Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Frjįls verslun

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Frjįls verslun

						BREF FRA UTGEFANDA

HELDUR HRINGRÁSIN

ÁFRAM?

Kjarasamningar þeir, sem aðilar vinnumarkaðarins

gerðu á dögunum, verða að teljast hinir skynsamlegustu

og gætu verið grundvöllur þess að áfram ríki sá stöðug-

leiki í íslensku efnahagslífi sem verið hefur undanfarin

ár, eða allt frá því að hinir svonefndu þjóðarsáttarsamn-

ingar voru gerðir og snúið var af þeirri verðbólgubraut

sem við höfðum fetað okkur dyggilega á allt frá því að

viðreisnarstjórnin fór frá í upphafi áttunda áratugarins.

Sennilega verður það aldrei reiknað út hvað sá Hruna-

dans kostaði í raun íslenskt þjóðfélag í fjármunum og enn

erfiðara verður að finna út og meta þau hugarfarslegu

áhrif sem hann hafði. Fjárhagur fjölda fyrirtækja og ekki

síður heimila og einstaklinga er í rúst að afloknu þessu

skeiði og það má búast við að það taki okkur Islendinga

langan tíma að ná áttum að fullu að nýju. Verðbólgan

kallaði á yfirfjárfestingu, sem mörgum hefur reynst dýr-

keypt, og hún brenglaði líka bæði verðskyn og verðmæta-

mat. Nauðugir, viljugir urðu allir að taka þátt í þessu

kapphlaupi og þegar nú hægir á og efnahagsmálin komast

í eðlilegt horf, hvað þetta varðar, er ekki að furða þótt

margir sitji eftir, sárir og móðir.

Þótt kjarasamningar á hinum almenna vinnumarkaði

væru á hógværum nótum og það haft að markmiði að

tvennt ynnist í senn, þ.e. að kjör þeirra, sem verst eru

settir, væru bætt meira en hinna og að ekki væri brugðið

fæti fyrir þá hægfara þróun til betri vegar sem atvinnulífið

býr við, þá er sú staða enn einu sinni uppi á teningnum að

einstakar starfsstéttir reyna að nýta aðstöðu sína til þess

að knýja fram meiri kjarabætur en samið er um í almenn-

um kjarasamningum. Þar virðist ríkja hringrás þar sem

aðalrökin eru jafnan þau að viðkomandi starfsstétt hafi

dregist aftur út einhverri ákveðinni viðmiðunarstétt og

þurfi að bæta sér það upp með því að fara aðeins upp fyrir

hana í launum. Þegar samningar eru síðan gerðir þarf

„viðmiðunarstéttin", sem allt í einu er orðin launalægri

að fara út í nýja kjarabaráttu á sömu forsemdum og hin.

Þetta er endalaus saga sem orðið hefur til í skjóli gallað-

rar vinnulöggjafar sem skapar ómælt svigrúm til þess að

litlir þrýstihópar geti náð sínu fram og nánast haldið

vinnuveitendum, hvort heldur er hið opinbera eða á frjáls-

um vinnumarkaði, í gíslingu.

Þrátt fyrir augljósa vankanta á vinnulöggjöfinni, sem

m.a. verða bókstaflega til þess að hagspmunapot sérhópa

er verndað, hefur löggjafarvaldið ekki treyst sér til að

taka á málunum og gera nauðsynlegar breytingar. Þótt

undarlegt megi virðast hafa stærstu launþegasamtökin

verið andsnúin slíkum breytingum og eiga mikinn þátt í

því að ekki hafa náðst fram nauðsynlegar úrbætur. Þó

ættu breytingar, sem hindruðu sérhagsmunapotið, eng-

um að koma meira til góða en almennum launþegum.

Astæða andstöðunnar er ugglaust sú að launþegarheyf-

ingin er búin að koma sér upp öflugu valda- og fjármála-

kerfi og óttast að hin minnsta röskun á því verði til þess að

það riðlist allt saman. Gjöld, sem launþegar þurfa að

greiða í margskonar sjóði stéttarfélaga sinna eru orðin að

verulegri skattheimtu, svo mikilli að það hlýtur að fara að

koma að því að fólk spyrni við fótum, telji hag sínum betur

borgið utan stéttarfélaga og að peningarnir, sem til þeirra

fara, séu betur komnir í eigin vasa en í sjóðum.

Þótt sennilega séu allir sammála um að eina virka

vopnið, sem launþegahreyfingin hefur í baráttu sinni, sé

verkfallsvopnið þá má ljóst vera að gildi þess er orðið

annað en áður var. Verkföll sjúkraliða fyrr í vetur og nú

kennara leiða hugann að því hvort ekki sé nauðsynlegt að

þrengja þennan rétt eða setja honum einhver takmörk.

Þegar komið er út í verkföll virðist fljótt koma upp þrá-

kelkni milli samningsaðila og niðurstaðan verður ævin-

lega sú að allir tapa og þeir mestu sem engan hlut eiga að

máli eins og t.d. sjúklingar og nemendur.

Ljóst má vera að þeir kjarasamningar, sem þegar hafa

verið gerðir og framundan eru, munu kosta ríkissjóð

veruleg fjárútlát. Enn veit enginn hvernig þeirra tekna

verður aflað. Efnahagsbatinn mun vissulega skila tekjum

til hins opinbera en engan veginn nægum. Ekki er um

nema tvær leiðir að ræða: Annars vegar að auka enn

skattheimtuna og hins vegar að skera niður útgjöld. Ef

eitthvað er að marka stefnuskrár stjórnmálaflokka nú

fyrir kosningar má ætla að stjórnmálamönnum sé loksins

orðið ljóst að lengra verður ekki gengið í skattheimtunni

og að hún sé orðin svo mikil að hún hægi á hjólum hag-

kerfisins. Niðurskurður ríkisútgjalda virðist því blasa við

og kannski nota menn nú tækifærið til að gera rækilegan

uppskurð á kerfinu. Þar þyrfti að hyggja bæði að stóru og

smáu og vert væri að byrja á fjárfestingarbruðli, hvort

heldur er í húsnæði ráðuneyta í Reykjavík eða í algjörlega

óarðbærum byggðaframkvæmdum.

laarmá (jmaamíf^

66

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48
Blašsķša 49
Blašsķša 49
Blašsķša 50
Blašsķša 50
Blašsķša 51
Blašsķša 51
Blašsķša 52
Blašsķša 52
Blašsķša 53
Blašsķša 53
Blašsķša 54
Blašsķša 54
Blašsķša 55
Blašsķša 55
Blašsķša 56
Blašsķša 56
Blašsķša 57
Blašsķša 57
Blašsķša 58
Blašsķša 58
Blašsķša 59
Blašsķša 59
Blašsķša 60
Blašsķša 60
Blašsķša 61
Blašsķša 61
62-63
62-63
Blašsķša 64
Blašsķša 64
Blašsķša 65
Blašsķša 65
Blašsķša 66
Blašsķša 66
Blašsķša 67
Blašsķša 67
Blašsķša 68
Blašsķša 68