Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš Vķsir - DV

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 294. tölublaš - Helgarblaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš Vķsir - DV

						/-/<21Q O ft> l' d Ó   3L3^if     laugardagur 21. desember 2002
Síðasti bóndinn
í Breiðholti
„\
Ari Þorleifsson er 89 ára, en hann fæddist
á bænum Naustahvammi, rétt innan við
Neskaupstað, þann 13. nóvember árið 1913.
Ari er næstelstur íröð 14 systkina og eru
12 þeirra á lífi, en sustkinin eru nú írann-
sókn hjá Islenskri erfðagreiningu vegna
langlífis. Ari hófað vinna íheimilið þegar
hann var 10 ára gamall en þá fór hann á
sjó með föðursínum og fékk fyrstu launin
íeigin vasa 25 ára. Hann varsíðasti bónd-
inn íBreiðholti.
Til tíu ára aldurs ólst Ari upp á bænum Naustahvammi,
hjá afa sínum og ömmu, en hann er skírður í höfuðið á afa
sínum sem lést þegar hann var tíu ára. Ari segir að það hafi
verið gott að búa í Naustahvammi:
„Að Naustahvammi var fyrst fjós undir baðstofunni til að
hita bæinn upp en það var kallað fjósbaðstofa, en þegar ég
fæddist var búið að byggja stássstofu undir baðstofunni og
það var fyrsti danssalurinn á Norðfirði. Þegar ég var 10 ára
gamall fiutti faðir minn hús sitt frá Sléttu og inn að Nausta-
hvammi en þá flutti ég aftur til foreldra minna," segir Ari.
Foreldrar Ara voru Þorleifur Ásmundsson og Maria Ara-
dóttir. Ari segir að móðir sín hafi verið mjög skapmikil en
faðir sinn hafi aftur á móti verið blíður:
„Mamma,var mjög harðgerð kona og dugleg en glaðsinna.
Pabbi var aftur á móti mjög rólegur og geðgóður og skipti
aldrei skapi. Mamma var eins og ég, mjög skapmikil," segir
Ari og hlær, en bætir því við að fátæktin hafi verið mikil á
heimilinu, en árið sem þau fluttu að Naustahvammi voru svo
miklar rigningar um sumarið að öll tún eyðilögðust.
Hrossakjöt og sjóveiki
Ari segir að allir hafl reynt að hjálpast að og að foreldrar
sínir hafi verið útsjónarsamir í rekstri heimilisins:
„Það var oft matarskortur hjá foreldrum mínum og það
mátti lítið út af bera. Þegar ég var 10 ára þá áttum við kú sem
drapst við burð og það var mjólkurlaust um veturinn Ég var
sendur á milli bæja til að fá mjólk, en það var voðalegur sult-
ur að hafa ekki mjólk. Hrossakjöt og fiskur var mest á
boðstólum, en hrossakjötið bjargaði okkur alveg," segir Ari.
Þegar Ari var 10 ára fór hann i fyrsta róöurinn með föður
sínum og bróður og lifir þessi atburður ljóslifandi í huga
hans.
„í fyrsta róðrinum sem við fórum þá var 9 ára gamall bróð-
ir minn, Guðni, með okkur pabba en hann varð svo sjóveik-
ur að hann lagðist fyrir og það var breitt yfir hann frammi í
skut. Og pabbi var svo sjóveikur líka að ég þurfti að draga
línuna einn, en þá var allt dregið á höndum. Við vorum á
skektuhorni sem bar eitt og hálft tonn af fiski," segir Ari og
hann rifjar upp veðurfyrirbrigðið Nýpukollsveður sem Norð-
firðingar þekkja:
„Þetta sumar sem við vorum þrír saman feðgarnir á sjó
lentum við einu sinni í svokölluðu Nýpukollsveðri en þá ger-
ir snælduvitlaust veður. Við misstum mastrið og seglið út á
sjó, en einhvern veginn náði pabbi í seglið og náði að halda
því þannig að það tæki vind. Ég var á stýrinu og ég var skelk-


með elstu dóttur
fjórum sem lifði.
Breiðholt stóð þar
sem Alaska var síð-
ar og á þessari
mynd má sjá yfir
Mjóddina og yfir í
Kópavog. 30 kýr
voru í Breiðholti.
í fjarska sést til
Viðeyjar.
Bærinn í Breiðholti stóð þar sem margir muna eftir blómaversluninni Alaska. Þaðan sést vel yl'ir Mjóddina og
í Kópavogi sjást skreiðarhjallar Bæjarútgerðar Reykjavíkur en þar er nú byggingarvöruverslunin Byko.
skúr á þessum tíma, en klukkan 2 um
nóttina ræstí skipstjórinn mig og ég fór
um borð. Ég var allt haustið á þessum
bát og hafði ágætt upp úr þessu," segir
Ari en peningarnir sem hann fékk fyrir
þessa róðra nýttust heimilinu vel fyrir
jólin.
Fékk ekki krónu sjálfur
Á þessum árum var Ari einn af karl-
mönnunum á heimilinu þótt hann væri
bara rétt kominn yfir fermingu. Hann
segir að sér hafi alltaf þótt þetta sjálfsagt
og að tíðarandinn í þá daga hafi verið
svo ólíkur þeim sem núna er í samfélag-
inu. Frá fermingu stundaði hann sjó-
mennskuna af kappi og réð sig á vertíð-
ar m.a. í Vestmannaeyjum, en einnig sá
hann um bát sem faðir hans keypti: „Ég
tók aldrei krónu í minn vasa því allt
rann til heimilisins og það urðu allir að
hjálpa til," segir Ari og ber mikið lof á
systur sína Aðalheiði sem er elst systk-
inanna en hann segir að hún hafi verið
einstaklega dugleg á heimilinu og eldaði
m.a. þegar móðir þeirra var við útistörf:
„Öll systkinin voru mjög dugleg að
vinna í heimilið um leið og þau höfðu
þroska til," segir Ari en þegar hann var
13 ára var hann á sjó með þremur full-
orðnum karlmönnum:
„Árið 1926 var mikið fiskirí fyrir aust-
an og ég var eini strákurinn með þess-
um köllum. Það var svo mikið fiskirí að
við vorum bara nokkra klukktíma að
fylla bátinn, en þetta var í mars. Það var svo mikill gaddur á
þessum tíma að það þurfti tvo menn til að berja ísinn fram-
an við bátinn til að fá rennu svo hann kæmist út úr firðin-
um. Þótt það væri alveg nístingsgaddur var mjög gaman, en
þetta var erfitt," segir Ari.
17 ára formaður
Á þessum árum var skólaskyldan að ryðja sér til rúms. Ari
gat ekki stundað nám vegna vinnu sinnar, en honum var þó
skylt að þreyta prófin:
„Ég þurfti að taka próf í skólanum með jafnöldrunum þó
að ég hefði aldrei farið í skólann. Mig langaði að fara í skóla
en það þótti ekki hægt að missa mig þangað. Ég stóð mig vel
í kristinfræði og íslandssögu, en ég las vel heima áður en ég
fór í prófið."
Sautján ára gamall gerðist Ari formaður á bát:
„Pabbi keypti bátinn Laxinn og ég gerði hann út þegar ég
var 17 ára gamall. Við lentum frekar illa í því með þennan
bát því hann fór að leka sumarið sem ég byrjaði að róa á hon-
um og ég tel mig heppinn að hafa ekki drepið mig á honum.
Ég man að eitt skiptið þegar við fylltum lestarnar af fiski þá
lak hann svo mikið að það þurfti að dæla með báðum pump-
unum og þær höfðu ekki við. Ég tók hann upp um haustið og
þá dró ég allan sauminn úr með puttunum, en saumurinn
hafði ryðgað í sundur. Vélin í bátaum var einnig ónýt, en ég
hafði verið á vertið í Vestmannaeyjum árið áður og allur aur-
inn minn fór í að gera vélina upp."
Sorgin knýr dyra
Þegar Ari var í kringum tvítugt vann hann við það um
tíma að skera þökur af túnum og slétta þau. Á næsta bæ þar
sem hann var að vinna bjó Guðný Bjarnadóttir frá Gerðis-
stekki við Norðfjörð og Ari segir að honum hafi strax litist
vel á þessa glæsilegu konu:
„Það tókust hugir með okkur og tilhugalífið stóð í töluvert
langan tima eða 3 ár. Við giftum okkur árið 1938 og fórum að
búa á Sveinsstöðum í Hellisfirði. Ég var með 150 fjár sem var
Ari og Guðný bjuggu í Breiðholti til 1960. Hér eru þau
sinni, Dóru Maríu en hún var eina barnið af
aður yfir þessu því veðrið var kolvitlaust. En við komumst
heim," segir Ari.
Sjógallarnir sem þeir notuðust við á sjónum í þá daga voru
saumaðir saman úr seglum og segir Ari að á þessum tíma,
rétt eftir fyrri heimsstyrjöldina, hafi ekki verið til stígvél en
skósmiður i þorpinu saumaði á hann leðurstígvél sem hann
notaði við sjómennskuna:
„Mér fannst gott að vera á sjónum og ég var aldrei sjóveik-
ur. í fyrsta róðrinum sem við fórum í var suðaustan þoka og
fýla, töluverð bræla. Pabbi var alltaf það sjóveikur að þegar
hann tók sjógallann sinn og fann lyktina af honum þá fór
hann að gubba. En það lagaðist eftir nokkra róðra," segir Ari
en 12 ára gamall réð hann sig sjálfur í skipspláss:
„Þegar ég var 12 ára réð ég mig sem háseta á bát, því ég sá
það að við höfðum ekkert til að kaupa fyrir. Ég vissi að það
vantaði mann á bátinn og ég sagði við skipstjórann að ef ég
fengi sama kaup og hinir þá færi ég með. Ég var að beita í
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
38-39
38-39
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
Blašsķša 62
Blašsķša 62
Blašsķša 63
Blašsķša 63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68
Blašsķša 69
Blašsķša 69
Blašsķša 70
Blašsķša 70
Blašsķša 71
Blašsķša 71
Blašsķša 72
Blašsķša 72
Blašsķša 73
Blašsķša 73
Blašsķša 74
Blašsķša 74
Blašsķša 75
Blašsķša 75
Blašsķša 76
Blašsķša 76
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80