Árbók Landsbókasafns Íslands

						VOLUSPAKONUNGSBOKAR                                  109

þá í sig að lokum. Það er engin hending, að til slíkra örlaga nefnir völvan sérstak-

lega menn meinsvara ok morðvarga ok þanns annars glepr eyrarúnu. Eins og komið

er, á þetta allt við æsi: eiðrof þeirra, morð og frillulífi.

15. atriði, 38. og 39. vísa:

FYRIRBOÐAR RAGNARAKA

38. Austr sat en aldna                                     39. Fyllisk fjorvi

í járnviði                                                         feigra manna,

ok fœddi þar                                                   rýðr ragna sjgt

Fenris kindir.                                                  rauðum dreyra.

Verðr af þeim gllum                                      Svart varð á sólskin

einna n0kkurr                                                 of sumur eftir,

tungls tjúgari                                                  veðr oll válynd.

í trolls hami.                                                   Vituð ér enn eða hvat?

I Helga kviðu Hundingsbana I á sér stað hatrömm orðasenna milli Sinfjötla, bróður

Helga, og Guðmundar Granmarssonar. Sinfjötli bregður Guðmundi um að hafa verið

„vQlva í Varinseyju" (37. v.) og auk þess „valkyrja .. . at Alfgður" (38. v.). „Níu

Qttu vit ... ulfa alna" (39. v.), en Guðmundur mótmælir: „Faðir varattu fenris-

ulfa" (40. v.). Þeir Sinfjötli deildu „fyr Gnipalundi".

Þótt ekki væri annað en Gnipalundr, minnir það orð á Gnipahelli Völuspár (Sjá

skýr. við 42. v.). En önnur tengsl og meiri virðast mér vera á milli Helga kviðu I og

þessa kvæðis.

en aldna í járnviði (38. v.). Járn er málmur eða vopn, en viðr vopns eða vopna:

maður, fyrst og fremst hermaður og þá e. t. v. víkingur (Sbr. kenningar eins og

malmrunnr og stálviðr.J. Er ekki „en aldna í manni", þ. e. hin gamla hnieigð í mann-

inum, ágirnd eða máttur „rógmálms skatna": Gullveig? Væri þá um að ræða eins

konar þríliðaða kenningu af sama tagi og p af veði Valfpðrs (27. v.). Sbr. veð Val-

fgðrs: auga, og járnviðr: maður (1. og 2. liður), g af auga: tár, og en aldna í manni:

ágirnd (3. liður). — I Háleygjatali (3. v.) er Skaði Þjazadóttir kölluð járnviðja, sem

að líkindum er ekkert annað en kenningin járnviðr:hermaður,í kvenkyni,þ.e.skjald-

mær. Sbr.: „En Skaði, dóttir Þjaza jptuns, tók hjalm ok brynju ok pll hervápn

ok ferr til Ásgarðs at hefna foður síns" (Sn.-E.). Járnviðja er talin meðal tröllkvenna

í Þulum (IV c 4), enda var Skaði jötunmær. Sbr. ívið- í íviðgjarn: gjarn á illsku,

grimmd, og lviðja: tröllkona, eiginlega hin illa, grimma — eða svipaðrar merkingar

og tröllkvennaheitin Atla (sk. lo. atall), Fála (sk. so. fæla) og Grýla (sk. dö. grusom).

Eg held, að völvan Gullveig-Heiður sé hér komin ljóslifandi og stuðli nú að föður-

hefndum Fenris, sem sjálfur á um sárt að binda.

I upphafi spilltu jötnar og vanir ásum með djúpsettum ráðum. Þó kom þar, að æsir

og vanir sneru bökum saman. En vanir höfðu vakið upp draug, sem þeir réðu ekki við: