MÁNUDAGUR 1. DESEMBER2003 Fréttir DV Útgáfufélag: Frétt ehf. Útgefandl: Gunnar Smári Egilsson, ábm. Rftsfjóran lllugi Jökulssón' Mikael Torfason Fréttastjórar Kristinn Hrafnsson Kristján Guy Burgess DV: Skaftahlíð 24, Rvík, sími: 550 5000 Fax Auglýsingar: 550 5727 - Ritstjórn: 550 5020 - Aðrar deildin 550 5749 Ritstjóm: ritstjorn@dv.is - Augfýsing- an auglysingar@dv.is. - Dreifing: dreifing@dv.is Setning og umbrot Frétt ehf. Prentvinnsla: (safoldarprentsmiðja DV áskilur sér rétt til að birta aðsent efni blaðsins í stafrænu formi og í gagna- bönkum án endurgjalds. Frímerki Framtíðar komin út Jólamerki Framtíðar á Akureyri var aö koma út. Merkíð teiknaðiAð- alheiður S. Eysteins- dóttir og varð jóla- kötturinn fyrirvalinu. Merkið er til söluíPóst- hiisinu á Akureyri, Frí- merkjahúsinu og Frí- merkjamiðstöðinni í Reykjavík. Allur ágóðinn rennur í styrktarsjóð aldraða. Loksins box á ísafirði Fyrsta opinbera hnefa- leikakeppnina á ísaiiröi í áratugiverður hugsanlega haldin þann 13. desember næstkom- andi.Á þriðja tug vestfirð- ingaeru taldir stunda íþróttina, einsog kemur fram á vef Bæjarins besta, en í keppninni á I salirði verða líklega 7 bardagar og um er að ræða keppni milli Reykjavflcur og Vest- fjarða. Þess má geta að fyrsta konan sem keppti opinberlega í hnefaleik- um á fslandi, efth* að þeirurðu aftur löglegh, var ísfirðingurinn Marta Jónsdóttir. Aðhlátursefni fyrir Kárahnjúka Fella eigið tré Skógrækt arfélag Austur- Skaftafellssýslu stendur i uí fyrir jólatréssölu sem fer þannig fram að kunninn mætir og velur sér tré og fær að fella það sjálfur. Fer þetta fram í Haukafelli 14. desember og eru allir sem vettlingi geta valdið hvattír til að ná sér í eigið jólatré en þau verða á sanngjörnu verði. Skógræktarfélagið lofar því einnig að óvæntar uppákomur verði í skóginum þennan dag og jólastemmningin ífyrirrúmi. í grein á vefsíðu breska blaðsins The Guar- dian, sem vitnað er til hér að neðan, er haft eft- ir Guðbergi Bergssyni rithöfundi að eina leiðin ''<¦«, til þess að koma í veg fyrir áframhaldandi framkvæmdir við Kárahnjúka sé ef íslenskum stjórnvöldum yrði gert ljóst að þau væru orðin að athlægi, og jafnframt hneykslunarhella al- mennings í hinum vestræna heimi fyrir yfir- gang sinn gegn nátmrunni. Orðrétt sagði Guðbergur að lykillinn lægi í þjóðarsálinni. fslendingar væru leiksoppar tískustrauma í pólitík og undir miklum áhrif- um frá Bandaríkjamönnum. Á hinn bóginn skeyttu stjórnvöld engu um verndunarsinna heima hjá sér. „Það sem þeir halda að sé í tísku núna er al- þjóðavæðingin," sagði Guðbergur, „ogþvívilja þeir umfram allt tilheyra henni." Hann bætti við að það sem íslendingur þyldu verst væri að verða að athlægi. „Ef alþjóðasamfélagið getur sýnt þeim fram á hversu fáránlega hlægilegt það er að eyðileggja náttúruna - einmitt það sem þeir elska mest - bara fyrir eina álbræðslu, þá gætu þeir farið að hugsa sjálfstætt. Þeir gætu meira að segja mannað sig upp í að taka til máls og sagt hinni einræðissinnuðu ríkis- stjórn sinni hversu gersamlega rangt hún hefur fyrir sér. Þið verðið því að smána okkur tíl að breyta um stefnu," sagði Guðbergur að lokum. Þarna rataðist Guðbergi satt orð á munn. Meira að segja burtséð frá því hvaða skoðun maður kann að hafa á Kárahnjúkavirkjun og álverinu á Reyðarfirði, þá hljóta flestír óbrjál- aðir menn að fallast á að það var okkur ekki sæmandi hvernig Kárahnjúkavirkjun var keyrð áfram, þvert gegn vilja stórs hluta þjóð- arinnar og að minnsta kostí löngu áður en verulega vitrænar umræður höfðu farið fram ummálið. Það var augljóst frá byrjun að ríkisstjórnin ætlaði sér að keyra málið í gegn, hvað sem taut- aði og raulaði, og þannig var - eins og bent er á í greininni í The Guardian - byrjað að sprengja löngu fyrir kosningar, bara til þess að fólk fengi á tilfinninguna að ekki yrði aftur snúið og tíl- gangslaust væriað gera þetta mál að sérstöku kosningamáli. Akafinn í ríkisstjðrninni var frá upphafi óskiljanlegur, því ekki var nóg með að álit umhverfisverndarsinna væru höfð að engu, heldur gerði stjórnin líka sitt besta tíl þess að þagga niður efasemdir í röðum hag- fræðinga og annarra efnahagsspekúlanta, sem fært hafa sannfærandi rök fyrir því að virkjun- in við Kárahnjúka muni aldrei bera sig. Og að álverið á Reyðarfirði verði hvergi nærri sú lyftí- stöng fyrir atvinnulíf á Austfjörðum sem reynt hefur verið að telja okkur trú um. Og ríkisstjórninni lukkaðist ætlunarverk sitt með ágætum. Kárahnjúkavirkjun varð ekki að kosningamáU og smátt og smátt eru flestir landsmenn farnir að h'ta svo á að orrustan um Kárahnjúka sé að baki og Landsvirkjun, Alcoa og Impregilo hafi unnið. En eins og greinin í The Guardian varð tíl að vekja athygU ýmissa á, þá þarf ekki svo að vera. Greinin er reyndar býsna sár lestur fyrir hvern íslending - enda verður hér ekki neitað þeirri fullyrðingu Guðbergs Bergssonar að fátt þyki íslendingum verra en að verða að aðhlátri ann- arra þjöða. Og eins og greinin ber með sér hef- ur það nú gerst - þótt texti blaðakonunnar Sus- an De Muth sé ekkert gamanmál og í raun hvfli yfir því landi sem hún lýsir drungi - en enginn gleðihlátur. Löngum hefur verið að hvað svo sem þeir hafa afrekað á síðustu árum, stjórnarleiðtog- arnir Halldór Ásgrímsson og Davíð Oddsson, þá muni þetta skyggja á öll önnur verk þeirra í rfldsstjórn - Kárahnjúkavirkjunin. Og ekki að góðu, heldur muni sagan þvert á mótí seint eða aldrei fyrirgefa þeim stjórnmálamönnum sem sökktu landinu við Kárahnjúka. Þótt þeir mættu vita betur. Þeir gerðu það samt. En líkt og Guardian-greinin er tíl vitnis um: þeir munu ekki sleppa. Illugi Jökulsson Breska blaöakonan Susan De Muth varð vitni að því hvaða álit Friðrik Sophusson hefur á skoðunum útlendinga á Kárahnjúkavirkjun Pöddubani Breska blaðakonan Susan De Muth furðar sig stórlega á framferði íslendinga við Kárahnjúka í grein sem birtíst í netútgáfu The Guardian í London á laugardaginn var. Grein hennar er lðng og mikil og þótt sjón- armið allra aðila í málinu komi Fyrst og fremst vissulega fram fer ekki milli mála að De Muth er afar hneyksluð á fyrir- ætlunum rflasstjórnar um að sökkva landi við Kárahnjúka tíl að knýja ál- verksmiðju á Reyðarfirði. Hún segir í upphafi greinarinnar. „Fyrir norðan Vatnajökul, stærsta jökul Evrópu, er að fínna fjölbreyttasta og stórfeng- legasta eldfjaUaíandslag íslands. ís og kraumandi hverir mætast á jöðr- um jökulsins og síðan tekur við stærsta ósnortna víðernið í vestur- liluta Evrópu - flennistórt svæði með úfnar ár, fossa, dimmleit fjöll og mosavaxnar heiðar blómum skrýddar. Stór hluti af þessu verður horflð undir allt að 150 metra djúpt vatn eigi síðar en 2006 þegar Kárahnjúka- virkjun verður fullgerð. Vlnna er þegar hafin við þessa risavirkjun, sem kosta mun einn ínilljarð Banda- ríkjadollara, en hún á að knýja eina einustu álbræðslu sem bandaríska risafyrirtækið Alcoa hefur í hyggju að reisa. Umhverfisvemdarsinnar á íslandi og erlendis hafa vart trúað sínum eigin augum yflr því hvernig verkið hefur verið rekið áfram, fram- hjá hverri lúndruninni á fætur annarri, af rfldsstjóm sem virðist staðráðin í að láta það fram ganga, hvað sem það kann að kosta náttúr- una eða emahagslífið..." Susan De Mu th lýsir síðan lan ds- háttum og landslagi við Kárahnjúka og segir frá margvíslegum mótmæl- um sem virkjunaráformin kveiktu. „En það vantar samræmingu og skipulagningu þegar kemur að um- fangsmeiri mótmælum," segir hún. ¦ „Lítil grasrótarhreyfing hefur staðið fyrir reglulegum upplestrum og uppákomum í Reykjavík, þar sem allt að þúsund manns hafa safnast saman, en íslendingar eru rályndir og friðsamir (í landinu er enginn her). Mótmælendum hefur ekki auðnast að skipuleggja þær um-. fangsmiklu aðgerðir og fjöldamót- mæli sem stöðvuðu til dæmis bygg- ingu Santa Isabel-stífíunnar íBrasil- íu." Síðan segir hún: „Meðan flestöll þróuðu löndin keppast við að brjóta niður stífiugarða ogflytjaþungaiðn- að sinn til þróunarlandanna, þá heldur fólkið sem stjórnar íslandi enn fast í draum sinn um stóriðju- væðingu. Davíð Oddsson, forsætis- ráðherra ... hefur verið við völdítólf ár og landsmenn dá hann, óttast og hata í ámóta hlutföllum. Með Hall- dóri Ásgrfmssyni ... stýrir hann hægristjórninni sem við völd er. Vatnsafisvirkjanir em hins vegar opin- berlega á verksviði annars vegar iðnaðar- ráðherra og hins vegar umhverfisráðherra ... en margir fslendingar efast um hæfni þeirra enskufiá 1972 m aö ^ patt f upp. lýstri umræðu um þessi mál. Að minnsta kosti vekur ferilskrá þeirra ekki traust iðnaðar- og viöskipta- ráðuneytinu styrir Valgerður Sverr- isdóttir sem ekki verður séð að hafi aðra menntun en gráðu í ensku frá ár- inu 1972. Siv Frið- leifsdóttír, umhverfis- ráðherra, er sjúkra- þjálfari. Ráðherrarnir geta ekki sýnt fram á aríJmbeinl ' neina sérstaka fyrirspurnum til reynslu þeirra af við- Landsvirkjunar Valgerður Með prófi komandi málaflokkum - hvorki á þingi né annars staðar. Þegar ég bað um viðtal við (Siv) var mér bent á að tala í staðinn við Sigurð Arnalds, sem lýst var sem „helsta sérfræðingi ríkisstjórnarinnar um Kárahnjúka- virkjunina". (Sigurður) er yfirmaður upplýsingadeildar Landsvirkjunar (f málefhum Káralmjúka). Þetta var eins og að vera bent á að tala við Alastair Campbell sem sérfræðing bresku stjórnarinnar um stríðið í frak Friðrik Sophusson, fyrrum fjár- málaráðherra í rfldsstjóm (Davíðs) og nú forstjóri Landsvirkjunar, deilir greinilega lystinni á risaverkefhum með stjóminni... Hann hafnar mál- flutningi vemdunarsinna með þeim orðum að þeir séu „rómantfskir"." Og enn segir Susan De Muth: „Nágrannar íslands eru ekki hrifnir. Sænska dagblaðið Gautaborgar- pósturinn harmaði nýlega „skort á lýðræði" ílan din u og lýsti Islen ding- um sem „snúcjudýrum meðal nor- rænna þjóða" vegna hinnar skelR- legu umhverfisstefhu, sem blaðið kallaði „stríð gegn landinu"." Þá vitnar breska blaðakonan til íslenskra sérfræðinga sem lýst hafa efasemdum um virkjunina og álver- ið. Hún hefur m.a. eftir Þorsteini Siglaugssyni að „Kárahnjúkavirkjun verði aldrei arðsöm og það gæti vel farið svo að íslenskir skattgreiðend- urþurfí að halda uppi álveriAlcoa". Síðan fíallar De Muth um erfíðleika sem andstæðingar virkjunarinnar hafí þurft að glíma við til að koma sjónarmiðum sínum á framfæri og vitnar til Dr.RagnhiIdar Sigurðar- dóttur sem segist hafa verið beðin um að falsa skýrslu sína um um- hverfísáhrif Þjórsárvirkjunar. „Er ég neitaði, var skýrslunni samt breytt," segir Ragnhildur ogþegarhún gerði uppskátt um málið hafí hún verið svipt vinnu. En Friðrik Sophusson harðneitar ásökunum Ragnhildar. ftarlega er fjallað um ítalska fyrir- tækið ImpregÚo og slæman orðstír þess á alþjóðavettvangi, og Susan De Muth nefnir að áformin um Kárahnjiíkavirkjun hafi vakið mikla andstöðu erlendis. 120 umhverfis- verndarsamtök hafi sameinast um að mótmæla áformunum. En, segir De Muth, „rítósstjórninni virðist standa á sama um álit umheimsins, eins og endumýjaðar hvalveiðar em tíl marks um (Friðrik) Sophusson túlkar sjónarmið margra þjóðemis- sinnaðra og íhaldssamra Islendinga þegar hann læst kremja pöddu und- ir skónum sínum og segin „Svona fer enginn með ísland"." Við æúum að endurtaka þetta: „... þegar hann læst kremja pöddu undir skónum sínum og segir: „Svona fer enginn með ísland"."
Beinir tenglar
