94 VÖLUSPÁ KONUNGSBÓKAR auð smíðuðu, þursa meyjar tangir skópu ámáttkar mjok ok tól g0rðu, ór Jotunheimum. íðavgllr (7. v.). íð (ft. íðir): athöfn, vgllr: vangur; íðavgllr: athafnasvæði, vinnu- staður, verkstæði. Sbr. sagnirnar fimm: hptimbra, leggja, smíða, skapa, g0rva, sem allar tákna athöfn, vinnu, verk. horg ok hof hptimbruðu. Af 4. vísu má ráða, að æsir hafi hlaðið íbúðarhús sín úr grjóti, en hgrg ok hof hptimbruðu, þ. e. reistu úr viði. 23. vísa ber með sér, að æsir blóta. Auðvitað blóta þeir í sérstökum véum — eins og menn. Þegar æsir höfðu lyft löndum úr sæ, gert Miðgarð byggilegan, eignazt heimili (4. v.) og sett tímatal (6. v.), reistu þeir musteri — og gerðu sér smiðjur: afla Iggðu. Ætla má, að þar ljúki sköpunarverki ása að svo miklu leyti sem þeim var sjálfrátt. teflðu í túni (8. v.). Meðal göfugustu íþrótta, sem iðkaðar voru að fornu, þótti tafl (Sbr. Rþ. 41 og Rv. 1.). Við það skemmtu sér æsir heima við — og undu glaðir við sitt: teitir vpru. unz þríar kvpmu þursa meyjar ámáttkar mjgk ór Jgtunheimum: þar til er þrjár komu „fagrar og lævísar jötnadætur, sendar Ásum til tortímingar" (S. N.). Allar líkur benda til, að þær hafi komið gagngert sem frillur. Sbr. orð Snorra: „Er sú old kolluð gullaldr, áðr en spilltisk af tilkvámu kvinnanna. Þær kómu ór Jotunheimum". vas þeim vettergis vant ór golli, unz þríar kvpmu þursa meyjar. Æsi skorti ekki gull, fyrr en þursameyjarnar komu. Kjarni 7. og 8. vísu er vinna og lífsnautn. Leiðin frá sakleysi til spillingar liggur um nautn, sem hæglega verður að ofnautn („Gakk þú hægt um gleðinnar dyr".). Allri ofnautn fylgir fjárþörf. Þegar ásum verður ljóst, í hvert óefni er komið, reyna þeir að uppræta ágirndina (21. v.), en allt kemur fyrir ekki. Undirrót eiðrofanna (26. v.), sem leiddu til ragnaraka, virðist því vera taumlaus lífsnautn. Gullið í Völuspá er ekki tak- mark, heldur tæki. Þróunin, sem vakir fyrir skáldinu, virðist vera þessi: Annars vegar er vinna, hins vegar nautn, ofnautn, fjárþörf, ágirnd, eiðrof, ragnarök. Þegar öllu er á botninn hvolft, er aðal lífsins athafnasemi, vinna. En líf án nautna væri lítils virði. Samt er nautnin lífsins háli ís. 5. atriði, 9.-16. vísa: DVERGAÞÁTTUR Sköpun dverga (9. og 10. vj, vinnusveit dverga (11. og 12. vj, hersveit dverga (13.-16. v.J. 9. Þá gengu regin oll 10. Þar vas Mótsognir á rgkstóla, mæztr of orðinn ginnheilog goð, dverga allra, ok of þat gættusk, en Durinn annarr. hverr skylcli dverga Þeir manlíkun
Beinir tenglar