Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš

						DAGBLAÐIÐ. — FÖSTUDAGUR 3. SEPTEMBER 1976.
.11
s
Lendingarstaöurinn, sem
nefndur hefur veriö Utópía, er
Skammt frá norðurskauti
stjörnunnar öndverðu megin
við Víking 1. sem lenti nálægt
miðbaugnum fyrir einum og
hálfum mánuði.
Talsmaður Víkingsáætlunar-
innar, Larry King, sagði við
fréttamenn fyrir skömmu:
„Vitað er að vatn og ís er þarna,
eins að á morgnana er þarna
þoka.  Þá  er  þess  að geta  að
er Útópía?
hitastigið er stundum yfir frost-
marki sem þýðir að staðurinn
er tilvalin uppeldisstöð lífs
þar á stjörnunni."
Sérfræðingar segja, að mögu-
leikinn á vatni bendi eindregið
til, þess, að þarna sé líf í ein-
hverju örsmáu formi að finna.
Vísindamennirnir, sem vinna
við áætlunina, vinna þó enn að
því að raða niður þeim upp-
lýsingum, sem þeim hefur
borizt frá reikistjörnunni um
geimferju Víkings 1.
Þrjár líffræðilegar tilraunir,
sem gerðar hafa verið þarna úti
í geimnum, sýna að líf gæti
verið að finna þar.
Enn aðrar tilraunir sýna að
ekki er um að ræða neitt veru-
Iegt magn af Carboni sem er
nauðsynlegt, a.m.k. miðað við
þær reglur, sem við hér á
jörðinni þekkjum til þess að líf
geti þrifizt.
Lendingarstaður Víkings 2.
verður um 6.400 km frá þeim
stað er Víkingur 1. lenti á, en
hann hefur þótt standa sig með
miklum ágætum.
En. lendingarstaðurinn er
ekki frýnilegur. Utópía er
hrjóstrug og alsett sprungum
og þar er Mie, gígur sem er um
100 km í þvermál.
Og enn einu sinni velta menn
spurningunni fyrir sér. Er líf á
Mars? Gröfuarmur Víkings 2.
mun krafsa i yfirborð reiki-
stjörnunnar en á arminum
lengst til hægri er „veður-
stofan" sem sendir upplýsingar
um veðrið um tæpra 400 km
vegalengd til jarðar.
Vísindamennirnir vonast
samt til þess að sandbreiður,
sem eru allt að 10 m á þykkt,
muni varna því að geimferjan
brotlendi þegar að stðru stund-
inni kemur.
Utópia er skammt frá ísrönd
norðurskautsins sem breiðir úr
sér yfir veturinn. En nú er
sumar á þessum slóðum, svo að
jökullinn hefur dregizt svolítið
saman.
Rúmum þrem stundarfjórð-
ungum eftir að geimferjan
hefur lent mun hún hefja send-
ingar á ljósmyndum frá næsta
nágrenni sínu, líkt og gerðist
með Víking 1.
Það mun taka um 70 mínútui
að senda ljösmyndirnar um
geimstöðina sem hringsnýst um
reikistjörnuna til jarðar enda
er hér um að ræða um 370 millj.
km vegalengd. Siðan mun geim-
ferjan vinna svipuð störf og
Víkingur 1. gerði á sínum
lendingarstað, senda upp-
lýsingar um jarðsýni o.s.f rv.
Vísindamennirnir verða samt
að bíta í eitt súrt epli. Er geim-
ferja Víkings 2. hefur störf sín
mun það bitna á sendingum frí,
geimferju Víkings 1. vegnu
þess að sendistöðvar geimferj-
anna beggja er ekki hægt að
samræma og verða þeir því að
sætta sig við það að geta ekki
notað þessi tæki að fullu við
vísindarannsóknir sínar.
herramannanna væri enginn
ráðherra, alþingismaður eða
fíokksforingi! Hverjum —
hvaða stétt manna — telur yfir-
sakadómari sig vera að þjóna —
og hvaða stétt manna telur
hann sig eiga að þjóna. Hvers
eiga lögfræðingar, prestar,
prentarar, blaðamenn og
bankaráðsmenn að gjalda? Það
virðist ljóst að á tungu yfirsaka-
dómarans virðast sumir vera
jafnari er aðrir.
Kjarninn er því miður þessi:
Beztu menn og beztu konur
vilja að dómskerfið starfi vel og
að réttarríkið sé sá hyrningar-
steinn sém stór hluti sið-
menningar og borgaralegs
öryggis geti hvílt á. Slíkt fólk
vill ekki grípa fram fyrir
hendur á dómskerfi eða
rannsóknaraðilum, ef það telur
sig geta treyst því, að verið sé
að vinna vel, rösklega og sann-
gjarnlega í þagu heildarinnar
og í þágu réttlætis. En, því
míður, undangengin misseri
hefur borgurum þessa lands
verið opnuð sýn inn í réttar-
kerfi landsins — af sorp-
blöðum, væntanlega — og sú
sjón, sem þar hefur blasað við,
er þess eðlis að full ástæða er
til að ætla, að endanlegt traust
milli dómskerfis og almennings
sé að bresta. Menn treysta því
ekki að réttarkerfið sé að
fullnægja réttlæti. Menn
þekkja of mörg dæmi þcss að
allar þessar tafir.öll þessileynd.
þjóni í reynd skúrkum þessa
samfélags Og menn og konur
hafa fyllstu ástæðu til þess að
vera óörugg um, hver sé raun-
verulegur vilji stjórnkerfisins í
þessum efnum.
Og meðal annarra orða: Fyrir
tæpum tveimur árum kom upp
stórt tollsvikamál. Hvar er það
mál að þvælast í kerfinu?
Kannske er það enn í rannsókn
í Sakadómi? Og er sá almanna-
rómur réttur að það séu að
einhverju leyti sömu mennirnir
sem nú eru á ferðinni í ávísana-
málinu. Og eigum við bara að
taka ofan og segja allt í lagi,
þegar Sakadómur segist vilja
sinn tíma til þess aö rannsaka
málin?
Bankaleynd —
skálkaskjól
Dómskerfið er svo sem kapí-
tuli út af fyrir sig — en það
kemur víða við eins og sést af
þeirri yfirlýsingu dugmikils
embættismanns, Ólafs Nils-
sonar, fyrrum skattrannsóknar-
stjóra, í sjónvarpi á þriðjudags-
kvöld, þar sem hann sagði að
végna ástands dómskerfis
hefðu skattrann.sóknaraðilar
verið löngu hættir að reyna að
senda mál í dbmskérfið. En
annars staðar rikir leynd, sem
mcnn og köhur er farið að
bjóða   i  grún   að  sé  ekki   ein-
göngu til þess fallin að vernda
einkalíf manna, heldur sé i'
reynd orðin skálkaskjól. Ríkis-
bankarnir eru í reynd ekki
annað en almannasjóðir sem
bankastjórnum er treyst fyrir,
þar sitja pólitískir aðilar og
gefa út ávísanir og yfir öllu
saman drottna pólitísk og sam-
tryggð bankaráð, sem aldrei
virðast þurfa að gera grein
fyrir störfum sínum.
Og hvað gerist svo innan
þessara veggja veit raunar eng-
inn — og margsinnis áður
hefur verið vikið að því að
hugsanlega getur mikil mis-
notkun valds, aðstöðu og fjár-
magns átt sér stað þarna. Öða-
verðbólgan hefur auðvitað
magnað þetta ástand, hér búum
við við neikvæða vexti og enn
eykur það völd bankastjóra,
gerir þá nánast að ríki í ríkinu.
Það er kominn tími til að brjóta
upp bankavaldið og upplýsa
fólk um það sem gerist í þessari
lokuðu undraveröld.
Ráðherra og
bankalán
Áður en lengra er haldið og
dæmi nefnt því til stuðnings
hvað hugsanlega er almennt og
yfirleitt að gerast í hinni
lokuðu undraveröld bankanna,
langar mig til að segja eftirfar-
andi: Ég játa að ég hefi verið í
vafa um hvort það væri of langt
gengið að segja þá sögu um
utanríkisráðherra og bankalán,
sem ég þó ætla að segja. Hrein-
lega hvort hér sé um ósæmilega
aðför að einkalífi manns að
ræða. Einnig hitt, hvort ég sé
rétti maðurinn til þess að viðra
þessa sögu, sem reyndar
gengur fjöllunum hærra, líka
vegna þess, að eins og einhverj-
um blaðalesendum er kunnugt
um þá hef ég persónulega
skömm á ýmsum flokksbræðr-
um ráðherrans. En eins og ég
hefi áður sagt í svipuðum dálk-
um, þá met ég ráðherrann
mikils sem stjórnmálamann, og
þá ekki síður persónulega,
vegna þeirra skipta sem ég hefi
þurft að leita til hans sem
blaðamaður. Slíkt mun vera
samdóma álit flestra eða allra
blaðamanna.
En það breytir ekki hinu: Að
29. apríl sl. hefur utanríkisráð-
herra fengið í Landsbankanum
persónulegt lán upp á 5,7 —
fimm milljónif og sjö hundruð
þúsund — milljónir króna.
Þetta lán fékk ráðherra á
sjöunda veðrétt í húsi sínu. og
til átta — ég endurtek, átta —
ára. Þetta nam því sem næst
verði á venjulegri íbúð í blokk.
Þar fyrir ulan er lánið veitt rétt
eftir að tilkynnt haf'ði vorið um
að vcxtir æliu að hækka. þeir
hækkuðu síóan 1. mái, og þá
nieð þvi uð jit'firí voru út svo-
r-c------------------------------
;¦: rr°ffl8(fb
yjffp^yí       •---     VEOSKULDAbBÍF
SAMRIT                                                                                    "r------------------
Undirrit »"ur Jla«t.XjúMl»Dn,:JllyjlI»xaj...a.-ReTJtJ»llI^.-----------------------
vlStakennlr Mr nvetr'aS vera ekuldugur-------L«ndabankx Jjllands.,--------------------------------
ur»kr....5,.7PftíÓ«!J-------------.....-..............................-.......--------------------------------------
___/ín »ii|)o'nlxc>gnl6hundTuffbu«und fcronur—__________________
Kin lof.S er ao endurgrelBa aS fullu a rneatu.......•?..."..........a...~-...r....-.l-----------......    .....
I»e0 jöfnum afborgunum, kr................t~.......¦'¦------..................—•-.............."          .......
,   , ,..„           25. »-rll o- 26. október           ..............__________
1 hvert sinn. mcS gjalddogum-------------------------------...........-.....--------
ár hvert, I fyrata ainn........2D.....0kÍnbai-..lfl7n'.............-.....................-----------------------------¦
I vextl af akuld þessart greiSaet 18 % Imextir og greiSaat þeir eftir i' '»»" ^1""6*""
íg afborganir. HÍkki eSa bekki almennir ÚUánav^rtlr akulu veat.nur breytaat I aamræml vid þaS.
þaunig aS þcir veroi Svallt ha-atu lögleyfíu v-rtlr. Sama gtldir um ^1}"""-                    ,.,„_
T™ trygginíar skilvlsri og skaslau.rl grelSalu höfuS.tSl. og -aita af bréfi^þeaa-. a-o og ollum
kostnaSi, sem af vanakilum k.nn a« leiSa, er .kuldareig.nda hér meS aett aS veSI,
f«.tol-nlna i.r.  9 vi» Hlyn«erM t K.ykJ.vík, m«» tllheyr.ndl i6»«r-
r.ttlndui. og öllu þvi sern .lgn be.aarl íjl-lr og fylgja ber, »llt «e»
7.  -«f1ound»- ve'rótti og uppfBaralufotti raa-t á eftir:
l.-.»r.  kr.       194.ooo,   tll Llf.yrlauJ.  S.I.3.,                   d«s».   18.8.74,
!,     ¦';'.«              72.265.64 '' Lif«yrl».J.»t».Tlklaln.,          "          17.lo.74,
2,     "       "        l.ooo.oon,        "   l.undh.ra,                                            "          7.2,7 4
3,      »     «            171.428.7o," handbafa,                                            "      H.lo.74,
3-     'i       "               60.000,        "   S«mvinnub»nk»   I-l.nda.               "        14.10.74,
4,      '      "              93.-24,       "  handhtfn,                                            "       l9'   9-74,
5,     «      "              94.2flo,      " handbafa,                                            "      18.9.74,
,i,    "       "            il9.ooo,       " handlraf.,                                            "       14.lo.7-l.
V.ffhsfa er kunnugt um áhvíl.ndi kvaSir.
1 2. mai 1976
Wefkt; Lilra — \~t 2. „, _£!i_
Giald .
Stintpiiajald .                       __         _
S imtals kr.   -----------r7r-> ÍXX>
Cjreitt
. kr.-------"'y&.Sei,
¦--------ES
veðaett:. mnital.lut í v-.^ctiííi.jiunni                             ncfout, og eru vátrygKirigar/Jirh«8ir  hirLa
VtOaotaitjg
einu sin.
skuld
BSJMSKm fyVir^t .rÆhií'Æ: ^ tt r*>" < * >— «
a* vatryggja þad a k„,'.nad lántaka.                k    '     " " km"m Jafnan l,cl™IL ™ þó ekki skylt,
Stantii skuldari ckki í •vkiliirn moA m   * i        n.
bú han, tekiS t,l .k,„„ «""££&hmu'vSS™ VZ'S "T" ""at™«»" -k»Jd.r, verdi
Cjold e,g, gre.Jd I rítta tls. fjárnám gert í hinu S. ,,, , ', T 'M"^'-tím cSa onnur
daaa'S „ írJ ,' S'-"M^ f«»in an u„Ia.gn.iP „c   "i',' ?\"' l^,» "" ' "^ * « hi"
»tt-S£^^%SSSÍS.ríSi lYXS^t 'gS1-"' ín -l-.engtnn.
T.I .USfestu undirntar .kuldari hre, ,,e-,. ! viSurvi.t tveggj, „Ikv^dr, vitund^tu,
r«Tk,i«ví
V'otbir að ri^ttci
daís. ug undirskrift:
/
kölluð vaxtaaukalán. Lán ráö-
herrans bor hins vegar eldri og
þess vegna lægri vexti. Og
þegar skuldabréfið var sent til
fógeta fylgdi því eftirfarandi,
efnisleg orðsending frá Lands-
banka íslands: Vinsamlegast
l)irtist ekki í Kaupsýslutíðind-
um. Landsbanki íslands.
Maður skylcii ætla að banka-
stjórar eða bankaráð, sem sam-
kvæmt lögum eiga að gæta
hagsmuna bankans, hafi haldið
að sér höndum dagana áður en
vaxtahækkun á sér stað. Eii það
virðist ekki sama hver á i hlut.
En allt það er þó aukaatriði.
aðalatriðiö er að hér fær prívat-
maður nærri sex milljón kióna
!án til átta ára, það er óðaverð-
bólga í landinu, á sama tíma og
leynimakkararnir bera við
stöðugum lánsfjárskorti.
Af hverju?
Eg ætla mér ekki þá dul
að reyna að spá í það af hverju
svona lán eru veitt. Ræðst ráð-
herrann af slíku fyrirhyggju-
leysi í húsbyggingu að hann sér
ekki fram úr því öðru vísi en
með óvenjulegri og siðlausri
hjálp Landsbankans? Eða eru
einhverjar aðrar ástæður?
Telur Landsbankinn sig vera
að gegna pólitísku hlutverki
þegar hann lánar ráðherra
svona glfurlega upphæð?
Beinlínis gefur honum stórar
fjárfúlgur? Eða er þetta ein-
ungis valdaleikur sjálfskipaðr-
ar og verðbólginnar yfirstéttar?
Eru þeir að dunda sér við það
að lána hverjir öðrum milljónir
úr almannasjóðum — á kvöldin
og um helgar — í trausti þess
að hin virðulega bankaleynd í
hinu virðulega bankakerfi sé
svo mikil,,að þeir geti gert hvað
sem er. En hvað segir maðurinn
á götunni? Hverjar eru eigin-
lega leikreglurnar? Hvað er
eiginlega að gerast?
Á bak við
byrgða glugga
Ég legg á ný áherzlu á fyrri
orð mín persónuleg um utan-
ríkisráðherra. Ég legg enn á ný
áherzlu að það er verið að f jalla
um kerfi og ógeðslegt leyni-
makk þess, ekki fyrst og fremst
um þann einstakling sem í hlut
á. En það er ógerlegt að fjalla
um kerfi án þess að taka um
dæmi. Svo hefur Morgunblaðið
gert um langa hríð, og árangur-
inn blasir hvarvetna við.
Og í guðs bænum, lesendur
góðir, látið ekki nlogga-
mennsku samfélagsins villa
ykkur sýn. Þetta er ekki
persónuleg árás. Þetta er ekki
samsæri. En þetta er dæmi úr
bankasögunni, eitt dæmi af
sennilega mýmörgum um það,
hvað er að gerast bak við
byrgða glugga, hvernig banka-
leyndin er notuð sem skálka-
skjól. Þetta ástand verður að
hreinsa, og það er hægt, fyrst
og fremst með aukinni upplýs-
ingu og auknu aðhaldi. Það
getur til að mynda Alþingi gert,
sé það ekki svo samsekt í sukk-
inu, að það vilji hafa þessa hluti
svona. Þeir hafa að minnsta
kosti látið þessa hluti viðgang-
ast um árabil.
Blöð og bláðaménn með
sjálfsvirðingu þurfa í auknum
mæli að snúa sér að banka-
kerfinu. Þar er ekki einasta
verk að vinna. Þar er flór að
moka.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24