VÖLUSPÁ KONUNGSBOKAR 115 Gnýr allr Jotunheimr. Æsir ro á þingi. Stynja dvergar fyr steindurum, veggbergs vísir. Vituð ér enn eða hvat? Gnýr allr Jgtunheimr. Jötnar eru hávaðasamir, svo sem mðrg heiti þeirra bera vitni um (Galarr, Gillingr, Þrymr, Oskruðr o. íl.). I 46. og 47. vísu er lýst brottför jötna að heiman. Sagnorðin „ekr" og „ferr" segja ekkert til um það, hversu langt þeir eru á leið komnir, en orðin „koma munu ... of log" benda ekki til, að það sé ýkja langt. Þeir eru áreiðanlega enn í Jötunheimum. Landher og sjóher kallast á, og sjálfsagt eru kveðj- ur beggja herja annars vegar og tröllkvenna og barna þeirra hins vegar ekki hávaða- lausar. Einkum má þó ímynda sér, að jötnar æpi heróp eða „gali undir randir" (Hávm. 156) sér til hvatningar í byrjun sóknar. Æsir fylgjast auðvitað með öllu, en hvat es með psum, meðan gnýr allr Jgtunheimr? Því er fljótsvarað: Æsir ro á þingi, vafalaust húsþingi (Sbr. Vsp. Nord.). Hvat es með olfum? Stynja dvergar. Þetta bendir til, að höfundur Völuspár hafi lítinn eða engan mun gert á álfum og dvergum. Hins sama gætir og í goðasögum Snorra, þar sem Oðinn sendir tvisvar erindreka í Svartálfaheim til fundar við dverga. Mig grunar, að með glfum eigi skáldið við „dverga í Dvalins liði", sem ættir sínar „til Lofars telja" (14. v.). Stynja dvergar fyr steindurum, veggbergs vísir. Engar heimildir eru fyrir því og engin ástæða er til að ætla, að dvergar hafi tekið virkan þátt í ragnarökum. Samt eru þeir skelfingu lostnir og vita ekki, hvar þeir eiga að hafa sig. Þannig er boðuð koma Surts, því að fyrir Surtarloga var enginn óhultur. 49. Surtr ferr sunnan með sviga lævi. Skínn af sverði sól valtíva. Grjótbjgrg gnata, en gífr rata. Troða halir helveg, en himinn klofnar. í sama mund sem hrímþursar, bergrisar og höfðingjar þeirra sækja að ásum „aust- an" (46.-47. v.), ferr Surtr sunnan með miklum glæsibrag. Hugsa verður sér, að ein- herjar berjist við jötnalýð, en æsir eiga fang við foringja jötna (50.-52. v.). Samtímis geisa landskjálftar, sem tröll og menn farast í hrönnum saman, en himinn klofnar, og jörðin sígur alelda í djúpið (53. v.).
Beinir tenglar