Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Frjįls verslun

Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 2. tölublaš - Megintexti 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Frjįls verslun

						ÚR GÖMLUM RITUM
Fiskveiðar íslendinga og
framtíðarhorfur
Eftirfarandi grein er tekin úr 1. argangi 2EGIS, 1906. Þá slóðu fiskveiðar lands-
nianna á tímamótum. Þilskipaútgerð hafði verið stunduð um alllangt skeið, en togara-
útgerð ísleudinga var að hefjast. Greinin er nafnlaus, cn ritetjóri Ægis og stofnandi
var Matthías Þórðarson, sem m'i er nýlátinn.
Inngangur
Þótt ckki sé liðinn meir en rúmur fjórðungur ald-
ar síðan íslendingar fóru verulega að stunda fisk-
veiðar á þilskipum, þá má samt svo að orði kveða,
að síðan hafi orðið ótrúlega mikil framför í þeirri
grein. Menn höfðu margar aldir stundað þennan
atvinnuveg með mjög svo ófullkomnum tækjum,
og jafnvel oft og tíðum mátt sætta sig við, að vera
sviptir því allra nauðsynlegasta, svo sem efni í
báta, veiðarfæri, salti o. fl., sem ómissandi var til
þess að geta dregið fram lífið, af þessum íttvinnu-
vegi. Og þegar tekið er tillit til þess, hvað öll
hjálparmeðul voru ófullkomin og vanþekkingin var
mikil í því að hagnýta sér þau, þá var ekki að
undra, þótt lífskjör fiskimanna og allra landsmanna
yf'ir höfuð væru mjög bág og aumkunarverð.
Flestir þeir, sem þekkja dálítið sögu landsins og
hafa að meira eða minna leyti tekið þátt í fram-
kvæmdum síðari tíma, hljóta að fyllast gremju yfir
því, hve forfeður okkar, kynslóð eftir kynslóð,
fóru óheppilega á mis við þau gæði, sem hafið
geymdi við fætur þeirra. Það yrði of langt og
kemur ekki þessu máli við, að telja upp hinar
mörgu orsakir, sem ollu þessu, en hitt er víst, að
jafnhægt hefði verið að fá fiskinn þá, ef tækin
hefðu verið til þess og þekkingin og atorkan að
sama skapi og nú. Eins er það kunnugt, að margir
föðurlandsvinir og umhyggjusamir menn, höfðu op-
in augun fyrir þessu ástandi eins og það var, og
gerðu allt hvað þeir gátu til að ráða bót á því, en
það hafði mjög lítinn árangur.
Það hefir ekki dulizt neinum hugsandi manni,
hvorki fyrr né síðar, að framtíð íslands er að miklit
leyti komin undir fiskveiðuntnn,
eins og menn nú yfir höfuð ekki
efast lengur um; og meðan þessi
atvinnuvégur var svo að segja í
bernsku, þá var það ekki að undra,
að þessir sömu menn reynrJu aJJt
hvað þeim var auðið, til þess að
færa þetta í lietra horf. Af því
það lýsir svo vcl ástandinu eins
og það var, og sýnir órækan vilja
á að bæta það sem hægt var,
viljum vér Jjirta hér dálítinn kafla
úr „Samlinger for Handels Maga-
zin for Island" eftir Karl Pont-
oppidan, prentað í Kaupmanna-
höfn 1787, er hljóðar svo:
„Það er eftir minni meiningu hið öruggasta
meðal til velferðar þjóðarinnar, að reyna með
dáð og dug að hagnýta sér auð hafsins, við
strendur landsins, meir en verið hefir. Að ís-
land geti framfleytt miklu fleirá fólki en nú
á sér stað er augljóst, og þar að auki fram-
Jeitt þá verzlunarvöru, sem ekki einungis vér,
heldur og allar þjóðir sækjast eftir; eins og
líka saga landsins sýnir svo skýrt Iiæði fyrr
og síðar, þar sem hinn mikli fjöldi útlendra
fiskiskipa, enskra, franskra og hollenzkra,
koma ár eftir ár, til að taka þann fisk, sem
landsmenn ekki hafa framkvæmd né fé til að
ná í. Vér verðum með sárum söknuði að líða
það bótalaust, að þessir útlendingar fara með
fullar hleðslur af fiski frá ströndum íslands,
á sama tíma scm íbúar Jandsins kvarta og
barma sér yfir fiskileysi og fátækt, og verzl-
unarskijrin (dönsku) koma heim að haustinu
að miklu leyti hlaðin af grjóti. Útlendingar fá
ekki cinungis bróðurhlutann af fiskinum við
ísland, heldtir taka þeir allan þann auð, sem
landið og fiskigrunn þess l:>jóða hinum fátæku
og kjarklitlu íbúum. Af verzlunarsögunni get-
ur maður séð, að af þeim rúmum 8000 skpd.
af fiski, sem árlega cr útflutt sem verzlun-
arvara frá íslandi, eru samtals í 20 ár flutt
út 622 skpcl. af Norður- og Austurlandi. Og
þegar það er kunnugt, að hin víðáttumiklu og
ríku fiskigrunn liggja þar fyrir utan, og Hol-
lendingar, Frakkar og aðrar þjóðir fá árlega
hlaðafla um þessar slóðir, þá hefir víst sérhver,
sem hcfir óspillta tilfinningu og velvild til með-
lu-æðra sinna, ástæðu til að óska, að hægt væri
32
FBJÁLS  VERZLUN
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36