Vísbending

						VISBENDING

Framkvœmdastjórn Eimskipafélagsins ogforstjóri 1997: Þórður Magnússon, Erlendur Hjaltason, Þorkell

Sigurlaugsson (situr), Friðrik Jóhannsson, Þórður Sverrisson, Hörður Sigurgestsson og Hjörleifur Jakobsson.

rekstri þessara fyrirtækja voru ekki helstu eigendur þeirra, þeir voru

atvinnustjórnendur og launþegar."

Margir kolkrabbar

„Frelsið og nýir viðskiptahættir hafa hins vegar ekki komið í veg

fyrir samþjöppun valds á markaði. Nú er allt orðið fullt af þessum

kippum af fyrirtækjum. Það er hins vegar einkennandi núna að það er

fámennur hópur sem hefur yfirráð yfir þessum fyrirtækjum. Það eru

þrír eða fjórir aðilar sem eiga Flugleiðir og Samson-grúppan á 45% í

Landsbankanum. Þessir helstu eigendur eru þeir sem reka fyrirtækin.

Mér sýnist því sem svo að „kolkröbbunum" hafi fjölgað."

Útþenslan

Eimskipafélagiö var eitt allra fyrsta fyrirtœki landsins, ásamt

Flugleiöum og fjskwlufyrirtœkjunum, sem fór í útrás meö því að

stofna dótturfélög erlendis og reyna að tryggja að félagið vœri

sinn „eigin herra" í hverri höfn. Félagið fór einnig út í lóðrétta

og lárétta útþenslu, eins og kallað er - lóðrétta með því að gerast

flutningafélag í stað skipafélags og kaupa þar af leiðandi stœrri

hlut virðiskeðjunnar og lárétta með því að bjóða upp á stœrra

flutninganet en áður. Enfélagið fór einnig út í óskyldan rekstur með

stofnun fjárfestingarfélagsins Burðaráss. Eimskipafélagið hefur þar

af leiðandi verið fyrirmynd eða fordœmi fyrirtœkja sem hafa lagt

áherslu á útþenslu starfseminnar.

HlN NÝJA ÚTRÁSARBYLGJA

„Mér finnst margt af því sem menn eru að gera núna mjög áhugavert

og það hefði verið gaman að hafa getað gert þetta í „gamla daga".

Þessi útrás vekur mikla athygli og mikið fer fyrir henni, enda er hún

spennandi og vonandi gengur flest af því upp. Sumt mun ekki ganga

upp. Það hlýtur að koma að því að það hægi á útrásarbylgjunni og

menn fari að vinna úr henni."

ÍSLAND ER LANDIÐ

„Auðvitað hlýtur að koma aftur að því að fókusinn beinist að því hvað

gerist hér á íslandi og hvernig menn ætla líka, í meira mæli en nú, að

nota þetta frelsi til að byggja hér upp fleiri og öflugri fyrirtæki sem búa

til verðmæti hér innanlands og skapa atvinnu fy rir fólk og góðar tekjur.

Það er eðlilegt að menn þurfi að hafa vara á sér ef hinar raunverulegu

höfuðstöðvar þessara fyrirtækja fara að flytjast í meira mæli en nú til

útlanda. Þá á ég ekki við hinar lögformlegu höfuðstöðvar heldur hvar

foringjarnir eru og hugvitið er. Ef þessir aðilar dveljast og starfa meira

og minna erlendis mun hugsunin og stefnumótunin beinast í vaxandi

mæli út frá þeim stað þar sem þeir eru."

HlN RÖSKLEGA FJARMALAVÆÐING

„Það hefur komið mér á óvart hvað þessi markaðsvæðing á

fjármagnsmarkaði hefur gengið rösklega yfir og hversu áhrifin hafa

verið mikil. Þetta hefurgert mönnum kleift að framkvæma alls konar

hluti sem þeir hafa haft áhuga á, bæði í rekstri og fjárfestingum. Þetta

hefur gengið mjög hratt, unnist á frekar stuttum tíma, og þetta er í

samræmi við baráttumálin á sínum tíma, þ.e. frelsi á fjármagns- og

gjaldeyrismarkaði og frelsi við verðlagsákvarðanir. Við vildum að

þessir þættir hyrfu úr höndum ríkisvaldsins og að ríkið hætti að setja

fé skattgreiðenda í vita tilgangslaus verkefni. Að vísu er þetta nokkuð

sem við hefðum átt að vera búin að gera fyrir löngu síðan. Við vorum

á eftir flestum í þessum efnum. En þetta er þó komið núna. Svo hefur

rikt hér feikileg velmegun á síðustu 10-15 árum sem hefur komið

með frelsinu og skynsamlegri efnahagsstefnu. Það hefur gert það að

verkum að fólk vill búa hér á landi."

Spurnevg UM BANKAVELDI

„Það hlýtur hins vegar að vera eðlilegt að velta því fyrir sér hvort

tengsl fjármálafyrirtækja og verðbréfamarkaðarins séu eðlileg. Félög

sem eiga Kauphöllina eru að stórum hluta undir stjórn bankanna,

sem hlýtur að vekja spurningar. Þess ber að minnast að fyrirtækin í

-16-