Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Frjįls verslun

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Frjįls verslun

						OSCAR CLAUSF.N:
ÞEGAR GAMLI GULLFOSS KOM
Fyrir nokkru höfum við eignast stærsta skip íslenzka
flotans, Gullfoss, hinn nýja, og þarf ég ekki að lýsa
því glæsilega skipi, en urh leið og við fögnum Gull-
fossi hinum nýja, er ekki úr vegi að minnast að
nokkru Gullfoss hins gamla, — skipsins, sem íslend-
ingar á tímum fátæktar, lögðu að sér til þess að geta
eignazt, með því að láta af hendi 25 krónur.
Ég hefði löngun til þess að segja nokkuð frá stofn-
un Eimskipafélags íslands og fyrstu fjársöfnuninni
til þess. — Þetta hvorutveggja er mér mjög vel kunn-
ugt og harla minnisstætt. — Ég, eins og margir góðir
menn, lagði mikla vinnu og alúð í að safna fé til
félagsins. Ég var þá verzlunarfulltrúi í Stykkishólmi,
en þaðan kom félaginu drjúgur sjóður í byrjun. —
Enda þótt ég fari ekki núna inn á þetta mál þá
vil ég aðeins undirstrika þann sannleika, að sú
kynslóð, sem lyfti því Grettistaki, að stofna Eim-
skipafélag íslands, var kynslóðin, sem var fædd fyr-
ir aldamótin síðustu. —- Kynslóðin, sem hafði alizt
upp við vinnusemi, nægjusemi og sparsemi, — kyn-
slóðin, sem safnaði hagalögðum til þess að geta eign-
azt sokka. — Það var fátæk, en samhuga þjóð, sem
stofnaði félagið.
Mörg dæmi þess, hversu fólkið Iagði að sér til þess
að geta eignazt hlut í Eimskipafélagi íslands mætti
segja. — Það kom fyrir, að tveir urðu að leggja sam-
an aleigu sína í reiðu fé, til þess að eignast einn 25
kr. hlut. Margir unglingar spöruðu allt við sig og
söfnuðu 25-eyr. í heilt ár til þess að geta lagt í þessa
guðskistu íslenzku þjóðarinnar. — Drengur einn á
Eyrarbakka, var búinn að spara og safna 50 kr. í
sparisjóðsbók á "3 árum. Þegar hann las um það, að
þjóðin ætlaði að eignast skip, fylltist hann áhuga og
metnaði og tók aleigu sína og keypti fyrir hlut í
Eimskipafélaginu.
Svona mætti segja frá óteljandi dæmum úr öllum
byggðum íslands, en nú ætla ég að byrja á frásögu
minni  af því,  þegar  gamli   Gullfoss kom.
Árin 1903—1918 var ég, svo sem áður getur, verzl-
unarfulltrúi við stóra verzlun í Stykkishólmi, þar
sem viðskipti voru rekin til sjávar og sveita; m. a.
gerði verzlunin út 6 þilskip á handfæraveiðar og voru
12 menn á hverju, en kjörin voru: hálfdrætti. —
Vorið 1915 vantaði okkur nokkra menn á skúturnar,
og til þess að ráða þá fór ég með Sterling til Reykja-
víkur 14. apríl eða 2 dögum áður en Gullfoss var
þangað væntanlegur. — Atvinnuleysi var þá óþekkt
fyrirbrigði í lífi Reykvíkinga. Ég auglýsti í dagblöð-
unum eftir sjómönnum í heila viku, en fékk engan.
Loks tókst mér að fá Þorvald pólití til þess að lána
mér 4 þekkta drykkjumenn og smáafbrotamenn, sum-
arlangt, með þeirri kvöð, að ég skilaði þeim aftur að
hausti. Þetta lánaðist vel, þeir voru duglegir að draga
,,þann gula" um sumarið og um haustið var þeim
skilað  til   Reykjavíkur ásamt  góðu  sumarkaupi.
Ýmsir fleiri menn úr Breiðafirði fóru suður með
Sterling, aðallega til þess að taka á móti Gullfoss.
— Ur Stykkishólmi fóru Sæmundur kaupmaðui Hall-
dórsson, Sigurður prófastur Gunnarsson, Ingólfur
verzlunarstjóri Jónsson og Ásgeir prófastur Ásgeirs-
son í Hvammi, og Konráð kandidat Stefánsson, sem
þá bjó í Bjarnarhöfn. — Úr Flatey fór Guðmundm
kaupmaður Bergsteinsson og úr Ólafsvík fór Hermann
gamli Jónasson frá Þingeyrum, sem þá hafði dvalið
þar undanfarin ár í skuldheimtu.
Þegar suður kom, var undirbúningur undir komu
Gullfoss hafinn. Verzlunarmannafélagið Merkúr gekkst
fyrir samtökum um lokun sölubúða móttökudaginn
16. apríl, en þann 15. apríl auglýsti Th. Thorsteins-
son kaupmaður í Liverpool lokun sinna búða, „fyrst-
ur allra og ótilkvaddur", eins og stendur í dagblaði
frá þessum tímum. Þessi ákvörðun kaupmannsins
mæltist vel fyrir og þótti þetta myndarlegt.
Hinn mikli dagur, 16. apríl, rann svo upp: allir
voru í hátíðaskapi og fullir eftirvæntingar að sjá
hið glæsta skip, — fyrsta millilandaskip íslendinga.
FRJÁLS VERZLUN
81
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 77
Blašsķša 77
Blašsķša 78
Blašsķša 78
Blašsķša 79
Blašsķša 79
Blašsķša 80
Blašsķša 80
Blašsķša 81
Blašsķša 81
Blašsķša 82
Blašsķša 82
Blašsķša 83
Blašsķša 83
Blašsķša 84
Blašsķša 84
Blašsķša 85
Blašsķša 85
Blašsķša 86
Blašsķša 86
Blašsķša 87
Blašsķša 87
Blašsķša 88
Blašsķša 88
Blašsķša 89
Blašsķša 89
Blašsķša 90
Blašsķša 90
Blašsķša 91
Blašsķša 91
Blašsķša 92
Blašsķša 92
Blašsķša 93
Blašsķša 93
Blašsķša 94
Blašsķša 94
Blašsķša 95
Blašsķša 95
Blašsķša 96
Blašsķša 96
Blašsķša 97
Blašsķša 97
Blašsķša 98
Blašsķša 98
Blašsķša 99
Blašsķša 99
Blašsķša 100
Blašsķša 100
Blašsķša 101
Blašsķša 101
Blašsķša 102
Blašsķša 102
Blašsķša 103
Blašsķša 103
Blašsķša 104
Blašsķša 104