Árbók Landsbókasafns Íslands

						108                                 VOLUSPA   KONUNGSBOKAR

ber á ánni Slíðr, sem rennur frá austri til vesturs of eitrdala og hinir dæmdu verða aS

vaSa. Fyrir norðan ána og neSan, á Niðavpllum, þ. e. í undirheimum, er gullinn salur,

auðvitað dvergasmíð. A þeim slóðum er kalt og dimmt. Við hinum fordæmdu blasir

björg, sem þeir fá þó ekki notið. Fyrir sunnan Slíður, einhvers staðar í byggð jötna,

var annar salur, þar sem allt flóir í bjór. Eigi fá menn notið hans að heldur þrátt fyrir

hita og brennandi þorsta. Helztu raunir vondra manna í hinztu ferð þeirra eru sam-

kvæmt þessu 1) vatnsvíti, 2) hættur af alls kyns eitri, 3) allur háski styrjaldar af fljúg-

andi spxum ok sverðum, 4) kuldavíti, 5) myrkur og 6) hitavíti. Ofan á allt bætist sú

raun að þurfa að horfa á glæsta sali með lífsins gæðum — og geta sér þó enga björg

veitt. Sé lagt upp í hina miklu för að ofan og sunnan, verður röð líkamlegra þjáninga

— auk hinna andlegu — þessi: hiti, eitrun, vosbúð, sár, eitrun, kuldi, myrkur.

36. Sal sá hón standa                                     37. Sá hón þar vaða

sólu fjarri                                                        þunga strauma

Nástrpndu á.                                                   menn meinsvara

Norðr horfa dyrr.                                           ok morðvarga

Fellu eitrdropar                                              ok þanns annars glepr

inn of ljóra.                                                    eyrarúnu.

Sá es undinn salr                                            Þar só Níðhoggr

orma hryggjum.                                             nái framgengna.

Sleit vargr vera.

Vituð ér enn eða hvat?

Sá es undinn salr orma hryggjum (36. v.). „Hann er ofinn allr ormahryggjum sem

vandahús" (Sn.-E.). I Lexicon poeticum spyr Finnur Jónsson: „omviklet af, eller

flettet af (?)", og Sigurður Nordal segir: „þeir [þ. e. ormarnir] vinda hryggjunum

um raftana í salþakinu". Ég sé ekki betur en þá sé ruglað saman sögnunum að vinda

og vefja. En hvað sem því líður, tel ég vafalaust, að átt sé við reglulegt vandahús, en

fléttað lifandi ormahryggjum. Auk Snorra Sturlusonar leggur Fritzner þann skilning

hiklaust í þessi orð (Sjá so. vinda 4 í orðabók hans.).

Fellu eitrdropar inn of Ijóra (36. v.).....Sá hón þar vaða þunga strauma menn

meinsvara ok morðvarga (37. v.). „En ormahpfuð oll vitu inn í húsit ok blása eitri, svá

at eftir salnum renna eitrár, ok vaða þær ár eiðrofar ok morðvargar"  (Sn.-E.).

só (37. v.). I Konungsbók stendur sig, en í Hauksbók savg. Hljóðfræðilega var sára-

lítill munur á „súg" og „só", þar sem ó var að fornu hálfnálægt einhljóð, en á — eins

og enn — nálægt einhljóð, og önghljóðið g heyrðist — og heyrist enn — illa í bak-

stöðu og þó sízt eða alls ekki á eftir upptungusérhljóðunum ó og Ú. I öðru lagi er só

hin hljóðrétta mynd af sagnorðinu súga (sjúga) í þátíð, en saug samræmismynd við

aðrar sagnir, sem beygjast eftir sama hljóðskiptaflokki.

Þegar vondir menn hafa brotizt hina skelfilegu leið, sem áður er lýst (35. v.),

koma þeir á kvalastaðinn — og fá sín ofurgjöld: Níðhpggr geymir þá í eins konar

eiturpækli og lætur þá morkna þar, unz honum hentar að sjúga úr þeim blóðiS og rífa