Árbók Landsbókasafns Íslands

						148                                    ÞÓRHALLURÞORGILSSON

Magnús konferensráð Stephensen virðist ekki hafa vitað um nema þrjár þýðingar

áður prentaðar, að sjálfsögðu þýðingu Kristjáns og svo að líkindum Grallara-þýðing-

arnar, en ekkert um hinar þrjár, sem birtust í útgáfum gömlu sálmabókarinnar og

Dominicale, að ekki sé nefnd þýðing Marteins biskups. Hann er ekki fyllilega ánægður

með neina þeirra. I formála II. útg. sálmabókarinnar 1819, bls. VII—VIII, segir: „No.

33 [í Viðbætinum], eptir Prudentii: Jam mæsta quiesce querela, af hverjum ágæta

Sálmi margir saknad hafa heppnari útleggíngar í Sálmabókinni, enn 3 ádur prentadar

vyrdast vera, annadhvert í samburdi við þann frumqvedna Sálm, eda í tilliti til lidug-

leika í skáldskap, eptir hans sérlega lagi. Þó vyrdtist — þannig sem nú er g]0rt — hent-

ugt ad laga hans lta og 2ad vers svo, ad eginleg yrdu til saungs vid allar greftranir og

um legstadi ma/fa hér á landi." Þetta er álit þeirra Magnúsar Stephensen og Geirs Vída-

lín, sem undirrita formálann. Lagfæringarnar tók Magnús að sér. Er öll þýðing hans

hinn herfilegasti samsetningur og sízt nær frumtextanum en margar hinar fyrri. Tvö

fyrstu erindin, sem einkum urðu fyrir lagfæringum hans, eru svona:

011 harmakvein hætti að sinni.

Haldi náungar tárunum inni!

Ei ber sofnaðan ástvin að gráta;

lífs endurgjöf dauðann má játa.

Hví skrautbúna legstaði lítum?

Leiðin á ristar minningar ýtum?

Merkja þau, að mold þar um vefur

mann, sem ekki er dauður, en sefur.

Magnús tekur einnig að sér að bjarga frumsálminum frá gleymsku. I eftirmála við

„Evangelisk-kristilega Messu-saungs- og Sálma-Bók", editio IV, Viðeyjar Klaustri 1825.

bls. 383, segir: „Prudentii látínski Utfarar Sálmur finnst nú líka hér prentadur [bls.

365] hjá hans íslendsku útleggingu, svo hann ecki lídi undir lok . .." Eru báðir textarnir

endurprentaðir í 6. útg. sálmabókarinnar, VKl. 1833, og síðan í öllum útgáfum upp frá

því — íslenzka þýðingin með nokkrum smávægilegum orðalagsbreytingum — síðast í

13. útgáfu, Reykjavík 1866, bls. 278—282. Þar lýkur sögu „Leirgerðar", og sálmabók-

in er gefin út í nýrri mynd nokkrum árum síðar. Áður en skyggnzt verður eftir sálmum

Prúdentíusar í þeirri útgáfu, skal vikið nokkuð að hinni óprentuðu þýðingu, sem áður

er getið.

Finnur prófessor Magnússon (1781—1847) var hagmæltur vel og fékkst talsvert við

yrkingar. Eftir hann eru hér í handritasöfnum nokkrar þykkar kompur og þéttskrifaðar,

sumar eiginhandarrit, með ljóðum af ýmsu tagi, gamankvæðum, drykkjuvísum, eftir-

mælum, söguljóðum o. s. frv. Þar eru og þýðingar, einkum úr þýzku og dönsku, einnig

kvæði á dönsku. Sálmar eru og til eftir hann, frumortir og þýddir. I kvæðasyrpu hans

JS. 343 4to, bls. 187, er t. d. „Líksálmur Prudentii", ný þýðing. Það er uppskrift Finns