120 BALDURANDRESSON Ég býst við, að mörgum muni þykja það merkilegt, að öll sönglög Sveinbjarnar fram að fimmtugsaldri eru samin við útlenzka texta, að undanteknum þjóðsöngnum. En það mun þó engu siður vekja furðu margra, að allar tónsmíðar hans frá þessum tíma eru enn í dag, að heita má, ókunnar almenningi á íslandi. Það mun hafa verið um og upp úr aldamótunum, að Sveinbjörn fór að leggja rækt við kvæði eftir íslenzku skáldin. Fram til þess tíma hafði hann ekki lifað í tengslum við ætt- jörðina, en úr því fóru Islendingar á ferðum sínum um Leith að leggja leið sína á heim- ili hans. og hafa sumir þeirra sjálfsagt hvatt hann til að semja lög við íslenzk kvæði. Ef til vill hefir það meSfram ráðið nokkru um, að hann hafði valið ensk kvæði, aS honum hefir þótt þaS vænlegra til sigurs. Upp úr aldamótunum urSu lögin viS íslenzku kvæSin fljótt alkunn hér á landi, eins og „Vetur", „Sverrir konungur" o. fl. FerSalangurinn. sem ég minntist á hér aS framan, gat þess, aS þjóSsöngurinn einn mundi nægja til aS halda nafni hans uppi meS þjóSinni. Um þaS efast enginn. Islendingar hafa litiS á Sveinbjörn sem öndvegistónskáld. Þjóðsöngurinn einn nægir ekki til þess að skipa hon- um þann sess í vitund þjóðarinnar. Það þarf meira til þess. Þjóðsöngur Dana: „Det er et yndigt Land," er eftir Hans Ernst Kröyer (1798—1879), og ættjarðarsöngurinn „DanmarksdejligstVang ogVænge"er eftirPoul EdvardRasmussen (1776—1860),eina sönglagiS, sem þessi sérvitringur samdi um ævina. (Hann fyrirfór sér af lífsleiða eftir dáðlaust líf.) Því fer fjarri, að þessir menn séu taldir í fremstu röS danskra tónskálda. SíSur en svo. — TónskáldsfrægS Sveinbjarnar hér á landi byggist auSvitaS á þeim tón- smíSum eftir hann, sem þjóSin þekkir, en þaS eru fyrst og fremst sönglögin, sem hann samdi viS íslenzk kvæði, og svo þau sönglög við enska texta, sem snaraS hefir veriS á íslenzka tungu, eins og t. d. „Huldumál" („Echo"). Það er staðreynd, að þjóðin hefir ekki tileinkaS sér enn sönglög hans viS enska texta, þótt mörg hafi þau um áratugi veriS til sölu hér í bókabúSum, eins og „The Viking's Grave", „The Challenge of Thor" og fleiri, sem höfundurinn taldi meS fegurstu sönglögum sínum.En þaS eru ástæður til allra hluta. Hér er ástæðan sú, að fólkið þarf að skilja kvæSin til aS geta notiS laganna viS þau. Hugsum okkur „Sverri konung" sunginn fyrir útlendinga, sem ekki þekkja hiS áhrifamikla kvæði Gríms Thomsens. Hætt er þá viS, aS sá söngur mundi ekki snerta strengi í hjörtum þeirra á sama hátt og okkar Islendinga. Hér á eftir þessari grein er prentuS skrá yfir allar tónsmíðar Sveinbjarnar. Af henni má sjá, hversu lítill hluti tón- smíða hans er enn kunnur þjóðinni. Sveinbjörn Sveinbjörnsson tónskáld er fæddur 28. júní 1847 að Nesi við Seltjörn, skammt frá Reykjavík. Faðir hans var Þórður Sveinbjörnsson háyfirdómari í Lands- yfirréttinum. Að loknu háskólaprófi var Þórði veitt Arnessýsla. Hann þótti skörungur mikill. Tólf árum síðar varð hann dómari í Landsyfirréttinum og tveim árum síSar varð hann háyfirdómari. Hann var konungkjörinn þingmaður á fyrsta þingi hins endurreista Alþingis og forseti þess. Honum var boðin stiftamtmannsstaðan, sem þá var mesta virS- ingarstaSa hér á landi, en skoraSist undan að taka hana. Þórður var tvíkvæntur. Síðari kona hans, móðir Sveinbjarnar tónskálds, var Kirstín,
Beinir tenglar