12 DAGBLADIÐ. 1 I Um bækur og auglýsingar DAGBLAÐIÐ. FIMMTUDAGUR 14. FEBRUAR 1980. FYRRI GRÐN Fyrir jólin fyllast blöðin af bók- menntaáhuga. Þá gengur ekki á öðru en bókafréttum, umsögnum um bækur og bókaauglýsingum dag eftir dag og viku eftir viku. Og ekki bara blöðin. Opni maður útvarp, morgun, kvöld eða miðjan dag, er vísast verið að lesa úr nýrri bók, og bóka- auglýsingar ganga í síbylju í auglýsingatímum útvarpsins, hver sem nú hlustar á þá. Meira að segja sjónvarpið fær í svip áhuga á bókmenntum. Áreiðanlega eru bókaauglýsingar í sjónvarpinu stór- felldasta ,,bókmennta-kynning" sem fram fer þessar vikur fyrir jólin. En þegar jólin eru búin dettur botn úr bókmenntaumræðunni, og,' þessum látum slotar jafn-skyndilega og þau byrjuðu þetta 5—6 vikum fyrir jól. Þá er kannski svo komið, eftir allar auglýsingar og umtal, að bæði blaðamenn og lesendur fá klígju af einu saman orðinu „bók". Þá hafa ekki blöðin einu sinni neinn áhuga Iengur á sínum eigin frétta- flutningi. Þannig birta ýms blöð fyrir jólin svonefnda metsölulisla og verja þá til þess nokkrum tima og fyrir- höfn að draga saman vitneskju úr hinum og þessum bókabúðum um söluhæstu bækurnar. En ekki hef ég tekið eftir að neitt blaðið hafi hirt um að ljúka þessu máli að bóka- kauptíð liðinni, láta athuga hvaða bækur hafi að endingu selst mest og hver salan hafi endanlega orðið. Væri það þó auðgert í framahldi af þeim upplýsingum, sem áður var búið aðsafna. Og fróðlegt fyrir bæði blöðin sjálf og bókaútgefendur hvort eygja megi samhengi á milli bóksölunnar, bókmenntaumræðu blaðanna og bókaauglýsinga. Blöð og auglýsingar Ég gerðí það mér til gamans að Icsa og kasta tölu á bókmennta- auglýsingar i blöðunum eina viku fyrir jól — einkum til þess að kynna mér þá bókmenntaumræðu, bók- menntakynningu, sem þar fer fram ögn nánar en verður af þessum dag- lega, ósjálfráða og óvirka blaðalestri einum saman. Þetta var vikan 15.- 22. desember, að báðum dögum meðtöldum, sjö útgáfudagar dag- blaðanna fimm í Reykjavík. Ætla mætti að einmitt þessa viku næði auglýsingakappið hámarki, að henni liðinni er komin Þorláksmessa og þar með lýkur kauptíðinni. En eftir á að hyggja er ég hreint ekki frá því að þegar hér var komið hafi verið farið að draga ögn úr bókaauglýsingum í blöðunum, en auglýsingamagnið verði mest um leið og bókaútgáfan sjálf nær hámarki sinu, þetta 2—3 vikum fyrir jól. Og gá ber að því að blaðaauglýsingar eru En þessa siðustu auglýsingaviku fyrir jólin taldist mér svo til að bóka- auglýsingar væru alls 181 i blöðunum, bækurnar, sem auglýstar voru rúmlega 200 talsins, en auglýsendur alls 32. Augljósir eru yfirburðir Morgunblaðsins á auglýsingamarkaði i þessari grein verslunar eins og öðrum. Nær helmingur allra auglýsinganna birtist í Morgunblaðinu (85) en rúmur helmingur i hinum blöðunum fjórum, nokkuð jafnt í þremur þeirra, Vísi (29), Tímanum (27), og Þjóðviljanum (23), en lestina rak Dagblaðið (17), sem útgefendur hafa þá treyst einna síst til að halda fram sinni vöru. Auglýsingar og útgefendur Eins og sjá má var það áreiðanlega mjög verulegur hluti allrar bókaútgáfu á almennan markað sem kom til auglýsinga þessa einu viku, sjálfsagt meira en helmingur allra útgefinna bóka sem einhverja söluvon áttu á jóla- ekki nema einn þátturinn í aug- lýsingastarfsemi bókaútgefenda. Vafalaust hefur sóknarþungi auglýsinganna orðið langmestur i sjónvarpinu í vetur, en sjónvarps- auglýsingar eru ekki til umræðu hér. Að vísu held ég að það séu fáeinir sömu útgefendur er halda úti lang mestum hluta auglýsinganna, bæði í sjónvarpi og blöðunum. Bók menntir markaði. En bæði útgáfa og auglýsingar skiptist mjög misjafnleg á útgefendur. Þessa viku birtu fimm stærstu forlögin meira en helming allra auglýsinga sem að sínu leyti tóku til meira en helmings allra auglýstra bóka. Mest auglýsti Mál og menning: 29 auglýsingar (23 bækur), þá Örn & Örlygur: 24 auglýsingar (26 bækur), Iðunn: 17 auglýsingar (40 bækur), Almenna bókafélagið: 14 auglýsingar (12 bækur) og Skuggsjá: 13 auglýsingar (12 bækur). Þess ber að vísu að geta að Mál og menning auglýsti nokkuð jafnt í öllum blöðum, þar sem hin forlögin birtu öll fleiri auglýsingar í Morgunblaðinu einu en öllum hinum blöðunum og Örn & Örlygur nánast einvörðungu þar. Af 24 auglýsingum forlagsins þessa viku birtist aðeins ein í öðru blaði en Morgunblaðinu. Að óreyndu hélt ég satt að segja að Örn & Örlygur væri langmesta auglýsingaforlagið, en það stafar sjálfsagt af fyrirferð þess í fyrir- ferðarmestu fjölmiðlunum, sjónvarpinu og Morgunblaðinu. Auglýsingarnar sjálfar mætti flokka með ýmsu móti — eftir stærð og gerð, efni og stíl, og eftir tiðni birtingar. Eftir stærð má til dæmjs skipta þeim í þrennt: fjórðung úr siðu eða minni (allt að 50 dálksentimetra), fjórðung til helming siðu (50—100 dsm) og loks stærri auglýsingar (100—200 dsm), sem langflestar eru heil blaðsíða og að kalla allar frá fjórum stærstu forlögunum. Þær voru 25 talsins þessa viku, en afgangurinn skiptist nokkurn veginn tit helminga eftir stærð, þó ívið fleiri af stærri gerðinni. En ekki lagði ég út í að telja saman hvað margar blaðsíður alls væru lagðar undir bókaauglýsingar þessa vikuna, og skal að vísu ekkert' um það segja hvernig bækur mælist á við aðra vöru á auglýsingamarkaði. En af auglýsingatimum sjónvarps að dæma bar að vísu fáar vörutegundir hærra í auglýsingum til jólanna í vetur. I annarri grein verður ögn nánar rætt um hugsanleg áhrif auglýsinga, kostnaðinn af þeim, og hvað af auglýsingum megi ráða um útgáfu- hætti og starfskjör á bókamarkaði. íshokkí Ishokkískautar Stærðir: 39—44. Kr. 15.900.- íshokkí kylfur Kr. 4.000.- Kr. 2.700.- Ishokkí puck Kr. 500.- Skautáhlífar Kr. 1.100.- í 0 ..^> Utilíf Símar 30350 - 82922 Frískar og I jóðrænar Ásgeir Lárusson heitir ungur myndlistarmaður sem sýnt hefur verk sin uppá eigin spýtura.m.k. í tvigang og auk þess tekið þátt í sam- sýningum. Hann hefur gert skúlptúra, hina furðulegustu hluti (objects) ásamt vatnslitamyndum og hefur i þessu öllu sýnt óvenjulega hæfileika. Þegar tekið er lillil til þess að Ásgeir hefur ekki notið venjulegrar myndlistarskólunar, verður áhorfandinn að álykta að hér sé komið það fyrirbæri sem nefnt hefur verið „náttúrutalent". Ásgeir heldur nú sýningu á 29 vatnslita- myndum sínum i Gallerí Suðurgötu 7 og styrkir enn með henni stöðu sína. Lauflétt lína Hvernig sem Asgeir hefur annars hagað sjálfsnámi sínu, er sýnt að hann hefur gætt sín á að ánetjast engum páfa i listinni, en hefur þó augun opin fyrir ýmsu því sem snertir hann sérstaklega. Mér sýnist t.d. sem ljóðrænt innræti og lauflétt lina PaulsKlee hafieitthvaðbeint honum áleiðis og af Klee hefur hann hugsanlega lært aðra lexíu og mikilvægari, samræmingu línu og litar. Þessar vatnslitamyndir Asgeirs mundu trúlega flokkast undir fanta- síur, einhvers staðar á jöðrum hins hlutbundna heims og óhlutbundna. Hann býr til hreinar afstraktmyndir úr ferhyrndum reitum, er hann raðar saman og slær þar nýjan tón og ferskan með því að spila upp á áferð og blönduð tónbrigði lita fremur en hreina litfleti. Eigin lögmál Reitaskipting ýmiss konar er As- geiri töm og gefur honum alls kyns Myndlist AÐALSTEINN INGÓLFSSON Ásgeir Lárusson ásumt einni mynda sinna (Ljósm. Bjarnl). möguleika til myndunar rýmis, en auk þess býr hann til mjög ásjálegar myndir með frjálslegri hætti. Inn í þessi verk koma svo óvænt tilbrigði af lífrænum toga eða beint úr veruleikanum (sjá „Point it somewhere else") og hugarflug áhorfanda fer í gang. Ég man ekki eftir einni einustu mynd á þessari ' sýningu sem ekki gengur upp sam- kvæmt eigin lögmálum og af þeim öllum stafar friskleika og ljóðrænu sem ekki er að finna i verkum nokkurs annars myndlistarmanns íslensks.
Beinir tenglar
