Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš

og  
S M Þ M F F L
1 2 3 4 5 6 7
8 9 10 11 12 13 14
15 16 17 18 19 20 21
22 23 24 25 26 27 28
29 30 31 . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš

						

14

DAGBLAÐH). FQSTUDAGUB 27. MAl 1977.

Garölist er ein

fegursta

list sem til er

Listamaðurinn

vinnur með

lifandi efni,

síbreytilegt í

formi og litum

Rætt við Jön H. Björnsson garðarkitekt um skipulagningu skrúðgarða

„Við reynum að tak'a tillit til

þeirra hugmynda sem fðlkið

hefur sjálft og einnig verður að

miða teikninguna við hvort f ólk

ætlar sjálft að vinna garðinn

eða hvort ætlunin er að f á garð-

yrkjumenn til þess. Það verður

að gæta þess að taka ekki

sköpunargleðina frá garðeig-

endunum. Þegar þeir haf a lokið

við að gera garðinn sinn eiga

þeir helzt að hafa það á tilfinn-

ingunni að hann sé þeirra eigið

verk."

Eitthvað á þessa leið sagði

Jðn H. Björnsson, en hann'er

einn af örfáum garðarkitektum

okkar. Jðn er þekktastur sem

„Jón í Alaska", en hann stofh-

setti gróðrastöðina Alaska árið

1953 þegar hann kom heim frá

námi í garðarkitektúr í Banda-

ríkjunum. Hann hugðist taka

að sér Skipulagningu garða

jafnhliða gróðrastöðvarrekstr-

inum, en fékk ekki næg verk-

ef ni þá.

„Málin æxluðust þannig að-

ég varð eiginlega alveg óvart

kaupmaður, en nú hef ég leigt

Alaska út og snúið mér ein-

göngu að því að skipuleggja

garða," 'sagði Jón.

„Venjan hefur verið að húsið

er byggt fyrst og siðan kemur

garðarkitektinn til sögunnar og

þá er allt orðið um seinan,"

sagði Jðn. „Þetta er nú samt

ððum að breytast og hefur

Reynir Vilhjálmsson garðarki-

tekt átt þar stærstan hluta að

máli með að hafa hönd í bagga

með skipulagningu nýrra

hverfa.

Fimm gerðir húsa

hér á landi

í húsagerð hér á landi er

eiginlega um fimm j;erðir húsa

að ræða. Fjölbýlishús, þar sem

margar fjölskyldur búa, tví-

býlishús, eða tveggja hæða hús,

þar sem oft eru íbúðir I kjallara

og risi, parhús, tvíbýlishús sem

skipt er lððrétt, raðhús og ein-

býlishús.

Samband húss og garðs

hlýtur alltaf að vera erfitt

þegar um fjölbýlishus er að

ræða. Þá má einstaklingshyggj-

an m.t.t. garðsins ekki ráða.

Heppiregast er að í kringum

nokkur slíkhus sé almennings-

garður með nauðsynlegum

gagnstígum, gangbrautum og

fallegum gróðri þar sem íbii-

arnir geta notið skjóls. Slíkan

garð þarf að skipuleggja sem

eina heild. Eðlilegt er að hafa

Stór lóð, mikill hluti lóðarinnar er garðengi, með frfstandandi

trjám til þess að draga úr slætti. Grasið í garðenginu er slegið

Ivisvar á ári og því kjörinn staður fyrir villta blómlauka við stofna

trjánna. Gangstígar eru formaðir um garðengið méð sláttuvélinni.

rúmgóðar og skýldar svalir í

fjölbýlishúsum, þar sem íbú-

arnir geta haft sinn „einka-

garð".

Þær lóðir, sem oft er einna

erfiðast að skipuleggja með til-

liti til notagildis eru við tvi-

býlishúsin. Fjölskyldurnar eiga

oft erfitt með að koma sér sam-

an og stundum hefur slíkum

lóðum verið skipt í eins marga

reiti og fjölskyldurnar í húsinu

eru. Slíkir reitir auka e.t.v.

notagildi garðsins en eru oftast

afleitir frá fegurðarsjónarmiði.

Eldri parhús, raðhús og ein-

býlishús standa oft á háum

kjöllurum, þannig að þau eru

rofin úr samhengi við garðinn

og aðstæðurnar því oft slæmar.

En á siðustu árum hef ur þrðan-

in orðið sú að samband milli

húss og garðs er orðið nánar."

Einbýlishúsalóðirnar

— Hvernig. á að skipuleggja

lóöií við einbýlishús?

„Það er ekki hægt að gefa

nákvæma uppskrift að garð-

skipulagi. Það verður að skipu-

leggja hverja lóð með tilliti til

aðstæðna á hverjum stað'.

Eins og áður gat um þarf að

hafa garðinn í huga strax frá

upphafi. Fyrsta boðirðið á að

garði og eins getur ljðtur upp-

dráttúr orðið að f allegum garði.

Allt byggist á framkvæmd

verksins.

Nauðsynlegt er að hugsa um

garðinn sem eina samræmda

heild, hús, bilskúr, garðein-

ingar, aðkeyrslu og gangstiga.

Hægt er að færa þessi atriði

fram og aftur á pappírnum

þangað til gott samræmi fæst.

&£rrt

Við erum ekki eingöngu að vinna

f yrir okkur sjálf með skipulagningu

f agurra garða, beldur einnig fyrir

af komendur okkar og síðari

kynslöðir

Meðal þeirra opinberru lðða

sem Jón hefur skipulagt má

nefna hinn svokallaða Hallar-

garð. Nú hrannast verkefnin

upp hjá honum, en augu fðlks

hafa opnazt fyrir þvf að nauð-

synlegt er að láta garðarki-

tektinn sjá um skipulagningu

lððanna. Jðn lét okkur í té

þessa uppdrætti sem hann

hefur gert og byrjað var að

vinna að nú í apríl. —

Auðvitað verða mörg ár

þangað  til   garðurinn   verður

endanlega orðinn full-

skapaður og gróðurinn orðinn

eins    og     á    uppdrættinum.

Skipulagningin er þó altént

fyrsta sporið til þess að garður-

inn geti orðið að raunveru-

leika. Við verðum að vera

minnug þess að þegar við

skipuleggjum lóðirnar og

garðana okkar gerum við það

ekki eingöngu fyrir okkur

sjálf heldur einnig fyrir af-

komendur og síðari kynslóðir.

Hús við enda botnlangagotu, ekið ínn á Iððina frá hlið, bifreiða-

geymsla á neðri hæð, hægt að snúa bíl á lóðinni. Samband húss við

suðurlóð lélegt, reynt að tengja svalir við dvalarstað í garðinum.

Tjörn er umhverfis stein, sem var á lððinni, með setkanti í kring.

vera tillitssemi við umhverfið.

Það á ekki að breyta neinu, þar

sem það er ekki nauðsynlegt.

Halli landsins, fallegur grðður

eða klappir eiga að fá að halda

sér ef það er mögulegt. Nauð-

synlegt er að gera skipulags-

uppdrátt að Ióðinni, en hann

bindur ekki garðeigandann eða

tekur af honum frjálsræði.

Þvert á móti. Garðeigandinn

fær stuðning til þess að njóta

frjálsræðis við sköpun lista-

verks síns. En rétt er að hafa i

huga að faliegur skipuaigsupp-

dráttur getur orðið að ljðtum

Áður en húsið sjálft er staðsett

á lóðinni er rétt að hafa í huga

þrjár garðeiningar, götugarð,

húsagarð og einkagarð.

Húsið á að staðsetja á lóðinni

þannig að íveruherbergin vísi

sem bezt við sólu og útsýni. Að

sem mest og bezt svæði verði

fyrir einkagarðinn. Húsið

standi sem næst húsagarðinum

vegna þeirra nauðsynja sem

þar þurta að vera og götugarð-

inn rétt nægjanlega stóran

tilþess að aðkoman að húsinu

verið falieg, því annar er ekki

tilgangur hans.

Oft nýtast dýrmœtar

lóðir illa

Það er oft grátlegt að sjá hve

dýrmætar lððir notast illa

vegna þess að ekki er tekið tillit

til þessara atriða. Landsvæði

fer til spillis og ókleift er að

gera góðan garð.

Aður fyrr voru allir garðar

rammlega girtir en það var

aðallega vegna sauðkindarinn-

ar. En þar sem hún gengur ekki

lengur laus í bæjarlandinu er

ðþarfi að girða lððirnar af,

nema í einkagarðinh. En þar

sem erfitt er að gera umgjörð

hans úr grððri einum saman

eiga menn ekki að vera feimnir

við að nota allt að 180 cm háa

veggi umhverfis hann. Þá má

gera úr timbri, steini, asbesti,

plasti o.fl. Ekki er alltaf nauð-

synlegt að slíkir veggir séu um-

hverfis allan einkagarðinn eða

endilega á lóðamörkunum.

Slikir veggir geta umlukið

aðaldvalarsvæði garðsins að

hluta og- ef við viljum ekki

angra nágrannana með þvi að

hafa fasta veggi á lððamörkum

getum við haft þá innar á lðð-

inni og átt svo land handan við

vegginn og plantað þar hávöxn-

um trjám sem enginn amast

við.

Hávaxinn trjágróður sem

teygir sig upp yfir háa veggi

gefur tilfinningu fyrir að

garðurinn sé stærri en hann

raunverulega er.

Þð verður að varast að gera

veggina of klossaða þannig að

þeir stingi i stúf við umhverfið

og skipuleggja þarf í kringum

þá með grððri til þess að þeir

samræmist umhverfinu.

Eftir að búið er að umlykja

garðinn háum veggjum virkar

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32