110 VOLUSPAKONUNGSBOKAR Gullveig er enn í liði j ötna og vinnur að glötun ása. Hún hefur að vísu lokið hlutverki sínu í Ásgarði. Þegar hún hafði innrætt ásum óseðjandi fíkn, varð ekki meira að gert. Nú er hún komin austr og hefur nóg að sýsla. tungls tjúgari í trolls hami. Þó að tungl í fleirtölu geti e. t. v. þýtt s. s. himintungl, er engin heimild fyrir því, að tungl í eintölu þýði annað en máni. Tungls tjúgari er því sá, sem dregur til sín mánann. Til þess að granda tunglinu hefur laukur barna þeirra Fenris og Gullveigar alla burði. Hann er grimmur sem úlfur, þótt í mannsmynd sé, tröllaukinn og ágjarn sem víkingur. Fyllisk fjgrvi feigra manna (39. v.). „Mun óbundinn á ýta sjot Fenrisulfr fara" (Hák. 20). Ef sonurinn færi öðruvísi að, væri honum illa í ætt skotið. Eg tel engan vafa á því, að í fyllingu tímans rási hin gráðuga skepna beint til byggða og leggi sér til munns lifandi menn. En nú eru menn feigir. Allt mannkyn er feigt. Þó er enn úr nógu að moða, og „tungls tjúgari" fyllisk fjgrvi, þ. e. líkama manna (Sbr.: „fleinn hitti fjgr", Hfl. 10; „méilregni rignði of fjor hersa", Vell. 11; „hneit egg við fjor seggja", Þham. 1,5.). rýðr ragna sjgt rauðum dreyra. „Sól tér sortna. Sígr f old í mar. Hverfa af himni heiðar stjprnur" (53. v.). Sólin sortnar, foldin sígr, stjörnur hverfa. En hvað varð um tunglið? Þegar ófreskjan mikla, sem fylltisk fjgrvi, gleypir tunglið, rúmast það ekki í vömb hennar ásamt holdi og blóði manna. Spýr því skepnan rauðum dreyra, sem flæðir yfir himininn. svart sólskin: myrkur (Sbr. bláir leggir: steinar, grjót, 9. v.; blakkr bjórr: blóð, Þorm. 2,22.). Svart sólskin varð á. Sbr. 1) „um kveldit, er niðmyrkr var á" (Sturl. s. I, 308, Rvk. 1946), 2) „Niðamyrkr gerði á mikit" (ísl. fornrit XIV, 136). — Þeg- ar blóð storknar, dökknar það. Vel má skáldið hafa hugsað sér storkið blóð falla til jarðar langa hríð og líkjast öskufalli. Sbr. Flateyjarannál 1225: „Eldr í sjó fyrir Reykjanesi. Myrkr um miðjan dag". — I sama stað kæmi niður, þótt lesið væri: Sólskin varð svart á. veðr oll válynd. Myrkrinu fylgdi kuldi, og nú hófst fimbulvetur. Fyrirboðar ragnaraka eru margir og ótvíræðir. Þegar vágesturinn hefur herjað á mannfólkið og höggvið þannig skörð ívaralið ása, gleypir hann tunglið og ruglar allt tímatal. Um leið ögrar hann ásum með því að ata himinhvolfið blóði þeirra, sem æsir bundu vonir við. Þó að sólin haldi áfram göngu sinni, nýtur hennar lítt fyrir blóðstorku, svo að hallæri dregur mátt úr þeim, sem eftir lifa. 16. atriði, 40.-42. vísa: Á VARÐBERGI 40. Sat þar á haugi 41. Gól of Qsum ok sló hprpu Gollinkambi, gýgjar hirðir, — sá vekr hplða glaðr Eggþér. at Herjafoðrs, —
Beinir tenglar