VISBENDING ARSINS Tuttugasti og þriðji árgangur Vísbendingar lýkur nú sínu ferðalagi um víðáttur viðskipta og hagstjórnar. Víða hefur verið komið við á leiðinni enda var árið 2005 viðburðaríkt ár. Uppsveiflan á hlutabréfamarkaðinum og hækkunin á fasteignamarkaðinum héldu áfram og krónan styrkist enn meira en áður. Peningamagn í umferð hélt áfram að aukast og það útskýrir að hluta til þær hækkanir sem hafa orðið hér á eignamörkuðum. Útrás íslenskra fyrirtækja og uppkaup þeirra á erlendum fyrirtækjum hafa aldrei verið meiri en á þessu ári. Árið í heild sinni var besta partí sem íslendingar hafa boðið sjálfum sér í. Undirliggjandi áhættuþættir hafa talsvert verið til umræðu í Vísbendingu á árinu: bólumyndun á eignaverðsmörkuðum,gríðarlegurviðskiptahalli,ruðningsáhrif stóriðjuframkvæmda sem hafa haldið krónunni sterkri og haft alvarlegar afleiðingar fyrir útflutningsgreinar og stjórnlaus skuldasöfnun þjóðarinnar. A erlendum vettvangi hefur það verið uppgangur í Kína, stöðnun í Evrópu og efnahagsbrambolt í Bandaríkjunum sem hafa vakið athygli hagfræðinga. Brotthvarf tveggja manna markar þó ef til vill meiri tímamót en flest annað í sögu ársins. Annars vegar liggur nú Ijóst fyrir að Alau Greenspan hættir sem seðlabankastjóri Bandarík janna í byrjun næsta árs en hann hefur haft vökult auga með bandaríska hagkerfinu frá því að Ronald Reagan var forseti. Hins vegar andaðist stjórnunar- og stefnumótunargúrúinn Peter F. Drucker en framlag hans til viðskiptafræðanna og þeirrar þróunar sem hefur átt sér stað í rekstri fyrirtækja á tuttugustu öldinni er ómetanlegt. Hér á Islandi urðu einnig talsverðar sviptingar við brotthvarf einstaklings þegar Davíð Oddsson dró sig út úr pólitík og settist í sæti Seðlabankastjóra. Það er alltaf sjónarsviptir að inöiimim sem hafa notið virðingar og haft mikil áhrif um langt skeið. Brotthvarf þeirra markar kaflaskil í sögunni. Vísbending leitaði eins og endranær víða fanga og naut aðstoðar helstu sérfræðinga landsins í viðskipta- og efnahagsmálum. Margir þeirra skrifuðu athygliverðar greinar eins og Guðmundur Magnússon, Sigurður Jóhannesson, Ólafur Klemensson, Þórólfur Matthíasson og Þorvaldur Gylfason, svo að einungis fáeinir séu nefndir. Að venju predikaði Benedikt Jóhannesson í Oðrum sálmum Vísbendingar. Ritstjóri þakkar þeim sem skrifað hafa í Vísbendingu á árinu fyrir framlag þeirra til viðskipta- og efnahagsumræðu landsins. Hér á eftir má sjá glefsur úr því sem skrifað var á árinu. Þekking Krónan og vextir Smœð hagkerfisins, smœð fyrirtœkja, ör þróun á markaðinum og líflegt umhverfi viðskipta [hafa] gert það að verkum að Islendingar hafa lœrt hratt um hvað viöskipti snúast, Þannig hefur Island veriö eins og œfinguhúðir fyrir viðskiptajófra. Eyþór ívar Jónsson (Æfíngabúðir viðskiptajöfra). Fyrirtæki á ekki starfsmanninn. Þaö getur í besta falli vonast til þess að hann mœti til vinnu. Það getur heldur ekki œtlast tilþess að starfsmaðurinn geti gleymt eða „aflœrt" það sem hann hefur einu sinni lœrt afleyndardómumfyrirtœkisins. Eggert Claessen (Þegar fyrirtæki vita sínu viti). Æ'fleiri fyrirtæki eru að uppgötva að til að ná árangri þarfað vinna „þvert" á deildir og svið til að þessar einingar vinni saman í staðinn fyrir að allir vinni hver ísínu horni. Magnús Ivar Guðfinnsson (Breytingar með ferilsstjómun). Lykilstarfsmenn geta íkrafti þekkingar sinnar og reynslu haft einstaka stöðu innanfyrirtœkis.l Ijósiþessa er nauðsynlegt að hlúa sérstaklega aðþessum einstaklingum og tryggja tryggð þeirra viðfyrirtækið. Vigdís Jónsdóttir (Einkenni mannauðsstjórnunar). Ein af þversögnum umræðunnar um stjórnarhœtti fyrirtækja er að stjórnarmenn hafa það höfuðverkefni að fylgjast með stjórnanda og árangri fyrirtækisins en jajhframt kemur hróðurpartur þeirra upplýsinga sem þeir hyggja mat sitt áfráþessum sama stjórnanda. Eyþór Ivar Jónsson (Upplýsingaflæði til stjórnar). Margt hendir til þess að í einmana krónulandi sé verðlag hærra, samleitni verðs hægari, samkeppni minni og vörugæði fjölbreyttari en á evrusvæðinu. Síðan er deilt um hvort þessi aukakostnaður sé minni eða meiri en ábatinn afþvíað ráðaferð krónunnar. Alte'nt er dýrt aö vera íslendingur. Guðmundur Magnússon (Evran og lögmál eins verðs). Víðskipti íslands við önnur bandalagsríki gœtu aukist um allt að 60% til langs tíma [við að ganga ÍESB]. Jafnframt gefa niðurstöðurnar til kynna aðþettayrði ekki á kostnað viðskipta við lönd utan bandalagsins. Þetta yrði hrein viðbót við núverandi umfang utanríkisviðskipta. Þórarinn G. Pétursson (Evran og íslensk utanríkisviðskipti). Einn vandi viðfjölskrúðugt myntsvæði er að ríkisstjórnirnar hafa ekki lengur tök á að breyta vöxtum eða gengi tilþess að hafa áhrifheima fyrír. Slíkar aðgerðir eru auðvitað miklu auðveldari en að breyta félagslega kerfinu eða lœkka laun. Benedikt Jóhannesson (Deyr evran?). Svo virðist vera að hagsveifluþættir, sérstaklega stefnan í peningamálum, geti skýrt að verulegu leyti afhverju raunvextir eru núna sógulega séð mjóg lágir á alþjóðlegumfjármagnsmörkuðum. Ólafur Klemensson (Af hverju eru raunvextir svona lágir?). [Neytendur] geta tekið lán út áfasteign sína á miklu lœgri vöxtum en gilda á greiðslukortasamningum. Það eru áreiðanlega ýmsir sem nýta sérþað en það krefst óneitanlega nokkurrarfyrirhyggju. Reyndar eruþað bankarnir sem standa á bak við allar lánveitingarnar því að -28-
Beinir tenglar
