Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						/~ré?lC} d f"b iCt CS     ÍJV     LAUCARDAGUR  14. DESEMBER
Maður verður að vera góður
við skáldagyðjuna
Hilmar Örn Hilmarsson, tónskáld oq tón-
Ustarmaður, ræðir um rimur, rapp, sinfón-
íu hafsins oq flóttann undan tónlistinni.
Það er brjálaö veður, sannkallað gjörningaveður, daginn
sem ég legg leið mína út á Álftanes til að tala við Hilmar Örn
Hilmarsson tónskáld. Bíilinn hendist til í verstu rokunum og
ég býst allt eins við því aö mæta skapara himins og jarðar í
Garðabænum, eins vandræðalegt og það væri fyrir okkur
báða. Þegar ég renni í hlað hjá Hilmari þakka ég guði, Óðni
og vegamálasrjóra fyrir að hafa komist lífs á leiðarenda.
Hilmar Örn stendur á bak við útgáfu hljómdisksins Rímur
og rapp þar sem kvæðamenn, tónskáld og rapparar leiða sam-
an hesta sína. Tónlistin var að mestu tekin upp á tónleikum
sem haldnir voru í Gallerí Rifi á menningarnótt síðastliðið
sumar. „Það var rosaleg stemning," segir Hilmar örn um
þessa kvöldstund. „Ég fann að þarna var einstakt augnablik.
Straumurinn lá þangað, það var mikill spenningur og kemi-
strían góð. Þetta var geníalt."
Ég sá einhvers staðar að hugmyndin hefði fæðst á
Snæfjallaströnd.
„Já, hún kviknaði við opnun rlmnaseturs á Snæfjalla-
strönd. Þar var stefnt saman rimum og öðru sem tengist
svæðinu. Við Steindór Andersen kvæðamaður fluttum Snjá-
fjallavísur Jóns lærða, blöndu af kvasðamennsku, ákvæða-
skáldskapar og elektróníkur. Erpur Eyvindarson hafði ætlað
að koma á staðinn og í fjarveru hans veltum við þvi fyrir okk-
ur hvað hefði gerst ef hann hefði komið. Ég talaði um kenn-
ingar mínar um að Islendingar hefðu fundið upp rappið og að
við ættum að fá rappið heim, rétt eins og handritin. Þá fædd-
ist hugmyndin að því aö leiða saman rappara og kvæðamenn.
Rappbyltingin er merkilegustu framfarir í varðveislu ís-
lensks máls frá því Megas hóf upp raust sina. Þar fara krakk-
ar sem hafa rosalegt gott vald á málinu og það finnst mér frá-
bært. Mitt framlagt til dægurlagatextagerðar er fremur
rislágt; ég veit um alla fúlu pyttina. Fyrir mig var þetta verk-
efni líka ákveðin leið til að kynnast því sem er að gerast á
þessu sviði."
„Ég hef af veik-
um mœtti reynt
að vera
praktískur og
það hefur mis-
tekist herfilega.
Það verður að
segjast eins og
er að ég hef
smá-talent á
sviði tónlistar
en er vita
talentlaus á
flestum öðrum
sviðum. Ég
verð bara að
sætta mig við
það og halda
mig við tónlist-
ina."
DV-mynd Sig-
urður Jökull
Rímur standast árásir
Rímur hafa ekki verið í hávegum hafðar á íslandi. Hvern-
ig kynntist þú þessum arfi?
„Fyrst kynntist ég rímum við lestur Sjálfstæðs fólks og
Brekkukotsannáls eftir Laxness þegar ég var krakki. Ég varð
mjög hrifmn af Rauparímum i Brekkukotsannál og varð mér
úti um þær, ellefu ára gamall. Sextán ára gamall kynntist ég
Sveinbirni Beinteinssyni og fór alla tíð síðan vel á með okk-
ur. Upp úr 1980 var Sveinbjörn oft fenginn til að kveða rím-
ur fyrir tónleika, til dæmis hjá Purrki Pilnikk og Þey. Á þeim
tíma ræddum ég og tveirþriðjunafni minn, Hilmar Örn Agn-
arsson, um að gera eitthvað með Sveinbirni, en feimni á báða
bóga hamlaði því. Síðar vorum við Sveinbjörn með áform um
tón- og hljóðsetta útgáfu af Eddukvæðum og þrátt fyrir ótíma-
bært fráfall Sveinbjarnar hefur hugmyndin lifað með mér og
hlutgerist vonandi í einhverri mynd. En eitthvað kom þó út
úr þessu öllu saman því ég náði að hafa milligöngu um út-
gáfu plötu með Sveinbirni í Bretlandi. Rimur hafa því lengi
verið mér hugleiknar. Það var þó ekki fyrr en ég byrjaði að
vinna með Steindóri Andersen að ég byrjaði að kafa í rímurn-
ar fyrir alvöru. Það þarf að stíga yfir þröskuld og yfir í heim
rimnanna. Flestir sem fengið hafa vestrænt tónlistaruppeldi
eru í ákveðnum fjötrum. Það var nokkurt átak fyrir mig að
byrja að hlusta á indverska tónlist og svipað er það með rím-
urnar. Maður verður að leyfa tónlistinni að koma til sín á eig-
in forsendum; það má ekki nálgast hana með niðurbrjótandi
hugarfari og reyna að klína henni inn í einhvern ramma eða
tónskala. Ég hafði líka fordóma sem voru kveiktir af lista-
skáldinu góða, Jónasi Hallgrímssyni, og sennu hans við Sig-
urð Breiðfjörð. Ég hef lesið Sigurð Breiðfjörð mér til skemmt-
unar og dáðst að andriki hans og húmor en aldrei hleypt hon-
um alveg að mér. Jónas fór aðeins yfir strikið með skrifum
sínum eins og kemur skemmtilega fram í Ævisögu hans sem
Páll Valsson skrifaði.
Rímurnar hafa staðist allar árásir hingað til og skipti engu
máli hversu hart biskupar, prestar og yfirvöld gengu fram í
baráttunni gegn þeim. Guðbrandur biskup gerði sálmabók til
höfuðs rímnakveðskapnum en honum þótti tilhneiging
manna til að velta sér upp úr fornri frægð vera mannskemm-
andi."
Rímur og kveðskapur tengdust líka göldrum, til dæmis
Snjáfjallarímur.
„Jú, það er hefð hjá íslendingum að binda hluti niður. Við
höfum átt kraftaskáld í gegnum tíðina og sagan segir að Hall-
grimur Pétursson hafi verið sviptur skáldgáfunni þegar hann
orti Tófustefnu.
Islendingar voru líka með Home Entertainment Center
sem var kvæðamaðurinn. Kvöldvökur áður fyrr voru líkar
því sem nú tíðkast með sjónvarpinu. Kveðskapur kvæða-
mannsins var upplýsandi, skemmtilegur og heiilandi. Meðal-
bardagaríma tekur Ice-T og alla þessa karla í nefið."
Lítíl eru geð guma
Það er mikill frumkraftur í sterkri hrynjandi rímnanna og
íslendingar virðast hafa einhverja þörf fyrir þessa sterku
bindingu textans. Fannstu fyrir þessari þörf hjá Dönum þeg-
ar þú bjóst þar?
„Menn hafa lengi deilt um hvað það merkti í Hávamálum
þegar segir: Lítilla sæva / litilla sanda / lítil eru geð guma.
Þegar ég kom til Danmerkur varð mér ljóst að skáldið hefur
verið í Danmörku og horft upp á flatneskju lands og þjóðar.
Mér finnst Danir flatir; maður flnnur ekki fyrir þeirri
sturluðu ástríðu fyrir orðinu og skáldskapnum sem maður
finnur á íslandi. Þegar Danir byrjuðu að rappa þótti mér þaö
fyndiö því hvað er hægt að rappa um í dönskum úthverfum?
Fátækt? Eymd? Vondar löggur? Það eina sem Danir geta
kvartað yfir er ef ske kyrmi að bjórinn hækkaði um einhverja
aura eða að það sé erfiðara að vera á sósialnum en áður. Dan-
ir komu hins vegar með húmorinn sinn inn í rappið og hann
er sérstakur þótt hann sé leiðigjarn til lengdar. íslendingar
tóku rappformið í sinar hendur og gerðu það ólíkt öllu öðru
rappi. Það er gaman að fylgjast með því hvernig þjóðarsálin
birtist í þessu formi."
Forgengileg popptónlist
Hvenær byrjaðirðu að sýsla við tónlist?
„Ég var eiginlega kominn á kaf í tónlist fjórtán ára gamall
og alla tíð síðan hef ég verið á hröðu undanhaldi og reynt að
gera eitthvað annað."
Tónlistin hefur ásótt þig?
„Ég hef reynt að fást við aðra hluti en enda alltaf í tónlist
aftur."
Varstu ekki í hhómsveitum þegar þú varst unglingur?
„Jú, ég var í hljómsveitum og á tímabili sótti ég mikið
kvöld hjá Djassvakningu. En mér hefur alltaf leiðst að spila í
hljómsveitum. Það sem hefur heillað mig er stúdíóvinnan og
tæknin. Mér þykir gaman að vinna með fólki en best er ef
meira hangir á spýtunni en bara tónlist og verkefhið er í bók-
menntalegu eða myndrænu samhengi. Kvikmyndin er því
draumaform fyrir mig þar sem tónlist, texti, mynd, áferð og
leiklist koma saman."
Byrjaðirðu á hefðbundnum lagasmíðum?
„Þegar ég horfl til baka þá hef ég alltaf haft meiri áhuga á
þvi óhefðbundna. Ég er agalegt snobb í mér og þykir popptón-
list forgengilegt fyrirbæri. Eins og orðið dægurlag ber með
sér þá er slík tónlist hér í dag og farin ámorgun. Ég vil sækja
í einhverja hefð, hvort sem hún er klassísk, grísk eða tónlist
Miðausturlanda. Ég vil leita út fyrir hið einfalda samhengi
hlutanna. Ég vil búa til hljóð sem aldrei hafa heyrst áður og
heyrast jafnvel aldrei aftur."
Geltíð í púðluhundi nágrannans
Hvernig var tónlistarlegt umhverfi þitt? Þú leitar að hljóð-
um og hljóðfærum - af hverju?
„Ég veit það ekki. Ég ólst upp á hæðinni fyrir neðan Pál Is-
ólfsson sem var kvæntur ömmusystur minni og ég var eins
og heimilisköttur hjá þeim. Ég gekk með Páli í Dómkirkjuna
og elst upp við hans tónlist. Bach er fyrsta ástin mín og til
hans sæki ég alltaf. Ég sat með Páli á Stokkseyri og hlustaði
á sinfóníu hafsins. Hann sagði mér að telja öldurnar og
hlusta á tónlist umhverfisins; tónlist vindsins og öldunnar."
Stokkseyri, Álftanes ... Hvernig leið þér I Danmörku?
„Ég bjó fyrst á eyjunni Man sem er í eftirlíkingu af sjó,
Eystrasaltinu, sem þó býr yfir öldugangi og öðrum öflum
náttúrunnar. Þar er lfka hrikalegasta náttúrufýrirbæri Dana;
Mons Klint sem er eins og íslensk meðalþúfa. Það var mjög
fínt að vera þar. Síðan bjó ég í úthverfi Kaupmannahafnar
þar sem ég gat hlustað á þytinn í trjánum og geltið í púðlu-
hundi nágrannans."
Tónlistin þín er mjög náttúruleg, gæti verið lífrænt rækt-
uð.
„Þegar ég hugsa til baka er það dálítið þannig. Það kom
mér mjög á óvart þegar ég gerði tónlist við mynd eftir Henn-
ing Carlsen sem var byggð á Pan eftir Knut Hamsun að fleiri
en einn gagnrýnandi sögðu að ég hefði greinilega sökkt mér
ofan í Grieg og norska tónlistarhefð. Ég kannast ekki við það;
Keith Emerson eyðilagði Grieg fyrir mér. Það er einhvers
staðar sem hið myndræna umhverfíst og fer yfir í tónlistina.
Ég var upptekinn af norsku landslagi; fjörðum, fjöllum, eyj-
um og skerjum á sama hátt og íslenskt landslag birtist í því
sem ég geri."
Einhverjar músur á kreiki
Þú sagðist hafa reynt að flýja undan tónlistinni. Hvert flúð-
irðu?
„Ég hef af veikum mætti reynt að vera praktískur og það
hefur mistekist herfilega. Það verður að segjast eins og er að
ég hef smá-talent á sviði tónlistar en er vita talentlaus á flest-
um öðrum sviðum. Ég verð bara að sætta mig viö það og
halda mig við tónlistina."
Margir listamenn tala um hlutverk sitt og skyldur við list-
ina. Hvernig lítur þú á slíkar skilgreiningar?
„Ég veit það ekki. Ég á mjög erfitt með að skilgreina mig
sem listamann með ákveðið takmark. Ég held að fyrst og síð-
ast sé það skylda mín að vera sjálfum mér trúr. Þau skipti
sem ég hef brugðið út af þeirri leið hafa endaö með tárum."
Tónlistin þín er því mjög persónuleg.
„Tónlistin mín á upphaf sitt og endi í mér sjálfum. En auð-
vitað eru einhverjar músur á kreiki og hlutir sem veita mér
innblástur. Yfirleitt er það eitthvaö sem kallast á við það sem
býr í manni sjálfum. Og maður verður að passa sig á því að
elta það. Það fer illa fyrir þeim sem svíkja sjálfa sig. Þeir út-
gefendur sem höfnuðu verki Roberts Graves, White Goddess,
á furðulegum persónulegum forsendum enduðu á því að
hengja sig úti í tré í kvenmannsnærfötum. Fyrirtækið sem
var stofhað kringum útgáfu bókarinnar, Faber & Faber, hef-
ur hins vegar blómstrað. Maður verður að passa sig á að vera
góður við skáldagyðjuna og lofsyngja hana á réttan hátt."
-sm
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
44-45
44-45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88