Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Frjįls verslun

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Frjįls verslun

						OSCAR   CLAÖiSEN:
FRA   FYBSTU   ABATUGUM   FBJALSBAE   VEBZLUNAB   III.
Holger   Jacobæus
kaupmaður í Kjeflavík
Holger Jacobæus var síðasti verzlunarstjóri konungs
í Keflavík og hafði, þegar einokunarverzlunin hætti,
verið lengst allra starfsmanna í þjónustu hennar. Hann
hafði starfað hjá henni í 39 ár og verið verzlunarstjóri
síðustu 20 árin1) —¦ Holger var mjög merkur maður
og mun sérstaklega hafa haft mikinn áhuga fyrir bú-
skap og jarðrækt, enda rak hann bú á tveimur næstu
jörðum við Keflavík, í Ytri-Njarðvík og á Vatr>snesi.
Vatnsnes hafði verið 70 ár í eyði þegar Jacobæus tók
við jörðinni, en hann hýsti hana að nýju og gerði þar
miklar jarðabætur. —
Um það leyti sem sr. Björn HaHdórsson í Sauðlauks-
dal var að gera mestu jarðyrkjutilraunir sínar. hafði
Holger Jacobæus mikla jarðrækt í Keflavík, er nú skal
sagt nánar frá. Árið 1776 lét hann gera tvo matjurta-
garða og var sá stærri 10x20 faðmar að stærð, en fyr-
ir þessa garða voru honum veitt verðlaun.2) A Vatns-
nesi lét hann hlaða 80 faðma langann grjótgarð með-
fram sjónum, stækkaði túnið og hreinsaði grjót úr því
og girti það allt með 244 faðma löngum grjótgarði.
Fyrir þessar óvanalegu, miklu framkvæmdir var hon-
um, árið 1777, veittur stór heiðurspeningur úr silfri;8)
-— Ekki lét Jacobæus við þetta sitja, heldur lét hann
cnnfremur á árunum 1781—'82 byggja grjótgarð í
Ytri-Njarðvík, sem var 485 faðmar á lengd og annan
á Vatnsnesi, sem var 204 faðmar. —
Þannig hafði hann á 4—5 árum látið byggja rúm-
lega 2000 metra langa grjótgarða á ábýlisjörðum sín-
um, auk annarra jarðabóta, og voru þetta ekki litlar
framkvæmdir miðað við það, sem menn almennt lögðu
í jarðabætur á þeim tímum. Auk þess hafði Jacoby
æus ennfremur á þessum tveimur síðustu árum slétt-
1)    Pontopidan: Handelsmagasiner.
2)    Olavius: Ferðabók XLVIII.
3)    S. st. XXXIII—XXXIV: Landshusholdningsselsk. Större
Sölvmedaille.
að 3 kúa tún í Njarðvík og byggt upp alls 18 hús á
jörðunum báðum. Allar þessar búnaðarframkvæmdir
hans munu hafa kostað mikið fé, því að þær voru svo
vandaðar og vel gerðar, að dáðst var að. Grjótgarðarnir
voru svo vel hlaðnir, að slíkt sást hvergi í nágrenninu.
A þeim tímum þekktust ekki aðrar girðingar en úr
grjóti eða torfi, enda var það efni hendi næst og vinnu-
launin þar að auki lág. Húsin voru auðvitað öll úr
torfi og timbri, en vönduð eflir föngum og líktist því
sem þá var hýst á höfðingjasetrum landsins og meiri-
háttar prestssetrum.— Holger Jacobæus voru því enn
veitt verðlaun fyrir Verk sín. Konunglega danska land-
búnaðarfélagið veitti honum 30 ríkisdala verðlaun, sem
var sú hæsta upphæð, sem nokkur gat fengið, og enn-
fremur fékk hann stairsta verðlaunapening félagsins
úr silfri ,,sem fullverðskuldað heiðurs- og virðingar-
merki." — Engu er hægl að spá um það hversu Holger
Jacobæus hefði orðið mikilvirkur framkvæmdamaður
á búnaðarsviðinu, ef hann hefði verið uppi á okkar
tímum, en hitt er eins víst, að hann var langt á undan
sinni samtíð. —
Þeim, sem skrifað hafa um danska selstöðukaup-
menn hér á landi, hættir um of við að auka ekki hróð-
ur þeirra eða jafnvel láta þá ekki njóta sannmælis,
enda mun svo komið, að það sé orðið fast í meðvitund
manna, vegna hlutdrægrar sagnritunar, að þeir ha.fi
flestir eða allir annað hvort verið misindismenn eða
þá lítilfjörleg smámenni, en því fer fjarri að svo
hafi verið. Margir þessarra manna voru sannkallaðir
heiðursmenn og fyrirmynd annarra að hátterni og
dugnaði, þó að mönnum hafi vissulega hingað til ver-
ið tamara að draga þá fram í dagsbirtuna, sem miður
voru að mannkoslum og menntun. —
Það er enginn vafi á því, að margir danskir kaup-
menn, er hér voru í lok 18. aldar, eins og t. d. Holger
Jacobæus í Keflavík, Höltersbræður, Pétur á Patreks-
166-
FRJÁLSVERZLUN
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 153
Blašsķša 153
Blašsķša 154
Blašsķša 154
Blašsķša 155
Blašsķša 155
Blašsķša 156
Blašsķša 156
Blašsķša 157
Blašsķša 157
Blašsķša 158
Blašsķša 158
Blašsķša 159
Blašsķša 159
Blašsķša 160
Blašsķša 160
Blašsķša 161
Blašsķša 161
Blašsķša 162
Blašsķša 162
Blašsķša 163
Blašsķša 163
Blašsķša 164
Blašsķša 164
Blašsķša 165
Blašsķša 165
Blašsķša 166
Blašsķša 166
Blašsķša 167
Blašsķša 167
Blašsķša 168
Blašsķša 168
Blašsķša 169
Blašsķša 169
Blašsķša 170
Blašsķša 170
Blašsķša 171
Blašsķša 171
Blašsķša 172
Blašsķša 172
Blašsķša 173
Blašsķša 173
Blašsķša 174
Blašsķša 174
Blašsķša 175
Blašsķša 175
Blašsķša 176
Blašsķša 176
Blašsķša 177
Blašsķša 177
Blašsķša 178
Blašsķša 178
Blašsķša 179
Blašsķša 179
Blašsķša 180
Blašsķša 180
Blašsķša 181
Blašsķša 181
Blašsķša 182
Blašsķša 182
Blašsķša 183
Blašsķša 183
Blašsķša 184
Blašsķša 184