Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Dagblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Dagblašiš

						DAGBLADIÐ. ÞRIÐJUDAGUR 6. OKTÓBER 1981.
17
Menning
Menning
Menning
Menning
Otrúlegfrétt!
KJARVAL SELDUR UR LANDI
Ótrúleg fregn. Nokkrum árum
eftir að handritin eru komin heim eru
uppi spádómar um að selja listaverk-
ið „Lífshlaup" eftir Kjarval úr landi.
Enn virðist sagan endurtaka sig og
mönnum förlast minni. Eftir alda-
reynslu í mistúlkun á sögulegum rétti
íslenskra menningarverðmæta eru
enn að ginnast úr landi íslensk lista-
verk. I nafni frjálsrar verslunar er
hluti af íslenskri Iistmenningu boðinn
upp fyrir hæsta verð.
Útflutningur á
listaverkum
Þegar   málið   er   skoðað   nánar
kemur í ljós að hér er um að ræða at-
ennfremur má minna á að eftirtalin
listaverk voru seld á alþjóðlegum
listamarkaði í september 1981: mál-
verk á striga eftír Jean Honore FRAG
ONARD, „La laitiere surprise" frá
árinu 1777, stærð 0,58x0,71 m'fyrir
165.000 nýjar krónur. Pastel-mynd
eftir Millet, „La gardeuse de
vaches", 1855, stærð 0,305x0,465
m, seld fyrir toppverð, 343.000 nýjar
krónur.
Við sjáum því að íslensk listaverka-
verðhefð hefur verið sprengd upp úr
öllu valdi. Og síðan er freistað gæf-
unnar á frjálsum markaði erlendis.
í raun er ástæða að staldra við og
rýna vel i eðli málsins, því það er
burð, sem leiðir islenska nútimalist í
sigti frjálsrar verslunar á alþjóða-
markaði. Og í fyrsta skipti sem ís-
lenskt nútímalistaverk af þessari
stærð er vísvitandi boðið til kaups er-
lendis. Eðli hinna frjálsu verslunar
kemur skýrt fram. Það er ekki lengur
spurning um íslenska menningararf-
leifð heldur aðeins hver býður hæsta
boðið.
Uppboðshaldarinn setti, samkvæmt
blaðaheimildum, upp lágmarksverð
3,1 milljón nýjar krónur. Við skulum
hafa í huga að gangverð samtíma-
listaverka í íslenskum gæðaflokki er
um 20.000—30.000 nýjar krónur. Og
kominn tími til að íslensk stjórnvöld
geri sér grein fyrir stöðu nútima-
menningarmála og setji hispurslaus
lög gagnvart útflutningi á íslenskri
menningararfleifð. Þetta er ekkert
óþekkt fyrirbæri, hin frjálsa verslun
gramsar víðar en á fslandi. Flest
Evrópulönd hafa algerlega tekið fyrir
útflutning á fornfræðilegum og list-
rænum þjóðarminjum. Þá eru flestar
vakandi menningarþjóðir að leita
uppi og kaupa aftur áður „týnd"
menningarverðmæti. Það er því
furðuleg fregn að islenskur listspá-
kaupmaður sé í þann veginn að selja
úr landi merkilegan kapítula í Is-
lenskri listasögu.
KjOtbúöin 1965,236,68 X 252,1 X 121,9 cm, liæö mannsins er 158 cm.
Listaverk eftir George SEGAL.
^f       Lifslilaup Kjarvals.
Tvírœð ráðstöf un
Að sjálfsögðu áttu islensk menn-
ingaryfirvöld að koma fyrr inn í
myndina. Auðvitað hefði aldrei átt
að taka listaverkin út úr sínu upp-
runalega umhverfi. Það hefði aldrei
átt að gefa neinum tækifæri til að
klippa verkin úr umhverfi Kjarvals til
að spila með á islenskum eða er-
lendum markaði.
Um leið og verkið var komið inn í
sýningarsal Kjarvalsstaða varð
flestum ljóst að átt hefði sér stað list-
ræn fölsun. Listaverkið hafði skipt
um eðli og í raun fengið tviræða
formgerð og um leið nýjan tvöfaldan
lestur. Annars vegar sem málverk
eftir Kjarval og hins vegar sem forn-
leifafræðileg hugmynd þess eðlis að-
endurrcisa vinnustofu Kjarvals í
framandi umhverfi. Hið „nýja lista-
verk" er ekki aðeins málverk heldur
einnig hlutir úr gömlu vinnustofunni.
Hurð, dyrakarmur, miðstöðvarofn,
borð og stóll eru orðin hluti af lista-
verkinu. Við erum í raun komin inn í
myndheim           popp-listamannsins
George SEGAL.
Þeir sem stóðu að þessari „endur-
reisn" hafa ekki áttað sig á ger-
breyttu inntaki list- og sjónmennta-
hugtaksins í samtímalistum. Hér er
því ljóst að þyngdarpunktur verksins
sem hugsað var á veggfleti hefur nú
færst „út fyrir rammann" og gert
verkið að umhverfislistaverki í
þrívidd, þ.e.a.s. veggurinn sjálfur,
hurðin og ofninn, sem höfðu fyrst og
fremst praktískt notagildi fyrir lista-
manninn, eru nú orðin hluti af lista-
verkinu. Listaverkið hefur verið rifið
út úr sínu venjubundna samhengi og
þannig öðlast ámóta inntak og ready-
made listaverk Duchamp. Þetta er
eðlileg afleiðing þegar peningahug-
leiðingar sitja í fyrirrúmi.
Þessi verslunarbrella minnir okkur
á að á íslandi er að vaxa fram harð-
svífin listaverkaverslun og það er tími
til kominn að íslenskir listamenn og
íslensk stjórnvöld taki afstöðu gagn-
vart þessum markaði og setji ákveðn-
ar reglur um höfundarrétt og útflutn-
ing á íslenskum listaverkum.
Gunnar B. Kvurun.
^*SPENNUM
J&     BELTIN
alltaf
NOTUM
LJÓS
... allan sólarhringinn
að vetrariagi
llœ
FERDAR
á besta staö í bænum.
Þægileg vel búin herbergi.
Lipur þjónusta.
títóto
RAUÐARARSTIGUR 18
SÍMI28866
.111 eropin
allan daginn. Heitur matur,
brauö, kaffi og kökur.Vistlegt
umhverfi.
lo'teíl
.jifcln
RAUDARARSTIGUR 18
SÍMI28866
leigöur út til funda og
skemmtanahalds. Heitt eöa
kalt borð, kökur, snittur og
kaffi.
toiei
jnom;
RAUDARARSTIGUR 18
SÍMI28866

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
14-15
14-15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28