3 LANDSBOKASAFNIÐ 19531954 Verðugt er að minnast sérstaklega á góða bókagjöf frá Haraldi Jo ar ig- Sigurðssyni vélstióra, sem lézt í Reykiavík 27. nóvember 1954. urðssonar velstjora Skömmu fyrir andlát sitt tilkynnti hann Landsbókasafninu, að hann ætti nokkrar gamlar bækur, sem sér þætti vænt um, og kysi hann helzt að þær yrðu eign Landsbókasafnsins eftir sinn dag. Afhenti hann þá þegar nokkrar þeirra, en sumar afhenti kona hans, frú Alice Sigurðsson, að manni sínum látnum. Meðal bóka þessara eru gamlar útgáfur af Islendingasögum, Sturlungu, Snorra-Eddu og Heimskringlu, nokkrar útgáfubækur Páls Sveinssonar, orðabók Fritzners og ýmislegt fleira, sem nú gerist torfengið. Sumar bækurnar hafa verið í eigu afa Haralds og langafa, þeirra Jens Sigurðssonar rektors og Björns Gunnlaugssonar yfirkennara, en Haraldur var sonur Sigurðar prófasts Jenssonar í Flatey. Bókagjöf Haralds Sigurðssonar var Landsbókasafninu mjög kærkomin, ekki sízt vegna þess hugarfars, sem slíkar ráðstafanir bókelskra manna eru af sprottnar. I janúar 1954 andaðist í Stokkhólmi dr. Ragnar Lundborg, sem 1 möreum var kunnur hér á landi. einkum fyrr á árum þegar siálf- Lundborg . , . . stæðisbarátta Islendinga stóð sem hæst. Ritaði hann þá bækur og fjölda greina um sjálfstæðismál Islands og barðist drengilega fyrir íslenzkum málstað. Hann byrjaði snemma að safna öllu, sem ritað var um íslenzk stjórnmál, bókum, ritling- um og blaðagreinum á ýmsum málum. Hélt hann því áfram eftir föngum til síðustu stundar. I erfðaskrá sinni mælti hann svo fyrir, að Landsbókasafn Islands skyldi eignast safn þetta eftir sinn dag, og var það sent hingað að honum látnum. Er einkum góður fengur í úrklippusafninu, sem er mikið fyrirferðar og snyrtilegt að frágangi, allt fest inn í þar til gerðar bækur. Dr. Ragnar Lundborg átti allmikið safn bóka og ritlinga um þjóðarétt og skyld efni og var dánargjöf hans til Landsbókasafnsins hluti úr þessu safni. Fyrir atbeina dr. Helga Briem, sendiherra íslands í Stokkhólmi, var Landsbókasafninu gefinn kostur á að eign- ast með mjög vægu verði þann hluta safnsins, er því var ekki ánafnaður í erfðaskránni, og var því boði tekið með þökkum. Safn þetta er samtals um 2500 bindi og verður það í sérstakri deild, a. m. k. fyrst um sinn. tr j i_-* Handrítasafninu hafa borizt margar og góðar gjafir á árunum Hanaritasafniö 195354. Skal fyrst nefnd mjög kærkomin gjöf frá frú Elenore Sveinbjörnsson, ekkju Sveinbjörns Sveinbjörnssonar tónskálds, sem nú á heimili í Kan- ada, komin á níræðisaldur. Með bréfi til forsætisráðherra tilkynnti hún á síðastliðnu sumri, að hún gæfi íslenzku þjóðinni öll eftirlátin handrit manns síns, en flest þeirra hafa verið geymd fullan aldarfjórðung í lokuðum kassa í Landsbókasafninu. Frúin sendi jafnframt Landsbókasafninu fagurlega ritaða skrá um öll tónverk manns síns, prentuð og óprentuð, myndir og fleiri minjar, þar á meðal heiðurspening úr gulli, sem konung- ur Islands og Danmerkur sæmdi Sveinbjörn 1874 fyrir lagið við 0, guð vors lands". I safni þessu eru auk handrita að tónverkum Sveinbjörns nokkrar ritgerðir eftir hann um tónlist, kvæðaþýðingar og fleira. Einnig er þar mikið safn greina úr blöðum og tímaritum, er geyma dóma samtíðarinnar um tónskáldið og störf hans. Er mikill fengur