Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsbending

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsbending

						VISBENDING
Að útvelja lausgangarana
- íslendingar í þegnskylduvinnu
Asgeir Jónsson.
Það verður ekki sagt að konungar Danaveldis hafi sýnt
þegnum sínum á íslandi mikla athygli á fyrri öldum.
Þeir voru vitaskuld fegnir að hirða arðinn af íslands-
versluninni, en að öðru leyti létu þeir embættismenn sína um
að vafstra með mál landsins. Þess vegna er það í frásögur
færandi þegar Friðrik V. Danakonungur fékk skyndilegan
áhuga á Islandi veturinn 1751-52. Það sem hreyfði við hinni
konunglegu tign var skjal frá Skúla Magnússyni, nýskipuðum
landfógeta, þar sem hann fór fram á fjárveitingar til viðreisn-
ar Islands. Konungur er ávarpaður með þeim orðum að ís-
lendingar séu fátæk þjóð, fjarri konungi sfnum og sólinni.
Ekki sé hægt að breyta legu landsins en náðarsól konungsins
gæti samt orðið fátækum innbyggjurum landsins til bjargar
og ieitt þá til framfara. Sfðan bað Skúli um 6.000 dali til þess
að stofna verksmiðjuhverfi í Reykjavík, auk annars. Friðrik
V. Danakonungur hreifst svo af þessari líkingu að hann sam-
þykkti ekki aðeins beiðni Skúla heldur hækkaði framlagið í
10.000 dali þvert ofan í mótmæli embættismanna sinna. Náð-
arsól konungsins hélt síðan áfram að skfna næstu ár og dá-
góðar summur runnu úr ríkisfjárhirslunni til verkefna Skúla á
íslandi. Og frammi fyrir furðu lostnum löndum sínum var
Skúli fógeti brátt búinn að byggja lítið þorp í Reykjavík og
láta reisa yfir steinhús í Viðey - hið fyrsta á landinu.
En sólargeislarnir náðu í fleiri horn. Árið 1756 voru lagðar
tillögur fyrir konung um byggingu annars steinhúss, dóm-
kirkju á Hólum í Hjaltadal. Markmiðið var sem fyrr framfar-
ir - að kenna landsmönnum steinhögg. Enn var konungur vilj-
ugur að láta ljós sitt skína. Lagður var skattur á hverja einustu
kirkju á Norðurlöndum til þess að fjármagna bygginguna og
frægasti arkitekt Dana á átjándu öld og húsameistari kon-
ungs, Laurids de Thurah, var látinn teikna mannvirkið. ís-
lensku umbótasinnarnir lögðu það til að aðeins einn múrari
yrði sendur til þess að vinna verkið svo tryggt væri að íslend-
ingar lærðu handverkið. Aðeins ári síðar var allt klappað og
n
SPARISJÓÐUR MÝRASÝSLU
- Hornsteinn í héraði
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36