Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vísbending

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Vísbending

						D

ISBENDING

Stjórnun

viðskipta-

krafna

Agnar Kofoed-Hansen

Aráðstefnu sem nýlega var haldin

' London var fjallað um það sem

á erlendri tungu er kallað „Credit

management" og mætti þýða yfir á ís-

lenskusem„kröfustjórnun"eðastjórnun

viðskiptakrafna. Samhliðaráðstefnunni

stóðu ráðgjafarfyrirtæki fyrir sýningu á

því nýjasta sem er að gerast í upp-

lýsingatækni áþessu sviði. Undirritaður

átti þess kost að sækja ráðstefnuna og er

ætlunin að fjalla hér um nokkur atriði

sem þótt gætu áhugaverð fyrir íslensk

fyrirtæki.

Gj aldþrotum hefur fj ölgað

Fram kom að sú efnahagslægð sem nú

hefur varað í Evrópu frá þ ví á árinu 1990

hefur m.a. haft þær afleiðingar að gjald-

þrota fyrirtækjum hefur fjölgað. Sem

dæmi má nefna að um 55.000 fyrirtæki

lögðu upp laupana í Bretlandi á síðasta

ári og um 63.000 fyrirtæki í Frakklandi

en þessi fjöldi er miklum mun meiri en á

uppgangstímanum í kringum 1988. I

kjölfar þessa hefur áhugi aukist hjá

fyrirtækjum að leita leiða til að lágmarka

tapvegnagjaldþrotaviðskiptavina. Hafa

þróast út frá þessu nýir stjórnunarhættir

sem kalla mætti kröfustjórnun með sama

hætti og mikið hefur verið fjallað um

skuldastýringuogskuldastjórnun. Megin-

inntakið í þessum aðferðum er að hafa

þurfi stjórn á báðum hliðum efnahags-

reikningsins, þ.e. skuldum og eignum.

Ein leið til að afla peninga

er að hætta að tapa þeim!

Komið hefur fram að fyrirtæki í

Bretlandi, þar sem lánsviðskipti eru

algengasti viðskiptamátinn, tapa árlega

sem nemur 0,5-2% af heildartekjum

sínum vegna greiðsluþrots viðskiptavina.

Þetta tap verður oft á tíðum mun hærra

en sjaldan mikið lægra en 0,5% af veltu.

Ekki verður séð að íslensk fyrirtæki séu

neitt frábrugðin þeim bresku að þessu

leyti og er því raunhæft að ætla að

svipaðar tölur eigi við hér á landi.

Fyrirtæki sem tapar 1,5% af heildar-

tekjum sínum á ári hverju og hagnast um

5,0% af veltu fyrir kröfutap þarf að auka

tekjur sínar um 30% á ári til þess að bæta

upp það tap sem það verður fyrir. Þessu

má snúa á þann veg að lækkun kröfutaps

um t.d. 0,5% af veltu jafngildi veltuaukn-

ingu upp á 10% að öllu óbreyttu.

Samkvæmt reynslu breskra fyrirtækja

er hægt að lækka kröfutap um 15% til

20% með tiltölulegaeinföldum aðhalds-

aðgerðum. Það markmið sem talið er

eðlilegt að stefna að hjá fyrirtækjum sem

lána stóran hluta af sínum viðskiptum án

sérstakra trygginga er 0,5% af veltu.

Eftirfarandi hefur verið nefnt sem

helstu ástæður þess að fyrirtæki eru að

tapa kröfum umfram ofangreint 0,5%

markmið:

•  Skortur á fræðslu starfsmanna

•  Of lítil ábyrgðardreifing

•  Rúm viðskiptakjör

•  Stjórnendur eru of sveigjanlegir í

samningum

•  Viðbrögð við vanskilum eru sein

Til eru margar leiðir til að minnka

kröfutap. Þær leiðir sem teljast „lág-

marksaðgerðir" og flokkast sem fyrstu

skrefin eru gjarnan taldar eftirfarandi:

•  Endurskipuleggja   vinnubrögð   við

reikningsviðskipti

•  Sækjast eftir ítarlegum upplýsingum

um fjárhagsstöðu viðskiptavina

•  Flokka viðskiptavini í áhættuflokka

•  Metaviðskiptinmeðhliðsjónafáhættu

•  Víkja ekki frá reglum

•  Bregðast skjótt við

Þessar lágmarksaðgerðir er í flestum

tilvikum hægt að innleiða með litlum

tilkostnaði og geta leitt af sér meiri

hagkvæmniáöðrumsviðum. Þvímiður

er víða ekkert samræmi milli þeirra

viðskiptakjara sem veitt eru í lánsvið-

skiptum og fjárhagslegs styrkleika

viðskiptavina. Þeir sem eru frekastir fá

oft bestu kjörin.

Upplýsingar um fjárhagsstöðu við-

skiptavina fást úr opinberum skrám og

hjáfyrirtækjumsembjóðaslíkaþjónustu.

A grundvelli slíkra fjárhagsupplýsinga

má flokka viðskiptavinina í áhættuflokka

og taka ákvarðanir með hliðsjón af

áhættunni sem viðskiptunum fylgir.

Viðskiptavinurinn þarf að vera upplýstur

um stefnu félagsins og sannfærður um

að þeir sem versla mest og eru traustustu

greiðendurnir njóti bestra lánskjara.

Aðrar leiðir sem fyrirtæki geta nýtt sér

til þess að minnka kröfutap eru:

•  Bankaábyrgðir

•  Sala viðskiptakrafna

•  Greiðslutryggingar

•  Kaup á fjárhagsupplýsingum

Bankaábyrgðir eru greiddar af við-

skiptavininum og er því oft erfitt að

innleiða þær nema í stærri viðskiptum.

Við sölu á viðskiptakröfum er innheimta

færð frá seljanda til kaupanda kröfunnar

en kostnaðurinn felst í afföllum sem

ráðast af ávöxtunarkröfu markaðarins.

Algengt er að greiðslutryggingarfélög

geri þá kröfu að viðskiptavinirnir séu

dreifðir og margir en iðgjaldið ræðst af

áhættunni.

Miðlun fjárhagsupplýsinga

Fyrirtæki sem kaupa upplýsingar um

fjárhagsstöðu viðskiptavina sinna álíta

að því meiri upplýsingar sem þau hafa

því betri ákvörðun sé hægt að taka. Betri

ákvörðun skilar sér í öruggari viðskipt-

um. Með þessu vilja fyrirtæki halda

innheimtunni hjá sér og taka á kröfu-

tapinu með betri vinnureglum og aukinni

þekkingu á viðskiptamönnum. Kaup og

sala á fjárhagsupplýsingum hefur farið

mjög vaxandi í Bretlandi og víðar í

Evrópu á undanförnum árum en slíkt á

sér hvað lengsta sögu í Bandarfkjunum

þarsemmiðlunfjárhagsupplýsingahefur

verið stunduð í meira en 150 ár.

Fjölmörgþjónustufyrirtækisemmiðla

fjárhagsupplýsingum eru starfrækt í

Bretlandi og eiga þau það flest

sameiginlegt að byggja upplýsingarnar

á gögnum frá hinu opinbera og frá

fjölmörgum öðrum aðilum, m.a. fyrir-

tækjunum sjálfum. Þessi þjónustufyrir-

tæki hafa sérhæft sig í að miðla van-

skilaupplýsingum, upplýsingum um

lánshæfi og um útreiknaða áhættu

viðskiptavinanna. Þau bjóða einnig upp

á þjálfun starfsmanna við að meta áhættu

og þjálfun við innheimtu í gegnum síma,

sérhæfðan hugbúnað til að meta áhættu

af viðskiptum og hugbúnað til nota við

almenn reikningsviðskipti og inn-

heimtur.

Mikilgróskaeríþessariþjónustugrein

í Bretlandi og er eftirspurn eftir starfs-

mönnum sem hafa þekkingu á sviði

kröfustjórnunar mikil og vaxandi. Sér-

stök menntastofnun hefur verið sett á

laggirnar þar sem veitt er almenn mennt-

un á þessu sviði. Við háskólann í Brad-

ford er starfandi fyrsti prófessorinn á s viði

kröfustjórnunar en þar er farið að beita

fræðilegum aðferðum, svokölluðum

tauganetum, við að meta líkur á því að

viðskiptakrafa lendi í vanskilum.

Ert þú tilbúinn að lána

þeim sem eru í vanskilum?

Þrátt fyrir smæð þjóðarinnar þekkja

stjórnendur fyrirtækja því miður oft lítið

til þeirra viðskiptavina sem eru í

reikningsviðskiptum eða sækjast eftir

þeim. Hér á landi hafa fyrirtæki oft verið

tilbúin að lána þeim sem eru í vanskilum

hjá öðrum með það að leiðarljósi að aukin

viðskipti séu hagkvæm án tillits til

áhættu. Efstjórnendum fyrirtækja væri

					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4