragð í munninn, mér fannst ég persónulega ábyrg-
ur fyrir þeim mannslífum sem þessar 15 mínúfur hefðu
kannski bjargað. Þetta var innblásturinn að Bláa hnettinum
að einhverju leyti. Ég var Gleði-Glaumur, það upplýsist hér
með og hann býr enn þá í mér. Á þessari síðu hefði til dæm-
is mátt fjalla um vafnsbrunnagröft í Malaví. Þetta var reynd-
ar árið 1996 og endalok sakleysisins á íslandi. Áður en ára-
tugur græðginnar hófst með verðbréfafaraldri, stórvirkjun-
um, þátttöku í loftárásum og aukinni morötíðni. Timabilið
þegar alvöru grimmd var alls staðar annars staðar en hér."
Þrátt fyrir þessa vélrænu framtíðarsýn LoveStar hlýturðu
íslensku bjartsýnisverðlaunin.
„Mér þykir óskaplega vænt um þá viðurkenningu. Bjart-
sýnin tengist sannfæringunni og er ekki naív. Hún er ekki
sjálfumgleði heldur miklu frekar byggð á sjálfstrausti og rök-
hugsun sem er sfudd af nagandi sjálfsgagnrýni sem má þó
aldrei koma í veg fyrir að maður láti vaða. Bjartsýni er að
stíga út á ritvöllinn og gefa út sína fyrstu bók, vitandi að 300
manns lesi bókina en 70.000 sjái dóminn i Mogganum. Bjart-
sýni er að skrifa leikrit með enga reynslu og ekkert fast í
hendi nema óbreytanlegan frumsýningardag.
Bjartsýni er ekki að hugsa: þefta reddast, það er kæruleysi.
í bjartsýni eins og mér sýnist hún birtast í þeim sem hafa
fengið verðlaunin á undan mér felst að vera fylginn sér en þó
aldrei fullkomlega ánægður og hækka takmarkiö um leið og
maður nær því."                                                       -sm
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
44-45
44-45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88